leygardagur 1. apríl 2000síða 2

3 tíðindablaðið sosialurin Nr. 65 - 1. apríl 2000 JÓANNES HANSEN Eingin ivi skal vera um, hvør tað er, sum er formað- ur í tjóðveldisflokkinum. Formaðurin skal vera ein teirra, sum umboðar flokkin á løgtingi og í landsstýri, og hann skal samstundis vera boðið hjá flokkinum upp á løgmanssessin. Tjóðveldisflokkurin fór í gjárkvøldið undir floksting- ið í Sørvági, og í dag verður gjørt av, um tað í framtíðini skal vera meiri sjónskt, hvør so at siga skal vera skipari á tjóðveldisskútuni. Millum tjóðveldisfólk tykist lítil ivi vera um, at tað skal vera Høgni Hoydal sum í fram- tíðini skal vera formligi oddafiskurin í flokkinum. Høgni Hoydal vil ikki gera viðmerkingar til henda spurningin: – Eg havi havt so nógv at takast við hesa seinastu tíð- ina, at eg havi ikki havt stundir til at seta meg inn í uppskotið um nýggjan bygna í flokkinum. Men tað fari eg at gera, áðrenn eg fari vestur til Sørvágs, var tað, sum Høgni Hoydal hevði at siga, tá vit fangaðu hann ímillum tveir fundir. Bara ein strongur Óli Holm, formaður í starvsnevndini ætlar, at flokstingið í Sørvági skal verða tað síðsta, har tjóð- veldisflokkurin hevur eina tvístreingjaða leiðslu – tað vil siga eina fyrisitingarliga, sum verður vald á floksting- inum og so eina politiska, sum er mannað við fólka- valdu umboðunum. Óli Holm, sum hevur ver- ið formaður í tjóðveldis- flokkinum seinastu sjey árini, fer sjálvur at leggja eitt uppskot fyri flokstingið, sum gongur út uppá, at flokkurin í framtíðini skal hava eina og bara eina pol- itiska leiðslu. Tað vil við øðrum orðum siga, at Óli Høgni Hoydal skal vera formaður Á flokstinginum hjá tjóðveldis- flokkinum í Sørvági er ætlanin at velja ein politiskan formann, sum skal mynda flokkin Holm fer at skjóta upp, at sessurin, sum hann hevur sitið í, skal avtakast. – Málið er at styrkja leiðsluna í flokkinum. Eing- in skal ivast í, hvør tað er, sum myndar tjóðveldis- flokkin. Tí skal formaðurin í framtíðini verða valdur millum teirra, sum umboða flokkin í løgtingi og lands- stýri, sigur Óli Holm og undirstrikar samstundis, at talan er um eitt uppskot: – Uppskotið er sent út til limafeløgini, sum harvið eru kunnaði, áðrenn tey koma á flokstingið. Leyg- ardagin verður uppskotið viðgjørt, og um tað verður samtykt, so verður tað á fundinum, at tað verður møguleiki at skjóta upp, hvør skal verða formaður. Eg veit ikki, um tað verða eitt fleiri uppskot til for- mann. Umframt formannin skulu sambært uppskotið fimm onnur vera í politisku leiðsluni í tjóðveldisflokki- num. Tvey teirra vera næst- formenn. Ein næstformaður verður politiskur næstfor- maður og ein verður fyri- sitingarligur næstformaður. Hesin seinni nevndi næst- formaðurin og kassameist- arin skulu ikki vera í løg- tinginum ella landsstýri- num, men tingmanningin skal eiga ein av teimum seks limunum í politisku leiðsluni. Um uppskotið verður samtykt, so verður upp- skotsstillarin, Óli Holm, ikki í uppskoti til formans- sessin. Men vit skilja á fólki innarliga í tjóðveldisflokki- num, at tað er rættuliga sannlíkt, at gamli formað- urin verður fyrsti fyri- sitingarligi næstformaðurin. Harafturat verður ein kassa- meistari í leiðsluni. Eingin ivi Høgni Hoydal vil sum sagt ikki gera viðmerkingar til formansvalið. Heldur ikki Óli Holm vil gera viðmerk- ingar til persónsspurningin. Men tað vil Finnur Helms- dal, sum er ein av teimum, ið kom í løgtingið eftir valið í 1998: – Eg haldi, at tað er alla æru vert, at Óli Holm og starvsnevndin leggja hetta uppskotið fyri flokstingið. Leiðslan hevur gjørt eitt fyrimyndarligt organisator- iskt arbeiði. Vit í tingbólk- inum hava ikki verið uppi í at snikka nýggja uppskotið til, men eg taki undir við Óla Holm og teimum í teirra sjónarmiði, at tað er neyðugt, at í framtíðini skal