mikudagur 8. desember 1971síða 4

SÍÐA 4 og tútt hevur verið heitt á bankarnar, og tað er eins væl skilt, at sera torført er hjá bankunum at taka stóðu, (i sjáldan fær bankin eitt exakt svar, tá t. d. spurt verður um eitt nú lerveringstíðin heldur, um — såttmålaprisurin heldur etc., etc. Fin kalkulation kann vera so vælgjørd og góð hon vera vil; men tað er ongin vón- ångur um við 99% vissu at svara rætt uppá frammanfyri nevndu spurningar, fyrrenn hvort av virkjunum er komið hartil, at bygginr. 3 í eini rød er í gerð og at ein gjøllig analysa av exakta kostnaði av bygginr. 2 fyriliggur sum grund fyri úttalilsum og met- ingum virkisins. Prototypan, fyrsta skipið í rødini, vil geva eina heilt skeiva mynd. 3. Torvandi samarbeidi ímill- um skipabyggjandi virkir og røddir, ið lýst eigur al vera eftir, tá tað tað snýr seg um so nær sum gjørligt at kortlagt tørvin, fyrst og fremst hjá okkara høvudsvinnu og síðan á farmasiglingarøkinum. Um tórvandi = samarbeiði fæst í lag ímillum skipasmið- junnar og umboð fyri reiðara- og fiskimannafelagið ein- staklingar, har tað á fundum so nær sum gjørligt varð ein høvudsgreinin ella táttur, hetta at finna fram til og kortleggja tørvin hjá høvudsvinnuni, t. d. hvørjar typur, stødd, maskin- orka, veiðihættir, útgerð etc., og saman finna á mál í høv- uðstrekkunum. og Projekteringsdeildir skipa- smiðjunnar fara síðani í holt| við at gera tekningar og spe- cifikationir við úrslitinum av| hesum fundum sum leiðbein- andi. í flestu forum hevði åvist projekt við vissum modi- ficationum vist seg at vera nóg mikið. og byrja hevdi síðan kunna verið við plan-| leggjan og gerð -av arbeiðs| tekningum, innkeypskodum fy-| ri stål, tlifar yvirhøvur, soleið- ås, at alt til eitt andi var eitt nummar i um kartoteki. Hetta verður sjónarmiði, at eitt nú neyvan verða sæð eitt tal av skipum sum t. d. båtaflotin føroyski, ónsmessugt er so at síga full- komiliga eins, men har er tó, burtursæð frá teim fransk- bygdu, næstan ikki er at finna ein- nevnt man stort línu- So So fram til sokalladi systurskip. og neyvan nakar annar enn akkurát — skipasmidjunnar vita um tá fantastisku tekninga- nøgd, bara til klassificatións- feløgini, ið har eru gjørdar beinicidis til fánýtis, eitt sett hevðt verið nóg mikið, fyri økki at tala um arbeiðstekn- | ingar, ið er alt grundarlagið | undir fíggjarligt gevandi bygg- ing, ið virkini vegna klassa- tekningartrýsti aldri eru kom- in igongd vid at gera, men har tað ístaðin hevur verið neyðugt at improvisera. 4. Tørvandi samarbeidi millum skipasmiðjunnar, bankar láni- og priorkeringsstovnar og Ser- liga landssiyri. Um ú lag fyri skipasmidjunnar fel- agsrepresentatión og hinumeg- in borðið, umboð fyri finansi- | fram fáa | | mest skip tilhoyr- | útfrá ti| ' | nýggj meta nog gjøgnumgongd | fyri ið funkti- | | til tørvandi samarbeidi fæst eringsstovnarnar har til gerdar var spurningurin eina styring av skipabyggningi inni eina fasta legu frå bygg- ing til produktion og hevði ein tilik samráðing resulterað í einum samarbeiði, út frá teim undir 3 nevndu sjónar- miðum, so høvdu skipasmið- junar kunna lýst fyrst og fremst tørvin hjá høvudsvinnu okkara, og samstundis við vis- su kunna úttala seg um sølu til utlandi, av ti sindri av yv- irproduktion ið talan hevði blivið um. Um t. d. Skála Skipasmiðja komandi 5 árini koyrdi ávvísa rød av fiskiskipum og ávísa rød av farmaskipum og Tórs- havn aftaná ferjubyggingina til Hetlands, høvdu gjørt av, og sum úrslit av samrådingum hevdi kunnad vist å, at teir i t. d. eitt 