týsdagur 28. mai 2002síða 14

26 Nr. 98 - 28. mai 2002 Stórmeistarin Ivan Sokolov sum í 1992, 93, 95 og í 1997 var á talvvitjan í Føroyum, er á odda í sterkari stórmeistarakapping í Bosnia-Herzogovina. TALV Carl Eli Nolsøe Samuelsen Fimm av níggju umførum eru eru telvd, og saman við Movsesian úr Kekkia, er Sokolov fremstur við 3,5 stigum. Tann kanska enn meira kendi, Alexei Shirov, hevur trý stig. Ivan Sokolov úr Bosnia- Herzogovina, nú búsitandi í Hollandi, hevur verið sera kærkomin fyri føroyska telving. Saman við lands- manninum, Predrag Niko- lic, kollvelti hann føroyska telving fyrst- og miðskeiðis í nítiárunum. Heilt nógvir ungdómar fingu frálæru frá teimum báðum fryntligu stórmeistarunum, og teir sum serliga eru sprotnir burturúr góðu frálæruni eru Ólavur Simonsen og Flóvin Tór Næs. Eisini Rógvi W. Rasmussen, undirritaði og aðrir fingu góðan íblástur sum hevur hjálpt okkum á veg. Tíverri hava hvørki Sokolov ella Nicolic verið á klettunum síðani 1997. Er stórmeistari 33 ára gamli Ivan Sokolov livur av at telva, og tað hev- ur gjørt síðani seinast í 80´unum. Hann hevur ferð- ast kring heimin, serliga Evropa, í talvkappingum, og hevur hann verið sera støðugur. T.d hevur hann nøkunlunda sama ratingatal nú sum í 1992, tá hann vitjaði Føroyar á fyrsta sinni. Eftir nógvar miðalavriks- kappingar, vísti Sokolov í stórligu Eurotel-kvikkapp- ingini herfyri, har øll heimselitan varð savnað, at hann sanniliga eigur at metast sum ein sera sterkur stórmeistari. Hann leikti seg fram til hálvfinaluna, har indarin Anand bleiv banamaður hansara. Framanundan hevði Soko- lov eitt nú bast Leko og Adams. Og í hesum døgum í Bosnia, telvar hann eisini sera væl. Vann á Radjabov Talvið hesa vikuna er frá kappingini í Bosnia. Soko- lov vann á stjørnuskotinum Teimour Radjabov, 15 ár, (sum luttók í 3rd Tórshavn International í 2000), sum nú hevur 2610 í rating. Sjálvt um Sokolov tapti í fimta umfari móti Dreev, so er fyrsta pláss enn hansara. Enn væntar honum Shirov, og við hvíta fólkinum hevur Sokolov góðar kjansir at gera ein vørr. Gott hevði verið fyri føroyska framtíðartelving, at fingið Sokolov ella Nicolic til Føroyar aftur. Serliga nú tá øgiligt boom er í barnatelvingini kring landið. Føroyavinurin U-20 landsliðið í manshondbólti tapti sum væntað greitt fyri Russlandi og Jugoslavia, men móti Cypern var bert eittans mál á muni HONDBÓLTUR Jákup Mørk Føroya U-20 landsliðið í manshondbólti hevur hesar seinastu dagarnar verið á Cypern, har teir hava tikið lut í EM-undankappingini. Umframt Føroyar vóru Cypern, Jugoslavia og heimsmeistararnir úr Russlandi í okkara bólki. Fyrstur av teimum trim- um var dysturin móti Russ- landi, og sum vera man, so kundi roknast við, at okkara menn vóru við und- irlutan í hesum. 40-18 varð úrslitið móti heimsmeist- arunum. Síðani var dysturin móti Cypern á skránni. Kanska við eitt sindur blandaðum kenslum, tí hóast Cypern á pappírinum átti veikasta av teimum trimum mótstøðu- londunum, so høvdu Cypri- otarnir vunnið greitt á Føroyum, tá somu árgangir hittust fyri nøkrum árum síðani. Hesaferð gekst tó væl hjá okkara dreingjum. Somikið væl, at tað bert restaði eitt mál í at fáa stig burturúr dystinum, sum Cypern vann 21-20. Seinasti dysturin varð leiktur móti Jugoslavia. Okkara menn vóru nú heldur troyttir, og í einum sera hart spældum dysti vunnu jugoslavarnir heili 48-20 á okkara monnum. Føroyska ferðalagið verður aftur í Føroyum mánakvøldið, og væntandi frætta vit meira frá ferðini í mikudagsblaðnum. Talvið hesa vikuna Sokolov,I (2647) - Radjabov,T (2610) Bosnia GM Sarajevo BIH (4), 25.05.2002 1.d4 Rif6 2.c4 g6 3.Ric3 Bg7 4.Rif3 0-0 5.Bg5 h6 6.Bh4 d6 7.e3 c5 8.d5 g5 9.Bg3 Rih5 10.Bd3 f5 11.Rid2 Rixg3 12.hxg3 e5 13.g4 e4 14.Bc2 fxg4 15.Ridxe4 Bf5 16.Rig3 Bxc2 17.Fxc2 Rid7 18.Rif5 Ff6 19.e4 Fe5 20.Rixh6+ Bxh6 21.Rxh6 Rif6 22.0- 0-0 Kg7 23.Rdh1 Rh8 24.Rxh8 Rxh8 25.Rxh8 Kxh8 26.g3 a6 27.a4 Fd4 28.Fe2 Kg7 29.a5 Fe5 30.Kc2 Kg6 31.Kb3 Kg7 32.Kc2 Kg6 33.Kd1 Kg7 34.Ke1 Kg6 35.Fd1 Kg7 36.Kf1 Kh6 37.Kg2 Kg6 38.Fb3 Fd4 39.e5 Fxe5 40.Fxb7 Rie4 41.Fxa6 Rixc3 42.bxc3 Fe4+ 43.Kh2 Kh5 44.Fc8 [44.Fxd6?? Fg2+! 