leygardagur 13. november 1971síða 6

SÍÐA 6 SOSIALURIN NR. 87. — 13. NOVEMBER 1971 stA 6 — —- - ——W Framhald frå 3. sidu. (1) ara landið. einar tvær skips- longdir framman fyri trolara- | num — hin seinna tætt í tara- | brúnni. | Ødiligt var rokið: sjógvur, | tari og móra slongdust høgt | upp um mastratopparnar á trolaranum; men tá ið avfjarð- | aði, lá »Leo« har sum framm- anundan. Skadin, hann hevði fingið, var at kalla óngin; bert eitt| gamalt ankarspæl og ein luft- ventilur í skylightinum vóru, løstad Ongin ivadist i, at hin ådur- nevndi båiurin sum bumb- urnar fullu næstar, sum ! slongdist høgt av goysinum for i spønir; men ti betur, eis- ini hann fleyt omanå, tå avj hæsti. Í båtinum var bert ein | maður Rasmus Haraldsen — hann sat upp undir knæ í sjogvi var gjøgnumdrukn- aður, tá ið hann legði at landi. og og Tå hann vard spurdur, hvussu | hann hevði havt tað har úti, | svaraði hann póstur: >Nú mundi Harrin tíkið Rasmus. Stutt eftir middag 24. sep-| tember 1941 mundu flest oll í| Vestmanna fá ein dyggan kvøkk. Eins og í jarðskjálvta | ristist oll bygdin: rútar | skramblaðu í tún urtapottar | slongdust úr karmunum. Núl sást rokilsið standa svart upp úr haganum úti í Nesi. Bokk- ar, mold og evja mógvur. grót og eyrur slongdist hogt upp um fjallatromina og om- anyvir ollum rokilsinum sást | ein flúgvari fara togandi seg | niðan eftir fjallaróðini. Kom- in heilt niðan. vendi hann bygdini velid og smoygdi sær) burtur úr eygsjón, niður um | røðina vestanfyri. Hann Vvar| burtur og hann bleiv burtur. Tað sást eisini væl á atburði hansara. at hann minst av øll- um hætti sær tvortur yvir| bygdina, ti við Heyganes logu | tveir »armeradir«. | } | Í Neshaganum enn 5 bumbuholur, verður ein bein regla drigin gjøgnum tær | siggjast og allar, so råmar hon keiina. | 27. september 1941 kl. 13.30 hoyrdist ein flugvari í erva.| Fin enskur fiskitrolari, 10 lå innarlaga á Grynnuni, byrjaði at salva við maskin- í stundini byrsu. Rópini frá manningini um borð hovrdust í land sum villmannabrøl fyri at var- skógva teir »armeradu«, ið| lógu við keiina. rå flúgv-| ; Í } + |) arm kom (il jóndar í DYgd- ini. sást hann koma norðan- eftir og fleyg heldur høgt. Alt | sum hann nærkaðist, dalaði | hann meir og meir, og tå hann kom oman av Krossi.| helt hann kósina beint á keii- | na. Komin inn móti Heygnum i slepti hann tveimum bumbum | og snúði sær so inn á Fjør; | men bumburnar eltu hann eitt | langt strekki og fullu á sjógv- in væl innanfyri keiina. Inni á fortoyningsplássinum. lógu fleiri føroyskar sluppir, skamt frå bógnum á vágasluppini | »Fram« smullu báðar bumbur- | nar í sjógvin. Í sama sekundi | rendi ein dupultur vatngoysur seg himmalhøgt upp í luftina og slóðst í erva sundur í fín- asta dism. Tað var ein vøkur og sjón, men brådliga dró mynd- in yvir í tað dapra: - »Fram« | | vera brostin beint aftanfyri | hann; ti kring hann stóð alt í ljósum loga. Flugvarin sást nu | fara, sum ein fuglur, ið mist hevur flogið. út móti Gjonni. | Hann gjørdi rend á seg ut| | gjøgnum Gardar og yvir Skål- ar tå bar til hann fekk so mikla luft undir seg. atl Í hann knávaði upp um fjallið. | Úti í Gørðum fleyg hann so Í lást millum húsini, at hann var at kalla í túninum. Har vóru tvey hús rakt av kúlum hansara, men tbetur hendi ongin skaði húsini vóru av | mannasluppin »Hanna« var um fyri at vala um mot in, Tá | lið tað brast, sokk maskinan | |øll frá hondum teirra niður 3 | ig lætti sær á í sjónum, eins og dró hon sín síðsta andadrátt og brotnaði so av um miðju- na. Helmingarnir glíðu hver frá øðrum so líðandi niður — heilt niður til botns. Tá ið av- fjaraði, stóðu bert mastratopp- arnir undan av »Fram« — hin við tvørtrænum stóð sum ein krossur yvir