mikudagur 12. mai 1971síða 4

SÍÐA 4 Ferðamannavitjan ... (Framhald frá 3. síðu) loysa, at vit skjótt kunana fáa regluligt samband millum lond | ini, bæði summar og vetur og bæði gjøgnum luftina og eftir sjónum. do * * Viðvíkjandi landi okkara er alt í lagi, vit hava eina so vakra og sjáldsama nátúr, sum hugtekur allar ferðamenn. Tey vilja hava nokk at takast við, við ferðaløgum runt oyggjar- | nar, ganga á fjøllunum, fara á flot inni á fjarðum og sund- um, tosa við fólk og ganga í handlar 0. a. m., tey flestu steðga 0. u. 14 dagar ella so, summi longur og summi stytri. Runt landið liggur ov nógv órudd: billík, rustaðar tunnur, fløskur, blikk,“ gamalt rotið timbur, deyðsseyðar, tóm plas- DANMARK STORSTI AVTAKARIN Tað eru ikki mong ár síðani, | at lítil og ongin handil fór fram í Føroyum til Danmark- ar, í mun til hvat føroyingar fluttu ut til onnur lond. Sein- asta år var Danmark tað landið sum var okkara størsti avtakari. | Samlaði útflutningur Føroya í 1970 var uppá 251 milj. og harav flutti Danmark inn úr| tikk-iløt, zinkplåtur, skipalík liggja eisini i fjøruni summa stadni o. s. fr. Men hetta kundi alt verið ruddað vekk upp á ein seinrapart, um bert hvør ruddaði fyri sínum egnu durum og avvarðandi kommu- na fekk fólk til at beina fyri hinum óruddinum, sum eingin veit hvor eigur, ella sum við- komandi ikki fæst til at orðna sjálvur. Eisini kundi hetta ver- ið ein uppgáva hjá skótaleið- arum og skúlalærarum runt| landið at skipa fyri at fingið Føroya ungdom at gingið ál odda, í hesum uppruddingar- arbeiði, so nátúran í Føroyum longu í summar verður ruddi- ligt, bæði gestum sum koma og okkum sjálvum sum her búgva til stóra gleði. Við tøkk fyri upptøkuna. Ferðamanna-áhugaður. | Føroyum 60,3 pst. Av hesum var flutt inn fyri 34 milj. av| sild til matna. | Nr. 2 er ltalia, sum keypti saltfisk fyri 34,4 milj., nr, 3 USA sum keypti fyri 29,4 mil. Vesturtýskland lá tó ikki | langt aftanfyri USA í at flyta inn úr Føroyum við sínum 29,3 miljónum. SOSIALURIN Anna Mohr Mortensen Mikudagin 5. mei frættu vit deyðsboðini av Onnu Mohr Mortensen. Tey komu ikki dåttliga, ti hon hevði leingi verið ússalig, hon gekk á 89 ári. Henda vakra mei-morg- unin var hennara lívstráður slóknaður; hon andaðist á landssjúkrahúsinum. Ein vin- sæl menniskja, sum tú ikki annað enn kundi hava virðing fyri og sum tú feldi gleði og ríkan av at hava kent, er ikki meira. Tað var sum um foldin tók undir við hesum, tá Anna Mohr Mortensen fór til grav- ar, ti fagrari lýtur enn tann dagin við summarlýðku og stilli, kennast sjáldnar. Anna Mohr Mortensen var borin í heim í bóndahúsunum í Hoyvík 7. desember 1882. Var dóttur Per bónda og vaks hon upp í barnaheiminum. Hon tók prógv í realskúlanum í Havn: før av landinum i 1902, sama dag sum hon fylti 20 ár kom hon til Keyp- mannahavnar. Hon skuldi læra tl sjúkra- systur, men fyrst kravdist, at hon var í húsi eina tid. Í avi- sini fann hon fram til ein sum søkti eftir arbeidsgentu, og hon fekk plássið. Tað var hjá tónaskaldinum Carl Niel- sen. Her var hon í hálvt ár og hevði mest tli arbeiði at taka sær av børnunum, Í tali, sum vóru í hjúnarlagnum. Kona Carl Nielsen var lista- kvinna og fór øll hennara tid til hetta arbeiði. Anna Mohr kom í læru sum sjúkrasystur á gamla Fre- so Realurin 26 milj. krónur Í eginpeningi Í frágreiðingini um farna Í farna árið eru 55 umsóknir | um lán komnar til realkredit- | stovnin. Í 33 av hesum láni- søkum tilsøgn