45.Kxg2 patt!] 44...Fxc4 45.a6 Fa2 46.Ff5 Kh6 47.Ff6+ Kh5 48.Ff7+ Kh6 49.a7 1-0 Taptu tepurt fyri Cypern U-20 landsliðið, sum her er avmyndað undir venjing, megnaði akkurát ikki at fáa stig, tá teir dystaðust móti vertunum av Cypern Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 26 Nr. 98 - 28. mai 2002 27 Tórbjørn Jacobsen MF for Tjóðveldisflokkurin og medlem af den Nord- atlantiske Gruppe i Folketinget Politiska- búskaparliga nevndin í fólkatinginum, sum fekk uppskotið hjá Tórbirni Jacobsen um før- oyskan sjálvsavgerðarrætt til viðgerðar, hevur boðað frá, at hon ikki klárar at skriva álit í málinum áðrenn fólkatingi gevst tann 31. mai. Tað merkir, at onnur viðgerð og atkvøðu greiðslan fellur burtur í hesum umfari. Men málið verður ikki slept fyri tað. Tað verður tikið upp aftur í heyst. Tórbjørn Jacobsen hevur í tí sambandi sent øllum lim- unum í Politisku- búskapar- ligu nevndini hjálagda bræv: »Jeg tillader mig hermed at skrive til dig som med- lem af det Politisk-Øko- nomiske Udvalg. Mit forslag til folketings- beslutning angående det færøske folks selvbestem- melsesret, er henvist til dette udvalg. Men da ud- valget, pga. den travle kalender i denne måned, næppe vil nå behandle spørgsmålet i et møde, vil jeg gerne benytte denne lejlighed til at redegøre for nogle forhold. I den ellers udmærkede debat om forslaget i folke- tingssalen var der en del misforståelser, som jeg gerne vil benytte denne lejlighed til at få rettet: Dette forslag drejer sig ikke om færøsk "løsriv- else", som en del ordførere under debatten syntes at mene. Det drejer sig ude- lukkende om, at Danmark internationalt skal give det færøske folk den nationale anerkendelse, som et over- vældende flertal på Fær- øerne mener sig at have krav på. På Færøerne anses dette ikke bare for at have po- litisk, men først og frem- mest kulturel betydning. Hvis folketinget aner- kender, at færinger er et eget folk (og dette må betegnes som et ubestride- ligt faktum), så er folke- rettens bestemmelser om folkenes selvbestem- melsesret også gældende for det færøske folk. Det er dette, forslags- stilleren mener, at regering- en bør meddele FN. Grund- en er, at den danske stat de sidste år er blevet anklaget for at nægte at anerkende, at det færøske folk er et eget folk med selvbestem- melsesret. Dette kan det danske politiske system ikke leve med, dette kan det færøske politiske system ikke leve med, og dette kan forholdet mellem Danmark og Færø- erne heller ikke leve med. Hvis ikke Danmark gør ganske klart, at man aner- kender, at færinger er et folk med selvbestem- melsesret, er man på kollisionskurs med et overvældende flertal af det færøske folks opfattelse, og med fem ud af seks partier i Lagtinget. Denne sag kan dermed blive en årsag til, at de opslidende stridigheder mellem landene, som vi har oplevet de seneste år, fortsætter. Visse personer har frem- ført, at grundlovens § 19 skal være til hinder for, at Danmark internationalt anerkender, at færinger er et folk med selvbestem- melsesret. Dette er ikke rigtigt. I tilfælde af, at et flertal på Færøerne på