hennara grøv. Flúgvarin, ið hevði gjort hetta herverkið, gavst ikki so hann helt á aftur og) kom nú skjótandi av Fjørð-| inum út móti keiini, men hesa ferð fekk hann harða mót: stóðu. Tað varð skotið eftir honum av keiim, av Grynnuni to og aftan av Bakkanum. Nú mátti hann dvína hann snaraði norður við fjallinum | og smoygdi sær vestur yvir gerdini, Annar hin »armer- adi« rendi eina granat eftir| flúgvaranum, og hon mundi gróti, so skotini rinu ikki við. Seinnapartin frættist, at vest at søkka. Onnur bumban var! fallin so nær »Hannu«, at hon hevdi fingið stóran leka. Tveir | menn Rhøvdu undir ålopinum | | veg: verid staddir um bord å henni kjølin. Hin blái sjógvurin stóð niður gjøgnum kappan. og tå| menninir komu á dekkið. var! bátur teirra slongdur í spønir. Í So miklan skaða hevði >Han-| |na« fingið. at nær við eitt| heilt ár gekk, áðrenn hon aft- | ur legði frá landi. Tá hevði | hon fingið nýggjan motor; hin | £ | | | gamli gjørdist ikki aftur. Víðahvar í bygdini mundi skilið vera vånaligt, sum t. d.| uppi í skúlanum. Har vóru | tríggir flokkar imlaðir (um | 100. børn). Tveir teir yngstu | flokkarnir skyldu seg á nidaru ned, hin elsti á ovaru. Vind' yguni vóru tilskálkað, so har | var at kalla myrkt inni. Nógv | óð á barnahjartanum, ftá| kjótingin fór fram. At børn-| ini grótu, vildu sleppa hcim | til mammu og á annan hátt| kæraðu sína neyð, var ti ein | | sjålvfylgja. | Nú vitstu øll, hvat kriggj var. Hvinið av kúlunum, sum | |í hundraðtali fóru svíðandi | gjøgnum luftina bumbur- | nar, ið smyldraðu skip so lætt- | liga. sum vósu tey gjørd av | svåvulspinnnum hin logan- | di granatin, sum skakað allari bygdini alt hetta hevði lært | einum kríggj at kenna. Tá kveldið kom, og »Olav- ur« fór í rutuna, var båturin søkkladin av flyggingum, sum rymdu i Vågar. So nogv var fólkið, ið sleppa vildi út um) Sund, at »Olvaur« noyddist at gera fleiri eykatúrur. Út eftir havnini sigldi hann gjøgnum hópin av deyðari sild. Dagin eftir, sunnudag, byrjaðu fólk) laði millum fjøllini. 1 |ið fyrivarnir og skutu so | nógvum | náttina | dagur. | ka. at rýma av álvara: Maður við konu og børnum, berandi neyð synjarlutir millum herðar, só- ust halda á fjøllini; ein fa- milja fyri og onnur eftir rým- di frá húsi og heimi. Eftir tveimum trimum døg- um var Vestmanna ikki meira sær sjálvum lík. Ein heilur bylingur sum Mørkin lá at kalla útdeyð. Í túnunum sást einki annað livandi enn dunn- ur og høsn. Restin av bygdini lá ta fyrstu tíðina sum hálv- deyð. Skúlin varð stongdur; triðingurin av børnunum vóru evakuerað beinanvegin. 9. oktober 1941 kom hin næsti flúgvarin. Hann kom ikki soleiðis sum hinir framman- undan omanav Krosstúgvu nei, hann tók bygdina øvugtan kom niður úr skýnum yv ir oysingarfjall, stoytti seg niður yvir Fjørdin helt beint á keiina. Tá ið hann nærkaðist keitini, (veitti hann tvær bumbur, ið báðar brustu í sjógvin einar 50 metrar inn- anfyri keiini. Tær gjørdu ong- og so |an skaða; ti onki skip var við keiina og heldur ikki nærindis, har tær fullu. Keiin allari kríggstíðini nýtt av ensk- um krigsførum, og har høvdu tey stórar kolbunkar liggjandi, so helst mundi tað vera eftir sjálvari keiini flúgvarin hevði lagt. Flúgvarin hvarv út um Stiggin. 