5 åra skeid byggja |tad og tað týpu í eini fiski- skipargð, og at sama úrslit fyrilá fyri smærru virkini inn- an somu grein. Hetta skal tó íkki skiljast sum ein her vil gera teg til talsmann fyri langtíðssáttmál- lum, men heldur hin vegin, | analysan av fyrra bygginumm- arinum eigur at liggj til grund fyri endaliga prísinum fyri hvort skip, sjålvt í eini rød. einstakt skipasmiðjum virkjunum 5. Útbúgving av og útbhyggjan sjálvum. av Afturat ådurnevnda verður tað støkum virki at útbúgva so væl sum gjørligt. a) Fyrst og fremst erað tað rød ið vald at koyra á einum grundarlagi, ið fram komið av einari rationellari funktionsanalysu. b) Síðan sum eina kvens av ådurnevnda at út- vikla eitt produktiónsapparat, ið kann rationella paslagnum. c) Fyrst eigur konstruktion at vera kannað fyri at tryggja rationellu = sundurdeiling av skipinum í sektiónir, sub- sektiónir og partar. d) Við tí undir c sum grundarlagi verður gjørd seg "Få projek- verdur er tryggja eina seriubygging av nevnda av specifikationum og tørvandi byggingina, = broytingar verða gjørdar. Hendan nýggja onsmetingin skal endamáls at tryggja fast- leggjan av einum rationellum byggimåta vil vældefineraðum raðfylgjum fyri byggjan av skipinum og sveising. e) Byggju- og terminsplanur verður — gjørdur neyðuga stýringsskipanin defi- specifikati- eisini hava og verður nerað og innførd á arbeiðs- plássinum, skrivstovu og ál leiðaraplani. f) Tolerancar kvalitetur definerast og innarbeiðast. og g) Teknologiska vitanin og fakkunnleikin hjá skipabyggj- arunum skal hækkast rættiliga nógv afturat. Verður = omanfyri = nevnda giøgnumført, er stødi lagt und- ir ti ið nevnast kann grundar- lag skapt fyri rationelt at byggja skip. Síðan tað er munur á at byggja og produsera, er neyð- ugt uppá longri sikt at stíla ímóti at stødi við- um konse- | støðuga | ski- | verður | SOSIALURIN rationellari t.V.s. virkini fyri somuleiðis maskinur, lagt undir produktión, fyri = einstøku langtíðsplanir av virkinum, investeringar í gerð og anlegg. Planurin eigur at prioriter- ast raðfylgjuni í teim kom- andi innvesteringunum. Hetta kann tykjast heldur langrøkjut og fløkjasligt, og at seinasti parturin er komin við, men tað stendst av tí vitan ið sera bíliga er til taks um ein t. d. ger nyttu burturúr ti ør- grynnu av vitan, ið t. d. Tek- fyri út- gjørligt. føroyskur in- ferdadist ein (sveisi) gjørligt, at struktórur tað verið at fingið hetta = samarbeiðið, | hevdi bygt nu vissa er fingin fyri, at TL i | framtíðini vil laga undirvising- | arhåttin eftir, og vid | føroyska samfelagsstrukturi- | num í huga. |Ein kann konkludera . soleiðis: | 6 Á ] a0 | Hetta, at skipabyggingarídnað- | so uppgåvan hjá hvørjum ein- | lurin nú er komin hartil, at! | hann møguliga er á veg inní | eitt momentant fíggjarligt ófo- | ri, soleiðis sum tað lættliga | | kundi = skiljast av røðum Kj. | Mohr's og H. Djurhuus frá | Í løgtingsins palli undir viðgerð- | ini av fíggjarlógini, so erl | hetta uttan iva tað hepnasta | ið henda kundi. og uttan iva | skjótasti vegurin útúr Oføri- num, og inní eina fasu har | hesin táttur av vinnu okkara | kemur inní eina trygga legu, | komandi ollum við tilknýti | hesa vinnu tilgóðar, tað verið Pidda sum Pl, fyri stovnar sum heild. | landi og | og (sum í vinnu eru hjá hesum | virkjum. tí eitt er givið. at kanska óvissna ið higartil hev- | | rátt, nettupp tann ur ella ur ótrygga arbeiðisstaði, har ein neyvan hevur vitað um |ein er keyptur ella seldur, |ini til tímatalið, sum liggur í hægra lagi fyri hvort