et tidspunkt måtte beslutte sig for selvstændighed, er der naturligvis visse grund- lovsbestemmelser, der skal overholdes internt i Dan- mark. Men dette hindrer ingenlunde Folketinget i at beslutte, at afgørelsen er det færøske folks. Dertil er det et faktum, at det færøske folk aldrig har vedtaget den danske grund- lov som sin egen grundlov. Derfor er der i henhold til folkeretten ingen tvivl om, at det er det færøske folk - og ikke folketinget - der har bestemmelsesretten i denne sag. (At ca. 7 % av det fær- øske folk stemte i for- bindelse med grundlovs- ændringen i 1953 kan ikke betegnes som en færøsk anerkendelse af, at det færøske folk har vedtaget den danske grundlov som sin egen grundlov). At folketinget i sidste samling vedtog, at et fær- øske ønske om suverænitet skal efterkommes af folke- tinget, er ikke det samme som en anerkendelse af det færøske folks selvbestem- melsesret. At anerkende selvbestemmelsesretten er at anerkende, at det er det færøske folk - ikke den danske stat - der er øverste myndighed i denne sag. Men at folketing og regering gang på gang har understreget, at man, i tilfælde af at det færøske folk ved en folkeafstem- ning måtte vælge selv- stændigheden, ville imøde- komme dette ønske, er dog meget vigtigt: Hvis Dan- mark alligevel vil acceptere et færøsk ønske, er der jo reelt ingen begrundelse for ikke at vedtage dette for- slag. Men som sagt: Dette forslag drejer sig ikke om færøsk suverænitet. Det drejer sig om, at Danmark skal give det færøske folk den nationale anerkendelse, som dette folk har krav på. Visse ordførere mente også, at dette er en sag, der skal behandles på Færøerne og ikke i Danmark. Det er heller ikke korrekt. Da det er danske - og ikke færøske - myndigheder, der repræ- senterer det færøske folk internationalt, må det være Danmark, der giver FN denne meddelelse. Jeg vil til sidst erindre om, at de to grønlandske folketingsmedlemmer mener, at også det grøn- landske folk har krav på national anerkendelse og anerkendelse af selvbe- stemmelsesretten. Det vil derfor være et meget uheldigt signal fra folketinget til både Grøn- land, Færøerne og det inter- nationale samfund, hvis Folketinget nægter at give denne anerkendelse. Da man både på Færø- erne og i Grønland mener sig at have krav på aner- kendelsen, er dette natur- ligvis en sag, der vil blive taget op igen og igen. Jo hurtigere Folketinget tager ønsket til efterretning, jo bedre for forholdet mellem de tre lande.« SERFORSORG Tíðindaskriv Sum liður í Heilda- spsykiatriætlanini 2002, verður nýggj deild sett á stovn undir Heimarøkt- ini og Serforsorgini, við heitinum Fyrisitingar- deildin fyri sinnisveik. Kjarnuveitanin hjá nýggju deildini verður at bjóða virknis- og bú- staðartilboð til sinnis- veik, og verður høvuðs- uppgávan at bjóða hesi tilboð til búfólk og við- skiftafólk innan sjúkra- húspsykiatriina, um- framt til sinnisveik, ið búgva í egnum heimi. Stovnsetanin av nýggju deildini kann metast sum ein viður- kenning av, at sinnisveik hava somu rættindi, sum øll onnur til at búleikast og virka í nærumhvørv- inum. Harumframt er virksemið deildarinnar ein avgerðandi fyritreyt fyri, at tann parturin av Heildarpsykiatriætlanini 2002 sum snýr seg um menning av sjúkrahús- psykiatriini kann setast í verk. Hilda Viderø úr Klaksvík er sett sum fakligur leiðari á deild- ini, og byrjar hon í starv- inum 1. juni. Hilda er út- búgvin socialpedagogur og psykiatriskur røktari. Hon hevur arbeitt innan psykiatriina á Sankt Hans Hospital, hon hev- ur verið við til at byggja upp socialpsykiatrisk til- boð til sinnisveik í