26. oktober 1941 manna aftur vitjað av bumbu- flúgvara. Teir fyrstu, sum sóu henda flúgvara, vóru Dala- menn, ið gingu samgongu norð uri í Dølum, Best sum teir høvdu fingið seyðin saman, | kom ein flúgvari strúkandi inn gjøgnum dalin. So lágt fleyg hann. at teir ovastu fjallmenn- inir løgdu seg slættar fram eft- ir rommum tordu ikki at hyggja upp undir búkn á og honum; hinir nidaru fjaldu seg | undir einum fossi. Flúgvar- in mól norður um Nú snúði hann brádliga suður yvir Loysingarfjall og hvarv. Eitt ræðuligt buldur dun- trolarar lógu á Grynnuni. Eft- ir teimum hevði flúgvarin tveitt tvær bumbur, men ong- rakt. Trolararnir høvdu n dug- teim- varð sk liga, at flúgvarin siapp eisini M- av hermonnum frå Bumburnar fullu langt av úti á djúpum vatni, urin var lítið frá tein ið har froy- um. 28. var Hann útnyrðingi við vindi og kulda um ein rættur heystar- 10 mfiskitrolarar vóru komnir inn å Grynnuna at kro- Hin litli føroyski urin, 10 hevdi verið á lofti tá »Leo« var bumbaður, var aft- urúr einum trolara. Nú hen di aftur tað sama, sum hendi hin fyrsta bumbudagin: Ein flúgvari kom fúkandi undan storminum eman úr vestri. Neyvan var hann komin long- ur enn vvir Rógvugarð, áður enn hann tømdi seg fyri bumb- ur og tók til at skjóta so ræðu ligt, at tað ljóðaði eins og vildi hann skræða seg sjálvan sundur. Á henda hátt fór hann hvirlandi tvørtur um havnina. Ongantíð sást hann stoyta seg oktober komin av 1941. og var i| varð Vest- | fiski- | ver | | 10 | trist- | Herfyri for Býarbókasavnið undir eitt tiltak, kallað »Søgu- timi«. Tað sær út til, at stór- ur åhugi er fyri hesum tiltaki. Atgongumerkini = eru ókeypis. og verða tey »rivin av blokki- num« beinan vegin, sigur By- arbókasavnið. Í søgutimunum Í sýnisglugganum | |} | ALTID STORT URVAL VØRUM. tuf. | 2000 ráði. Við tasku og oyraproppi. CONION - sum innandura | Stórur áhugi fyri søgu- tímum bókasavnsins filmir, børnini mála og annað. bokavørdurin skipað fyri. verða sýndir lesa, klippa, Higartil = hevur Sverri Egholm Óli Kurt Hansen hevur eisini luttíkið. Aldurin frá fýra år, og er søgutimin hvønn dag kl. 17. er AV DYGDARGODUM | Pf. Maria Poulsen & Co. 1 2001 Prisur 248,00 kr. var“ | RADIOBÚÐIN, Runavík, tlf. 7008 Pætursfjall. | | RADIO-EL Tórshavn, tlf. 1397 á høvdid fyri at taka sikti vegna stormin mundu líkindi heldur ikki vera til tess. Tó at ann hevdi lagt væl uppfyri, tå hann tveitti, fuku bumburnar langt eystur um trolararnar, og brustu tær ikki fyrrenn ut: á 2 tvær í fjøruni, hin via á sjónum. At ikki mansskaði hendi har úti, var eitt satt undur; ti Hellubøndin var á fjalli sama morgunin, og kom hann við gongu síni, beint sum bumbur- nar brustu. inn móti Gjáum. So statt komu allir fjallmenn- inir at verða mitt fyri kúlu- strálu flúgvarans. Summir av | mønnunum lupu niður í eina gjógv. aðrir aftur undir stein- ar. Tó at kúlurnar heglaðu niður millum teir spruttu úr seinastu fótasporum teirra, ydnaðist tað tó ollum at sleppa heilskapaðir úr kúlu- stráluni. og m og Hetta var seinasti bumbu- dagur — Vestmannahavnar, og var hann å mangan hått hin- um fyrsta líkur: sjålvt bumb- lurnar fullu báðar ferðir um somu leið. A Millumbylgja við Tórshavn-Radio. — FM bylgju um- í in viðaftur raknað: flýggingar- nir heimkomnir, skúlin upp- latin og starvið røktaO av nýggjum. Bumbukríggið var av, men harfyri livdi ein tó ikki ótta leysur tað var langt frá! Ein motorrøpari varð uppsett ur mitt í“ bygdini. Hvorja ferð flúgvari nærkaðist, skuldi hann varskogva, so at ein fekk stundir at søkja sær skýli, áðr enn flúgvarin var yvir. Alla ta fyrstu tíðina østi hesin róp ari bert nervur fólks upp oyddi burtur hópin bestu virk- istid teirra; ti fáir vóru dagar- anir, hann ikki var á lofti Ofta vóru fleiri »alarmar« sama dag, sum t. d. 17. desem ber, tá blást varð 4 ferðir, og 4. februar 1942, 3 ferðir. Hin longsti alarmurin var 26. mar: 1942; hann vardi stívan tíma At endanum høvdu øll vant seg so væl við róparan, at í hann rópti sum harðast, bleiv ein bert framvegis verðandi í arbeiðinum og gloymdi, at tað var áiopsávarðing. Men leyg- ardagurin »Fram« søkk og flúgvarin stóð upp eftir kanti yvir Gørdum — verður seint og nýggjárinum var oll bygd- | gloymdur i Vestmanna.