skipi. | | sjálvt um tað álíkavæl er eitt |ivamål um tað brúkta tima- tali er ov nógv tá talan hevur Í verið um støðuga byggjan av prototypum. til og Stundin er ikki komin at drypa høvur í skomm vónloysi, stundin er komin til eina nývurdering og til eina skjótt gjøgnumførda økonom- iska rekonstruktion, vid teim fylgjum, um ein partur av ti | her umrødda verður havt í huga kann føra fram til eina vend, har tryggleiki og tid til sjølliga planlegging fram ímóti nálsetningi virkisins, og ikki sum nú har leiðsla, skrivstovu- = - f jog teknikkarastabur virkisins nyta 80 pst. av tidini til meira og minni lagnubestemmaðar, til meira og minni hasarderað- ar loysnir av smærri likviditets kreppum, meðan hin staburin seriu- tað megu gerast utbyggjan nologisk Inastitut liggu inni við. Og verður tað initiativ, 10 tikið varð av virkisnevndini í| august 1969, ført víðari hartil, | at vit fáa virkisøki hjá t. d. Teknologisk Institut víðka til Føroyar, so er møguligt, at |fåa hendur á hesi vitan ca. | 40% biligari, enn tað nú er| Eisini skuldi longu nú verið virkini ímillum, serligan áhuga | út- | serliga | Bryggjað eftir gomlum uppskrivtum av tygum hava gott jokøl bid um FØROYA BJÓR. Vilja NR. 94. — 8. DESEMBUR 197t besta tilfari. til | fyrst og fremst fyri teir | virkini støduga vitanin um hetta held- | | hevur sín stóra part av grund-| bíðar eftir impoviseradum tek- niskum loysningum. til, at Stundin er komin virkisleiðslurnar á teim virkj- im har idégrundarlagid erl re og samfelagsrelevani og har eisini å ti hondverks- | messuga økinum fungerar | hampuliga væl, at virkisleidsl- lurnar á hesum virkjum nul Í siga, nú kann tað verða nóg- mikið, nú vil ein burturúr tí | dynamikki, ið leysliga mett | hevur røtur í einum leiðslu- formi, ið kann kallast) mana- gement by crises«, Dynamikk- urin her er, at ein sprukturer tydningarmiklar avgerdir undir »hastisakir«, og tekur stóðu til konkretar spurningar = undir trysti. Ein leiðsluformur har man samantíkið um hendan | form kann siga, at virkis-| leiðslan reagerar uppá lagnuna og ikik sjálv avgerð lagnu virkisins. Mentalitetsbroytan Tíðin er eisini komin til m.a. at pilka eitt sindur við dygd- ina, sum er alt ov góð í mun til t. d. norska framleiðslu. Vid ti vend sum nu er ikom | in, so er avgjørt neyðugt hjá | øllum ið starvast innan hesa | vera | aliserad seg á hvor sínum øki? grein, at skilt eigur at ímilium neyðturvuliga dygd og tað sum ein kann kallað yvir- drivna dygd. l hampuliga væl gjøgnumhugsad | | onsarbeidi«, | renomme 0. s. ligt, 1 Hetta er eitt slag um tímar, hetta íkki ein spurningur um at fara í grøvina við postu er latinum: »hann stóð fyri gll- um ú, ið hevði við gott hand- verk at gera«. Við nýggja tilfarinum, ið nú verður bygt úr, er laga manni at búgva skipabyggjarar eftir heilt stuttar! tíð. Og tað er við nýggjum huga. nýggjum hugsunnarhátti og nýggjum málsetningi at hildi eigur at vera fram, fyri at ta- ka lut í slagnum um tímar. Tað er í heila tikid so nógvir spurningar, ið tað er tørvur á at fáa fram í ljósið, eitt nú: er tað rætt at repara- tíónirnar vanliga geva tað ið | hildið verður, ella ovugt, hvat | kosta reparatiónirnar nybygn- ingararbeiðinum. Hvussu hevði roknskapurin sæð út, um ein | postur kom við sum í d. | kann kallast, tikið fólk frá | nybygningsarbeidi tl reparati- ymist dagatal á ? í dagbotum«, og hartil fr. Er tað í heila tíkið møgu- hetta at reparera og at gera úr nýggjum ísenn. Eiga ikki heldur at verða gingnar aðrar leiðir har virðini speci- kr. November 1971. John Smith.