Bots- wana, og seinastu árini hevur hon verið leiðari á Umlættingarheiminum Dáanum í Klaksvík. Heimarøktin og Ser- forsorgin ynskir nýggju deildini og leiðaranum góðan byr framyvir. Fyrisitingardeildin fyri Sinnisveik sett á stovn LISTAFRAMSÝNING Tíðindaskriv Listaframsýningin á Eystanstevnu verður í Runavíkar Skúla leygar- dagin 15. juni og sunnu- dagin 16. juni. Tað er Fimleikafelag- ið Støkk av Glyvrum, sum skipar fyri fram- sýningini og tekur sær av øllum tí praktiska í sambandi við hana. Tey, sum hava hug til at sýna listaverk síni fram, kunnu boða frá á tlf. 448701 ella 448502 skjótast gjørligt og í seinasta lagi 7. juni. Av tí at plássið er av- markað, kann tað gerast neyðugt at velja millum tey innkomnu verkini. Tað er ein treyt, at myndirnar eru uppruna- myndir. Tíðin er knøpp, tá ið farið verður at heingja upp, og tí er sera um- ráðandi, at myndirnar eru klárar, tá komið verður við teimum. Listaframsýningin er opin leygardagin 15. juni kl. 17:00 til 20:00 og sunnudagin 16. juni kl. 15:00 til 20:00. Myndaskráin er sam- stundis ein lutaseðil. Drigið verður, tá ið framsýningin endar. Vinningurin er ein máln- ingur. Føroysk samtíðarlist sýnd fram í felags- húsinum hjá norður- lendskum sendistov- unum í Berlin í juni LISTAFRAMSÝNING Listafelag Føroya Listafelagið vil gera før- oyska list kenda uttan fyri norðurlond, og tí verður skipað fyri framsýning við samtíðarlist í Berlin. Við á framsýningini eru 24 lista- verk, sum norðurlendsk úr- tøkunevnd hevur sett sam- an. Tey eru Hanni Bjartalíð, Zacharias Heinesen, Han- sina Iversen, Bárður Jákupsson, Rannvá Kunoy, Anker Mortensen, Amariel Norðoy, Hans Pauli Olsen, Torbjørn Olsen, Tróndur Patursson, Eyðun av Reyni og Ingálvur av Reyni. Tá ið framsýningin letur upp, hevur Malan Marners- dóttir stutta framløgu, og Ernst Sondum Dalsgarð, tenorur og operesangari, framførir saman við klaver- leikaranum, Kristin Stubbe Teglbjerg, brot úr nýggjum tónaverki hjá Tróndi Boga- syni Í sambandi við listafram- sýningina verður mentanar- kvøld tann 3. juni kl. 19. Á skránni verður m. a. ljós- myndarøð við náttúrulýs- ingum eftir Inga Joensen og filmurin "Svartur sann- leiki", ið Dánjal Højgaard og Hans Petur Hansen gjørdu um listamannin Ingálv av Reyni. Harum- framt heldur Bárður Ják- upsson fyrilestur um lista- mannin S. J. Mikines. Framsýningin er opin frá 2. - 29. juni 2002 í Fellshus der Nordischen Botschaft- en, Rauchstrasse 1, Berlin - Tiergarten. LISTAFRAMSÝNING Tíðindaskriv Listaframsýningin á Norð- oyastevnu verður í Skúlan- um við Ósánna leygardagin tann 1. juni og sunnudagin tann 2. juni. Tað er Norðoya Listafe- lag, sum skipar fyri fram- sýningini, og tekur sær av øllum tí praktiska í sam- bandi við hana. Tey, sum ætla sær at sýna fram, kunnu seta seg í sam- band við tlf. 45 50 27 skjót- ast gjørligt, og í seinasta lagi tann 29. mai. Av tí at plássið ikki er óavmarkað, kann tað verða neyðugt at velja millum innkomnu verkini. Tað er ein treyt, at mynd- irnar eru upprunamyndir. Tíðin er knøpp, tá farið verður at heingja upp, og tí er sera umráðandi, at mynd irnar eru fullkomiliga klár- ar at heingja upp, tá komið verður við teimum. Framsýningin letur upp leygardagin klokkan 17.00, og er opin til klokkan 22.00. Sunnudagin er opið frá klokkan 15.00 til klokkan 22.00. Atgongugjaldið er 20 krónur, og er myndaskráin samstundis ein lutaseðil. Drigið verður, tá framsýn- ingin endar, og vinningurin er ein málningur. Føroysk list í Berlin Norðoyastevnuframsýning Tíð at tekna seg til eystanstevnu- framsýningina Til det Politisk-Økonomiske Udvalg og dets medlemmer VIÐMERKINGAR 27