eingin ivast í, hvør tað er, sum myndar tjóðveldis- flokkin. Og hvør skal tað vera? – Í mínari verð er eingin ivi. Tað skal vera Høgni Hoydal. Uttan nakað hóva- sták er hann eftir stuttari tíð vorðin tann upplagdi polit- iski leiðarin í flokkinum, og tað hevði ikki verið hald- bart, um hann, sum er nátúr- ligur leiðari, ikki eisini varð valdur til formann, heldur Finnur Helmsdal. Tá Høgni Hoydal, sum í hesi vikuni fylti 34 ár, gjørdist landsstýrismaður í fullveldismálum, kom Finn- ur Helmsdal í løgtingið: – Tjóðveldisflokkurin hevur síðstu tíðina lagt nógva orku í at fáa greitt býti millum uppgávur og ábyrgd. Tað hava vit gjørt á vinnuøkinum og stjórnar- liga økinum, og tað er upp- lagt, at vit eisini heilt kon- kret plasera uppgávur og á- byrgdir í flokkinum, er sjón- armiðið hjá Finni Helmsdal, sum heldur tað vera sjálv- sagt, at leiðsluspurningurin í tingbólkinum framvegis verður upp til tingmanning- ina sjálva at avgera. Internethandil, webstores ella netshops, óansæð navn- ið er handil á heimasíðuni eitt gott boð uppá framtíðar atgongd til útflutnings- marknaðin, skrivar Vinnu- húsið. Handil gjøgnum inter- netið vindur uppá seg bæði á heimamarknaðinum og uttanlands. Nethandil styrk- ir møguleikarnar fyri bein- leiðis sambandi við við- skiftafólkini, samstundis sum tað gevur møguleikar at økja útflutningin til út- heimin. Menningin av net- handli á heimasíðunum merkir eisini størri kapping. Fleiri eru um boðið enn Internetið letur dyrnar upp áður og menningin innan Internetið ger, at fyritøkur- nar hava møguleika at náa fleiri kundum skótari. Leitingin á Internetinum er ofta vøruorientera. Kotu- orðið aftanfyri gott úrslit á Internetinum er tí leitimask- inan. » Tá tú leitar á netinum er ikki av týdningi, hvussu stór fyritøkan er, hvussu stórur umsetningurin er, ella hvør mann er. Kundin er tann ið leitar fyritøkur og vørurnar fram, tí er av stór- um týdningi hvørjum og hvussu nógvum leitimask- inum ein er skrásettur í. Tal- ið av leitimaskinum er av- gerandi fyri søluna hjá fyri- tøkuni,« sigur Finn Jørgen- sen stjóri á fyritøkuni DINO A/S, sum hevur góðar royndir av sølu á Inter- netinum. Teir hava fingið kundar bæði í India og Egyptalandi orsaka av Inter- nethandli. »Heimasiðan og Webstor- en hava verið við til at styrkja okkara samband við kundarnar. Upplýsing um nýggjheitir og onnur tiltøk náa skjótari út til kundarnar enn áður og tað er sjálvsagt ein styrki,« sigur Finn Jørg- ensen víðari. Millum tjóðveldisfólk tykist lítil ivi vera um, at tað skal vera Høgni Hoydal sum í framtíðini skal vera formligi oddafiskurin í flokkinum Nú farið er inní eitt nýtt áratúsund, er tíðin komin til framvísing av nýggjari vøru. Í samband við vitjan frá Hünnebeck frá 2. til 8. apríl, verður opið hús, har møguleiki verður at síggja: • Bosta stillads • Opal Alu. stillads • Rasto forskalling • Tekko forskalling • umframt annað Væntandi verður eisini møguleiki fyri at síggja eina 40“ innrættaða bingju við Bosta - stillads klár til flutning frá byggiplássi til byggipláss. Komið tískil til Opið hús 6. apríl 2000 kl. 13.00 – 19.00 hjá Kaj Andreasen & Co á Sandvíkarhjalla. Okkurt verður til matna. Brian Nissen frá Hünnebeck Danmark er at hitta frá 2. til 8. apríl á Hotel Hafnia, tlf. 313233 ella á biltelefon nr. +45 40567547 Vit síggjast Hünnebeck Danmark A/S Opið hús hjá Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov Marknaðardeild: Jonhard Hammer Dagbjørt S. Hansen Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Turið Kjølbro Dánjal Højgaard Dagfinn Olsen John Johannessen Sveinur Tróndarson Eyðun Klakstein Høgni Mohr Ítróttur: Jákup Mørk Myndamenn: Jens Kristian Vang Álvur Haraldsen Útgevari, uppseting: Sp/f Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post@sosialurin.fo Lýsingar: lysing@sosialurin.fo Internet: www.sosialurin.fo Prent: Sosialurin Sosialurin At rætta bakara fyri smið Oddagrein Viðmerking: Eftir at hava sæð seinasta Krosskast, hava fólk helst fingið ta fatan, at eingin løgtingslimur hevur varnast, at trupulleiki fór at vísa seg í fólkaskúlanum. Og so slettis ikki limir í Mentan- arnevndini. Teir hava einki varnast. So er ikki. Tvær orsøkir eru til tað.