givin, 2 um-| sóknir eru tiknar aftur, il umsóknir eru syttar og í 91 lånisøkum er avgerð ikki tik- in. er Í roknskaparårinum eru ialt utlæntar 9.257.000 kr. slav- andi frá | láni til saltfiska- trolara, 2 lánum til trolskip, | lån til frystiskip, 6 lánum til umbygging av fiskiførum og 13 lánum til útróðrarbátar og deksbátar. | Stovnurin hevur frá síni| byrjan til 31. mars 1971 veitt | falt 210 lån til eina upphædd | av 1048 mill. kr. sum vid avdråtti og afturgoldnum lán-| um v. m. er komin niður i! 39,7 mill. kr., byttar sundur i 119 lán. herav 2 við panti í| trolarum, 56 við panti í fiski- | skipum yvir 100 br. reg. it. og| 61 vid panti i forum undir | 100 br reg. í Av seinast | nevndu forum eru 29 útróðr- | arbátar. | Aftaná at hava avsett | 30.619,30 kr. til kursreguler-| ingskonto verður ein rakstrar- | árið verður sagt: vinningur 1.558.700,32 kr. Í árinum hava 5 pant skift eigara. Veðprocentin í mun tl uppá keypspeningin = var ávikavist 28.6 pst., 37.4 pst., 26,7 pst., 53,2 pst og 389 pst 2 før eru seld vid tvangsauktion utt- an tap fyri stovnin. Eftir lóg innistendur danski staturin fyri renting og aftur- gjalding av 2.—12. seriu ob- ligationum, og samsvarandi ábyrgd er fingin fyri ti pr. Í. april 1971 gjørdu 13. seriu, sum hægst má koma upp í 10 mill. kr. hvørs nominella renta er ásett til 6 pst. p. á. Við roknskaparárslok úti- stóð 8.275,19 kr. til gjaldingar komið terminsgjald. Tann 31. tilsamans í og mårs 1971 vóru tiltaksgrunnunum FÆRÐSKEMARGARINE Vita 8.950.730,42 kr. svarandi til 23,0 pst av samlaðu skuld Stovnsins. Eginkapitalur stovnsins, til- taksgrunnarnir = íroknaðir, er um 26,0 mill. kr. Stovnurin hevur givið til- i] søgn um lån til 4 trolskip, kraftblokkaskip, 2 linuskip, 4 dn deksbåtar, 12 útróðrarbátar og umbygging av 6 fiskiførum, tilsamans um 13,2 mill. kr., sum væntast at koma til gjald- ingar í roknskaparårinum 1971/72. Herumframt giv- in tilsøgn um lån til 1 fiskifar, 4 mill. kr., væntast at koma til gjaldingar i 1972/73. er sum Bybod Drongur ella genta søkist at ganga ørindir og at gera fyri- fallandi arbeiði á skrivstovuni. FØROYA GJALDSTOVA Tórshavn No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT 3 il i ur Sunnbæ. deriks Hospital, sum lå i Bred gade, hetta var um tad mund- ið, tå ið rikishospitalid varð bygt og Anna Mohr var mill- um tær sjey sjúkrasystrarnar, sum vóru bidnar um at seta í stand, áðrenn flutt var inn á Ríkishospitalið Meðan hon starvaðist í Kjø- pinhavn, var hon biðin um at assistera á tí fyrsta sjúkra- systraskúlanum í Danmark virkaði hon eina tíð sum arinna har. Men boð vóru eftir henni og lær- heimanifrå. Í Foroyingafelag kom hon á tal við Oliver Ef- fersøe, hann heitti á hana um at koma til Sudriar, sum sjú- krasystur á Tvøroyrar sjúkra- húsi. Hon tók við hesi áheit- an fór heimaftur til Før- oya í 1910 og kom soleiðis hennara lívsstarv at vera á Tvøroyri, har hon síðani gift- ist við Jákupi á Hvítanesi og og setti búgv, hann doyði longu í 1927, Eftir heimsbardagan, í 1918, gekk ring krímsjúka, hon gjórrdi eisini nógv um seg í Føroyum. Sama hendi i 1922, tad var hin sonevnda spanska sjukan, ið tå herjði um meginpartin av Europa og i Føroyum gekk hon eisini ring, serliga í Suð- uroynni gjørdi sjúkan nógv |um seg. Anna Mohr var tå gift og vóru triggir synir í hjúnarlagnum. i Sum Anna Mohr Morten- | sen sjålv greidir frå tey eynini hevdi hon sum fåur — skuldu tey hava arbeidsgentu | || Um