mikudagur 24. november 1971síða 4

NR. 88. — 17. NOVEMBER 1971 SOSIALURIN Søga danska Javnaðarflokksins Tað er danski forsætisráðharrin J. O. Krag og uttanríkisráðharrin K. B. Ander- sen, sum hava skrivað bók um árini frá 1955 til nú | endskam Fyrr i ár vóru liðin 100 ár síðani danski javnaðarflokkur-| in varð stovnaður. Í samband | við hetta var m. sent út | fjórða bind av a. hetta greiðir fundi har. Um Krag gjølla frå. Teir báðir Hedtoft og Krag vóru bestu vinmenn. Eftir deyða Hedtofts var flokssøguni. | ongin ivi um, at nyggi forsæt- 6 europa, og at seta upp rakett- ir til nytslu hjå vestureurope- isku stjórnunum. Hetta vakti miklan ans í norðanlondum, og Danmark og Noreg komu | saman, men vóru ikki samd um hvorja støðu tey skuldu taka, H C Hansen vildi helst eins og Gerhardsen siga nei; men Halvard Lange vildi ikki siga eitt so avgjørt nei til hetta. Tað endaði við, at H C, Hansen sigur: »Alt í lagi, skulu vit so siga, at vit taka ímóti rakettunum?< Er tað hetta sum norska stjórnin vil?« Báðir norsku ráðharrar- nir vóru tá ikki seinir al svara: »Nei, fyri Guds sakir nei,« og fáar minuttir seinrt vóru menn samdir. Tá Kampmann Krag og K. B. Andersen hava skrivað brot úr søgu dan- ska javnaðarfloksins. legði frá sær »Kamp og Frihed« eitur bók-|iðráðharrin skuldi verða H. | Fólkalýsingarnar hjá Krag eru in, og rithøvundarnir eru nu-|C. Hansen. framúr góðar. Millum annað verandi danski forsætisráð- Fad vóru nógvir meinbog-|av de Gaulle, Hallstein og harrin og formaður í javnað-|ar á vegnum, men greiddi! ðrum politikarum. Við ser- arflokkinum, Jens Otto Kragl| hann uppgåvuna væl. | ligum áhuga | kann ein lesa, og uttanríkisráðharrin K. B. Einaferð tá á stóð fekk|tá hann førdi í dagbókina í Andersen. Hóast henda bók|hann hjálp frá vinstramanni-| døgunum 4 Viggo Kamp- er framhald av teimum und-|num Thorkild Kristensen, og| mann legði frá sær, eftir fyri anfarnu trimum bindunum, er|skjótt eftir gjørdist ósemja álaðru ferð varð vorðin álvars- einki til hindurs fyri, at hon | arbeiðsmarknaðinum. Fólka- | liga Í sjúkur. Krag hevði á kann vera lísin við áhuga | tingid legði uppí og loysti ar- | Sumr 1962 virka sum for- sjålvstødug. beiðstrætuna. meðan 100.000 sætisráðharri fyri. Kampmann. Krag skrivar um tíðina frá | arbeiðsmenn mótmæltu. Krag | Þá soleiðis stóð til, vóru tá Hans Hedtoft doyði ílsigur frá, at tað var lítið um flestu, sum ynsktu Krag til Stockholm i 1955 og til hann|H. C. Hansen, tå hann så seg | forsætisráðharra og so var. sjálvur á fyrsta sinni gjørd-|noyddan at taka hesa avgerð. K. B. Andersen viðgerð | seinru helvt av bókini. Meg- Noreg og |K. B. Andersen skrivar um inpartin av hesum hevur gtomrakettirnar seinastu árini og fer ikki til hann skrivað, tå hann var| botns í nógvum av ti, sum floksskrivari. | Krag, sum skrivar ógvuliga | hann = viðgerð. Helst ti, at | lætt mål, tekur fleiri ferðir í| hetta er so nýtt og flestu C g | bókini fram hendingar, sum | minnast tað, sum er farið H. . Hansen o kreppan |; sjálvur minnist so væl. |fram. Hann sigur frá støðu Tað var Krag, sum fann Hed| Hann sigur ma. frá NATO-|floksins til SF. Tað vóru toft deyðan á Grand Hotel í| fundinum í París í 1957, har|nógv. sum ivadust eitt sindur Stockholm, har hann budi,|avgerd skuldi vera tíkin um/um tað var beint, at javnaðar meðan hann var á norður-|felags atomgoymslur í Vestur- | flokkurin tók upp samarbeiði Teir tríggir donsku forsætisrá Oharrarnir | ein NR. 90 - 24. NOVEMBUR 1971 Á“ Va . . "gåttini Vit standa nu til EEC. Hava havt høvi til at kaga innum; og tidindini bór- ust vida. Fyri summi vóru hesi tíðindi ikki óvæntaði, men á summi lupu tey hvøkk. Tey ið hvøkkur kom á hoyrdu fyri mesta til tann bólk, sum orsakað áhaldandi meinings- skapandi virksemi, vóru kom- á