leygardagur 27. mars 1971síða 4

SÍÐA 4 4 f“ " „Uppi í eini eikilund”: UR DT TO ———— SOSIALURIN NR. 23. — > 27, MARS 197E Skemtiligur, spennandi og stak væl leiktur Fyri stúgvandi fullum húsum var sjónleikurin >Uppi í eini eikilunda framførdur fyrstu ferð seinasta leygarkvøld, og neyvan mundi nakar av áskoð arunum fara vonsvikin aftur til húsa. Tað er Jens P. Heine sen, sum hevur skrivað leikin, og er hetta fyrsti sjónleikur hansara. »Uppi í eini eikilund«, sum leikurin eitur, er skrivaður í Spaniu, har høvundurin var i 1967-68, og er tað ongin ivi um, at politiska stýrið í hes- um landi hevur inspirerað | hann til at skriva henda leik. Sjálvur sigur høvundurin, at ein kann taka leikin sum ein sjálvur vil, annaðhvort sum eitt ævintýr, eina spennandi søgu, ella um ein vil leggja nakað. annað í hann. Sjónleikurin er ein spenn- andi søga, men hann er meir enn so. fram í farið Føroy - fram Leikurin fer um, men kundi hvar sum helst. Vit siggja nøk ur ungfålk, brårik. sum vilja gerast Hin sinniligi og lærdi Flemming Samuelsen (Einar) Elin Mouritsen (Asa) Einar (Flemming Samuelsen), sum ikki smæðist við at lata | hini fáa nakað av síni vitan og sínum y>persónligu teorium«, og genta hansara Ása (Elin | Mouritsen), Sámal (Jákup Ol- sen), sum gongur å styrimans- | skúla, er meiri jarðbundin og | leggur ikki so nógv i tær per- sónligu teoriurnar hjá Einari. | Genta hansara er Óluva (Rosa á Rógvi Joensen). Síðani hava vit Gunnar (Árni Joensen), ið er handverkari, og Jóhannes (Sonni Smith), sum lesur til lærara. | Tað eru tey sum fegin | vilja gerast bráðrík, og síggja | sær ein møguleika at koma | sær innar í húsið har ein rík- | maður hevur búð. Tey vita, at hann átti stórt silvursavn og eitt ógvuliga dýrabært frí- merkjasavn. Í stovum hansara finna tey onki, men hugsa at hann møguliga hevur goymt dýrgripir sínar í einum rúmi í kjallaranum. So er. Tey finna dýrgripirnar, tey gerast glad, syngja og dansa, og eru longu farin at: hugsa um hvussu Sonne Smith (Jóhannes) nógv verður í part. Meðan tey fegnast um tað, tey hava funnið, verða tey var við, at lemmurin í gólvinum, har tey komu niður ígjógnum, er sett- ur fyri og vikast íkki Tey eru læst inni. Uppi á hoyra tey onkran ganga, og tey biðja um at sleppa útaftur. Maðurin uppi á sigur onki, men letur bert boð frá sær á tann hátt, at hann sleppur smáum pappírslepum niður til teirra við boðum sín- um. Á seðlunum stendur >EG vil hava alt. Tey leik- andi: Jákup Olsen (Sámal) Knút Wang (tann ókendi) Tað vildi nú verið skeivt at ur fingið burturúr honum; komið fram við hvat eftir|men um tað var ætlan hov- hetta hendir teimum innilæstu, j undans, at lýsa etit diktatoriskt fólkini i ti læsta råminum er|noydist at lata honum alt, sína kanska tað besta og mest sig- | trúgv, sítt sjálvræði og alt tey andi í øllum leikinum. Her |eiga, so er tað honum eydn- | síggja vit hvussu hesi ungulast stak væl. fólk reagera undir trýsti og hvør hann er, sum at endanum | Væl leiktur verður revasaður fyri annara manna gerð. Leikurin var stak væl leiktur: Hann er livandi og lættur, og lutur leikaranna liggur ikki eft- Tað er skeivt at taka nakr- Tað eru ivaleyst nógvir mát- kann j hvat ein leggja | hev- | ir. ar, hvussu ein sjónleikin út og Árni Joensen (Gunnar) Rosa á Rågvi Joensen (Oluva) Niels E. Nielsen (Skutilsveinur 1) Albert Joensen (Skutilsveinur IT) Hermenn úr 7 londum herjað i Álandi Álandsoyggjarnar - oyggjalandið millum Svøriki og Finland - hevur verið herjað av hermonnum úr 7 ymsum londum ÁLANDSOYGGJARNAR HAYVA UMSTRÍÐDAR. HERMENN ÚR AÐ Á OYGGJUNUM, TEIMUM AT RISTA TEIR HEVUR GREIN UM AST CLAUSEN UM AT TAKA NAKAÐ AY Í dag er Áland 20.000 fólk, 6500 oyggjar og 1426 kvadrat kilometrar stórt eitt sjáv- stýrandi land innan mark Fin- lands. Fólkið er svenskt og lík ar hetta. Oyggjarnar hava stríddar gjøgnum geldir. Sein- ast eftir fyrra heimsbardaga, tá Fólkaforbundið