hetta mundið gekk spanska serliga í sunnara parti av oynni, serliga ring var hon í Vági. Hetta var sidst í fe- bruar, skipini lógu á Trongis- | vágs firði og skuldu riggast til. »Nelly« var farin sudureftir at taka skipsmenn nordur, og samstundis skuldi arbeidsgenta úr Sunnbæ koma norður. Tá »Nelly« kom á Tvøroyri við skipsmanningunum og ar- beiðsgentuni, var skilligt, at gentan var sjúk og hon legðist beinanvegin og tað sama gjør- du fleiri av monnunum. Sjúk- an gjørdist so ring, at doktar- in mátti boðsendast, og tað var tá í tíðini ikki gjørt uttan at heilt illa stóð til. Skips- menninir lógu sjúkir umborð á skipunum. Tað bar ikki mætari á enn at Anna Mohr eisini legðist og dreingirnir við, har lógu tey so øll við nógvum fepri. Læknin hevdi úr at gera. Hann rådførdi seg við Onnu og var illa hýrdur, tí so nógv fólk var sjúkt og illa bar til at lata manningarnar liggja umborð skipunum og fólk ræddist herjandi sótt. Hann roynt at fáa Klubban lazarett, men tað lat seg ikki gera, somu- leiðis Blá Kross húsini, men grannarnir noktadu, so nógv ottadust fólk hesa sjúku. Men óráð vóru at lata manningar- nar liggja úti í fjørdinum. Tá er tað at Anna Mohr Mortensen sigur við læknan, at hann kundi fáa teirra hús sum lazarett. Har kundu 16 mans liggja. Læknin var takk- samur og tók av í stundini. á hesa hevið sum Meðan sjúkan soleiðis herj- jaði, vóru húsini hjá Jákupi á NR. 35. — 12. MEI 1971 Mohr Mortensen Anna Hvítanesi tilhaldið hjá teimum sjuku fiskimonnunaum. Har var alt ruddað og sengur sett- ar upp og skjótt fyltist við skipsmonnum. Proviantur og annað, sum skuldi til, varð borið niðan at húsunum, men har kom eingin á dyr alla hesa tíð. Ein av monnunum, ein 17 ára gamal drongur úr Vági, fekk lungnabruna í. báðum síðum og doyði, So leingi vardi henda sjúka, at skipini, ið soleiðis vórðu tarnað, ikki løgdu ut av fjørð- inum fyrrenn 5. apríl hetta árið. Henda hending man eina- best síga hvussu Anna Mohr Mortensen var, hvussu henda stillføra, blíðlynta og vinsæla kvinnan, sum eingin fór Ohjålpin frá, út í æsir gekk uppí tað lívsstarv, sum hon hevði kosið sær. Anna Mohr Mortensen var allar sínar dagar upptikin av ti, sum fór fram í samfelag- num, hon hevði gjøgnum sítt langa lív sæð hvussu lívið var, bæði í ringum og góðum tíð- um undir góðum og vána- ligum umstødum og tað var mangar ferðir hon kom við síni hjálpandi hond, og væl dugdi hon at skyna á hvussu stóran tydning tað hevði, af samfelagslagið var soleiðis, at tað stuðlaði teimum treingjan- di og óhjálpnu. Tá Froðbiar kommuna fyrst í krigsårunum, umleið 1940, fór undir at reka ellisheim, vóru boðini aftur eftir Onnu Mohr Mortensen, hon gjørdist fyristødukvinna til hon um krígslok mátti leggja frå sær, tí heilsuni bilaði. Eisini var hon meinigheits- sjúkrasystur, eftir at hon var givin á sjúkrahúsinum — og ein kann hugsa sær, at hetta var tað starvið, sum hon var hin fødda til at hava um hen- di. Tey mongu ellisárini búði Anna Mohr Mortensen í Havn. Her mundi hon eisini kenna seg væl, ikki minst av ti, at her búðu synir hennara. Vit. ið komu at kenna hana hesi ár, koma at minnast hetta fróða og takksama menniskja við virðing; hennara trúfesti var sum hjá teimum fáu og ikki minst móti tí flokki, sum hon føldi seg bundnan av og metti at vera hin einasta beina, í politikki tók hon fult og heilt undir við Javnaðar- flokkinum, og hesum duldi hon ongantíð. Vit lýsa frið yvir minni hennara. Jacob Lindenskov.