· - At sjónvarpsmaðurin ikki tykist kenna manna- gongdina, tá fíggjarlógar- uppskot er í nevnd (ella legði hann sær ikki orðini nóg hegnisliga í munnin? Kanska vildi hann erta eitt lítið sindur? Tað ger einki!). - at formaðurin í Ment- anarnevndini, Jógvan á Lakjuni, av góðum grund- um ikki var við í nevndar- viðgerðini av millum annað fólkaskúlanum, eftir sum hann tá var staddur í New York umboðandi sín flokk. Mannagongd Mannagongdin er tann, at Fíggjarnevndin vísir teim pørtum í fíggjarlógarupp- skotinum, sum snúgva seg um málsøki hjá aðrari nevnd, til ummælis hjá hes- Viðmerking til Krosskast um nevndum (§ 24, stk. 3 í tingskipanini). Talan er bert um ummælisrætt, og kunnu tær einstøku nevndirnar ikki gera uppskot til broytingar í teim upphæddum, sum ásettar eru. Ummælini verða síðani send Fíggjar- nevndini. Tí er tað púrasta burtur- við, tá ið sjónvarpsmaðurin spyr Jógvan á Lakjuni um tað talið, sum er sett av á fíggjarlógaruppskotinum til fólkaskúlan, sum um tað er nakað Mentanarnevndin hevur mælt til. –Tit munnu hava hildið tað verið nokk, tá ið tit ikki hava sett meira av, sigur sjónvarpsmaðurin. Jógvan á Lakjuni, sum í sendingini umboðaði Ment- anarnevndina, svarar, at »landsstýrismaðurin hevur fingið nakrar karmar - hevur fingið teir pengar, hann hev- ur hildið seg hava brúk fyri, og tað hevur nevndin tikið undir við.« Tað er so langt av leið. Ávaring Sjálv sat eg í formanssess- inum í Mentanarnevndini, meðan Jógvan á Lakjuni var burturstaddur. Vit høvdu nógv at vísa á og spyrja landsstýrismannin um. Størstu málini vóru fólka- skúlin, Sjónvarp Føroya og stuðulin til Ítróttarsamband Føroya. Viðvíkjandi fólkaskúla- num vísa vit á, at vit vænta ikki at játtanin fer at halda, eisini um sæð verður burtur frá møguligari hækking, sum stava frá samráðingum við Føroya Lærarafelag í mars 2000. Landsstýrismaðurin sigur okkum at,” hóast umbønir og frágreiðingar í samband við økta virksemið á fólka- skúlaøkinum við nýggjari løgtingslóg um fólkaskúlan umframt lønarvøkstur, so fekk landsstýrismaðurin ikki lagað fíggjarkarmin fyri ár 2000 í nóg stóran mun til økta virksemið, sum ætlað í fólkaskúlanum”. Enn minni fær Mentan- arnevndin. Okkara uppgáva er sum sagt at ummæla og einki annað. Okkara um- mæli viðvíkjandi fólka- skúlanum var heilt greitt - tummilin niður! So vita bæði sjónvarps- maðurin og mentanar- nevndarformaðurin tað. Sjálvandi kundi Jógvan á Lakjuni roynt at ávirka sína egnu samgongu. Somuleið- is Høgni Hoydal. Men eftir sendingini at døma, er hvørgin teirra rætti boðberi. Katrin Dahl Jakobsen, løgtingskvinna Javnaðarfloksins Hjartaliga takka vit øllum tykkum, sum sýndu sam- kenslu, tá maður, pápi, verpápi og langabbi okkara POUL M. JOENSEN á Trøðni í Fuglafirði andaðist og varð jarðaður. Tøkk til heimasjúkrasystrar og til landssjúkrahúsið. Tøkk fyri blómur, kransar og gávur til Thabor. Tøkk til Niels Jacob, Gordon og Olufson fyri góð og troystarrík orð í kapelli og kirkju. Tøkk til kirkju- tænarar og sangarar og tøkk til tykkum, sum hjálptu til í Thabor. Til seinast vilja vit takka øllum tykkum mongu, sum fylgdu Poul Martin til hansara seinasta hvíldarstað. Familjunnar vegna Jóhanna, Arnold, Hilmar, Malena, Elibert og Erling Tøkk Hjartaliga takka vit øllum, sum vístu samkenslu, tá okkara kæra mamma, vermamma, omma og lang- omma DAGNY DEBES Tvøroyri doyði og varð jarðað. Tøkk til starvsfólkið á Suðuroyar