í Geneve verið um- mátti avgera, um oyggjarnar skuldu vera undir Finlandi ella Svøriki. Finland sigraði og báðir partar góðtóku hesa | avgerð. Síðani hava álendingar útbygt or styrkt teirra sjålv- ræði, og hevur Finland alla æruna uppiborna fyri tann hátt yvaspurningar eru greidd ir uppá. MEN HVØRJA HESI GREIN VID Í GJØGNUM TÍÐINA VERIÐ SJEY LONDUM HAVA HERJ- FERÐ ER TAÐ EYDN- FREMMANDU AV SÆR. H. C. LOYVA VIT OKK- SOSTALIN ÁLAND OG Finnar vunnu seinasta slagið | Spurningurin um Áland, tá hann var greiddur av Fólka- | | forbundinum, er ógvuliga áhug | |averdur. Unga Finland; sum jav góðum grundum íkki hevði | serligar diplomatiskar = royndir | viðvíkjandi uttanrikispolitikki, greiddi spurningin soleiðis, at tað endaði v') finskum sigri. | Vanliga hevur tað verið so. lat meðan Finland mótveg's | Onglandi altíð er vant til (vinna allar bardaga: ittan | tann seinasta. var stødan ann |arleidis í hesum føri Í fyrstu syftu avgjørdi ein { | | hevði sett, at Áland skuldi und | landi liggur 10 pst. hægri enn | | | | | vildi nevnd, sum Fólkaforbundið hetta við, við tað, ir Svøriki, og kom álendingum væl at 96 pst. av fólkinum har hoyra til hetta land. Fin lan. segði síðani frå, at málið á Álandi skuldi vera svenskt, og somuleiðis skuldi svensk mentan verða tryggjað á besta hátt. Eisini søgdu teir, at Áland skuldi vera avmiliteri- serað umráði. Fólkaforbundið broytti síðani stødu sína og avgjørdi, at Áland skuldi hoyra til Finland. Áland hevur altíð havt men tan líknandi teirri skandinav- isku og somuleiðis hevur eis- ini verið við vinnuvegunum. Oyggjarnar vórðu skjótt ein handilsmiðdepul. Hovuðsstað- urin Mariehamn, er enn næst- stórsti = sjofartsbyur — Finlands, og hevur byurin 25 pst. av landsins handilsskipatonsatali. 40 pst. av fólkinum fær dag ligu úrkomu sina av landtån- iði. Í fjør voru meir enn 100.000 ferðafólk og vitjadu í Alandi, og av hesum vóru helvtin ur Sveríki. í landsoyggiarnar er ongin øko miskur kkppur hjå Finlandi. umleið spreingja hana í luftina. Álen- dingar høvdu tá víst teirra tokka til vesturlondini og vón aðu at landið kundi koma und Svøriki, men undir fridar- ir Alt fólkið flýddi tingingunum í Paris vildu russ „Skattskylduga urtøkan í Á- | meðaltalið fyri Finland. til Svørikis jar ikki vita av kravinum um | at lata Áland iftur av hondum | Í dag er gott at vera í Álandi, | sínum. | fyri ikki at tala um hvussu er har um summarið, men soleið H i i |is hevur ikki altíð verið. Í Fyrri heimsbardagi | 1714 varð Áland hersett av|Næsti leikur, sum Í russum. Fólkið flýddi til Svo-|Álandi, var undir ikki aftur fyrr|fyrra heimsbardaga. Álending- 791. Í 1808 |ar upplivdu í árunum frá | 1914 til 1917 at verða vitjaðir fór fram á og aftaná ríkis og kom enn friður varð í |vóru russar aftur á oyggju-' ; Á |num, hetta var í svensk-russ-|Þæði av russiskum, tyskum, líska stríðnum og endaði tad|sSvenskum og finskum herdeild við at Finland kom undir Rus| Um. Tá stríðið byrjaði, høvdu | russar flotastød i Mariehamn og var uppgáva hennara at | forða málmsflutningi úr norð- ursvøriki til Tysklands. land i 1809. Alendingar gjørdu mottiltøk móti hervaldinum og (tóku til fanga 800 russarar. | Fleiri svenskar herdeildir komu álendingum til hjálpar um! Eftir russisku kollveltingina í nýtt stríð skuldi brostið á.|1917 komu álendingar aftur Svenski kongurin var tó stutta við kravi um samanrenning tíð eftir settur av og sambært | vid Svøriki. Í sama sambandi | friðaravtaluna komu Álands- | var bræv sent til svenska kong oyggjarnar undir Rusland. Tálin og stjórnina um at virka Krimkríggið herjaði eydnaðisi!fyri hesum. tað fronskum og bretskum 6. desembur 1917 varð Fin- eindum at taka eina flotasteð ! land sjålvstødugt ríki og stjórn í Bomarsund í Álandi oe in í Finlandi setti seg ímóti men so mikid kann sigast, at| samfelag — diktatorin, — sum tað sum fer fram millum ung-|vil hava alt, og hvussu fólk GN