gáttini in til ta trúgv, at Rómasátt- málin einans var ein leypur við pappíri uttan tydning. Tey stóðu føst í ti trúgv, at EEC einans var ein meina- leys toll- og marknadarsam- gonga. Tær politisku og sam- (felagsbroytandi avldiðingarnar EEC innliman ber í sær, hava verið dyggiliga burtur- beindar. Higartil hevur tað uppá tað nærmasta verið roknað politiskt ósomiligt at vísa á, at Rómasáttmálin var grundlógin = hjá antisosialist- iska felagsskapinum EEC, og at allar góðar grundir vóru fyri at rokna henda sáttmála fyri tað hann í verunleikanum er, ein grundlóg við øllum ti hetta ber i sær. Serskipanir her og serskip- anir har, skuldi vera tað agn, | ið okkum fekk at gloypa húk- in. Til tíðir er ført fram, at Føroyar skuldu vera tad und- antaki. ið staðfesta skuldi regluna... Tí kom tað mong- um manni dátt vid, tá ásann- við Aksel Larsen SF, tá hesir báðir flokkar fingu rein- an meiriluta í 1966, men inn- an floksleidsluna var ongin iva um hetta. Hildið var, at eitt samarbeiði millum hesar báðar flokkar skuldi íkki vera óroynt. Fyri oll politiskt áhugaði er tað av týdningi, at ein tílík bók verða skrivað serliga av monnum sum hava staðið nær teimum hendingum, sum greiddar eru frá í bókini. Tað eru ikki bert danir, sum fáa gleði av bókini, men eins væl oll onn- ur. Tað er forlagið FREMAD, sum gevur bókina út. 404 síð- og og so ur til støddar. Kostnaður um- leið 80 kr. heft, slakar 100 kr. innbundin og umleið 120 fe kr. vid skinnryggi. sum umtalaðir eru eru i bókini: Hedtoft, H. C. Hansen og Viggo Kampmnan. | ast mátti, at so fór ikki at verða. Tað er altíð lætt at vera eftirsnarur, men ein og hvør kundi siga sær sjálvum, at skuldi endamál EEC's ná- ast, at gerast politiskt og øko- nomiskt amboð hjá stórkapi- talinum, bar ikki til, at smá- ar og ftýdningarleysar tjóðir settu vidgongd krøv, s. s. vald yvir egnum fiskivinnupolitikki og fiskigrunnum. Á Europeiska meginlandi- num er tað fiski- og flaka- koncernirnar s. Unilever, Nestlé v. m., ið sjálvar eru skipaeigarar og reiðarar. Fiski vinnupolitikkur EEC's er tí eisini so tilgjørdur, at hann hóskar teirra endamåli. Roynd okkara at blaka sand í hjól- ini, verður tí einans at rokna sum: »God dag mand, økse- skaft!« At ara i samráðingarmenn okk- Bruxelles eru við at nærkast somu meting, tá tal- an er um serskipanir, bera viðmerkingar løgmans = boð um. Tá hann alment sigur, at vii mugu varðveita rætt okkara til at flyta út fiski- markið, má tað skiljast so, at vit nú kveða seinasta ørindi av umsókn okkara. Tí tað stendur fast, at slík serrætt- indi, sum her er talan um, eru so óhugsandi, at tey und- ir ongum umstødum vilja ko- ma til verunliga viðgerð. Fyri okkum, sum roynt ha- va at vísa á, hvussu óhósk- andi og vandamikil ein full innliman vildi verið fyri tjóð okkara, er bert at fegnast um, at EEC so skjótt vísti sítt sanna andlit, so ongin longur kann vera í iva. Hugstoytandi var sjálvandi, at tað ongantíð eydnaðist at fáa kjakið at snúgva seg um teir = verunligu spurningarnir, hvat tað er fyri eitt samfelag Rómasáttmálin = miðar ímóti, og á hvønn hátt hann vildi ávirka samfelag okkara og gerandisdag fólksins í kom- andi tíð. Nú við ásanna, at vit endan mugu vit ikki vóru nóg dugnaligir. Vit endaðu fyri stóran part í eini verjistødu, meðan teir, id førdu seg fram við tí sterkt yvirmetta sølu- argumentinum, rættiliga skjótt blivu teir sum sýrdu kjakinum — burtursæð frá teimum heilt perfidu. Hóast nú alt bendir á, at upptøkusamrådingarnar ganga móti endanum, er ongin or- søk til at geva skarvin yvir. Ti nú fara teir sonnu polit- isku spurningarnir at taka seg upp, spurningar ið krevja og noyða fram eina sjálvstað- uga politiska málsetan, ið til grundarlag = hevur politiskan vilja og politisk stødufasta åskodan. as.