Ellis- og Røktar- heimi, sum so væl vóru um hana til tað seinasta; og til tykkum, sum á ymsan hátt vístu hjálpsemi. Tøkk til prest, kirkjutænarar, sangarar og berarar. Somuleiðis tøkk fyri blómur og kransar og tøkk til tykkum, sum fylgdu henni til hennara seinasta hvíld- arstað. Fyri tey avvarðandi Hans Olaf, Harbogi, Dagbjartur og Mina Tøkk Tað er vanligt í øllum demo- kratiskum stýrum, at sam- felagsuppgávurnar verða býttar sundur, har ein mini- stari fær ábyrgdina av sín- um øki. Høgni Hoydal, lands- stýrismaðurin í sjálv- stýrismálum, og nú eisini landsstýrismaður í skúla- málum, hevur júst alment úttalað, at hann ikki blandar Skúlin ongan ministara seg í lønar- og arbeiðs- viðurskifti skúlans. Var tað so neyðugt at seta Høgna Hoydal ístaðin fyri Signar á Brúnni sum lands- stýrismann í skúlamálum., tá hesin alíkavæl leggur alt í hendurnar hjá Karsteni Hansen, landsstýrismanni í fíggjarmálum. Soleiðis prioriterar lands- stýrið fólkaskúlan! Hetta er bert eitt mál av mongum – nevn tú hini! Eg føli, at politikkararnir spæla »matador« við okk- um borgarum. Petur Sigurd Rasmussen Viðmerking: Politisku hendingarnar seinastu dagarnar eru eitt talandi prógv um, at hvørki politikkarar ella stovnsleiðarar - leik og lærd - kenna til fulnar ta nýggju stýrisskipanarlógina. Somu- leiðis tykist greitt, at bæði politikkarar og almenningurin hava ov lítlan kunnleika til skipanirnar við fíggjarlóg, eykafíggjarlóg, eykajáttarlóg og játtanarskipanunum. Hetta er ein niðurstøða eftir málið við Signari á Brúnni og Sjónvarpi Føroya, sum lands- stýrismaðurin útvegaði pening úr gjaldsføri landskassans, tá hesin stovnur hevði rent seg fastan fíggjarliga, og eftir at fíggjarnevndin bað hann fara í løgtingið við málinum. Nú verður kastað eftir fjølmiðlum fyri, at teir hava gjørt sítt til, at ein landsstýrismaður varð loystur úr starvi. Men tað eru ikki fjølmiðlarnir, sum hava veitt einum stovni pening úr lands- kassanum. Teir hava umrøtt og viðgjørt eina heilt greiða niðurstøðu hjá løgtingsgrannskoð- arunum. Tjóðveldisflokkurin tók málið upp síðsta hós- kvøld, og viðgjørdi tað fríggjadag, leygardag og mánadag, og sjálvandi fylgja fjølmiðlarnir við gongdini dag frá degi, ella frá tíma til tíma. Tá flokkurin hjá landsstýrismanninum tekur málið upp, má tað vera tí, at hann heldur málið hava stóran týdning. Avleiðingarnar kenna vit. Men nú er eisini staðfest, at Signar á Brúnni helst ikki kendi stýrisskipnarlógina, tá hann bað um at vera loystur úr starvi. Somuleiðis er eisini staðfest, at Tjóðveldisflokkurin - og kanska landsstýrið eisini - neyvan kendi stýrisskipanarlógina, tá møguleikarnir fyri eini óheftari kanning vórðu umrøddir lagnudagarnar hjá Signari á Brúnni - mánadagin og týsdagin. Somuleiðis verður kastað efir fjølmiðlunum, hví teir bara hava viðgjørt Signar á Brúnni, og hví teir ikki hava viðgjørt Strandferðsluna og Landsverkfrøðingin og Finnboga Arge, Almannastovuna og Helenu Dam á Neystabø og aðrar landsstýrismenn við. Men í hesum dømum er støðan ein heilt onnur, og í summ- um førum hava løgtingsgrannskoðararnir átal- að framferðina. Okkurt kundi verið gjørt betri, men at lasta fjølmiðlunum fyri at Signar á Brúnni varð loystur úr starvi, er at rætta bakara fyri smið So er spurningurin, um Tjóðveldisflokkurin ikki kyndi uppundir við tí nógva fundarvirksemi- num, og um ikki Signar á Brúnni sá skriftina á vegginum. Í øllum førum tóktist greitt týsdagin, at misálit fór at verða reist ímóti honum. Og tá samgongumenn vóru við í ætlanini, hevði mísálitsuppskotið helst verið samtykt. Har- afturat er spurningurin, um partar í Tjóðveldis- flokkinum ikki vóru komnir til ta niðurstøðu, at Signar á Brúnni vóð upp um miðju í óloystum málum og tískil skaddi umdømi floksins, og tí hildu, at best var at fáa hann frá?