leygardagur 2. september 1972síða 7
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
NR. 65. — 2. SEPTEMBER 1972 SOSIALURÍIN
Liberalisma og
SOS ia | ; 6 m á |andaligt frælsi fyri hvønn ein-
stakan samfelagsborgara. Libe-
| ralisman hevur verið og er ein
| studul fyri tí valdi yvir sam-
| felagslivinum, sum teir vinnu-
Í SOSIALINUM nr. 57 er ein [ti, sum Dimmalætting førir | røkjandi hava havt í kapital-
oddagrein: Nyttuleyst — verju- / fram, Mær kemur annars fyri, | istiskum londum. og ti er sosi-
spæl, id er svar til Dimma- [at hesin blaðpolemikkur er ein | alisman kyknað upp sum mót-
lætting. sum hevur svarað uppá ! polemikkur = millum úrvaldar, | rørsla
eina undanfarna grein í SOSI-|ein háttur av »vi alene vide« | n Á
ALINUM, um hugtakið liberal | polemikki. Greinskrivarin í Vilja vit nú lýsa sosialism-
isma. | SOSTALINUM roknar ikki við Una. ella tær sosialistisku hug-
Í hesi seinnu grein síni í SO- |tjaki. Hvussu skal ein kunna |SJONr, sum sosialistar í ollum
SIALINUM er blaðstjórin bils |/rokna við, at tann vanligi londum kn verða samdir
in yvir at fáa svar uppá fyrru | lesari = blaðsins kann leggja um, SO kann tað SE ir
grein sína. um hetta áður-|Upp í tjakið um tílík evni sum tann fakligi JE politiski bar-
nevnda hugtak; hann roknar | liberalismu og sosialismu, | dag hjå re organiseraðu |
kki við. at fåast kann í lag tvær mótsettar samfelagsfíggjar arbeidararørsluni ímóti teirra
blaðtjak um eitt slíkt teoret- | ligar uppfatanir, um teir, id |9Snar- R og framleiðskuskipan
iskt evni. Tað kann tað heldur | leggja upp til hetta tjak ikki | SUM privatkapitalisman = hevur
ikki, um tann vanligi maðurin |gera sær tann ómak at lys | Ya“ 2. við ú endamáli al taka
skal verða við. Í hesum tilfelli | hesi evni. ella hesar rørstur. |3Y fann privata ognarrættin til
| framleiðslutól og jørd, og við
ljórð verður her hugsað um tað,
sum i jørdini er, olja mine-
|ralir, = sostatt er samfelagið
lantin yvirtekur, stýrir ella hev-
jur eftirlit við framleidsluni, at
lallur ágóði kemur fólkinum
til gagns.
var tað ein blaðstjóri, ið svar- |
aði, og tað var væl ikki óhugs-
andi, at ein slíkur eisini sá seg |
føran fyri at svara.
Við hesum verði
at undirritaði tekur
Nú var ein grein í Dagblað-
num leygardagin, har vit fingu og
lýsing av hugtaki-
Tað er
fíggjarligt
eina góða
liberalisma. læran
politiskt,
sagt. | num
við |
ikki
undir
um og
Hetta er idealsamfelagið í
teimum marxistisku londunum
| Men í mongum av løndunum í
Telegrafboð
vesturheiminum eru hugsjón-
, . ; , lirnar broyttar nógv síðan Karl
Á telegrafstødini er pláss leyst fyri einum boðdreingi Marx. Hann var av moneum
ella -gentu á 16—17 ára aldri hildin at vera ov harðrendur
Sosialisman, so sum vit kenna
E. AKRABERG HANSEN
hana her um okkara leiðir. hev-
|ur eina stevnuskrá, sum er
| munandi broytt frá teirri upp-
] | runaligu, og hon hvílir á parla-
På . mentariskari grund. Her hjá
Skrivstovukvinna okkum er tað javnaðarflokkur-
in, og er tað tann politiski
flokkur, sum út frá sosialist-
sum umframt at duga væl maskinskriving eisini kann liskum hugsjónum. við tí sosia-
Í átaka sær sjålvstødugt skrivstovuarbeiði, kann fáa listiska samfelagnum sum en-
í pláss hjá skúlaráðgevarunum. damál. við at nýta beinleiðis
Løn sambært statsreglugerð í mun til kunnieika og og alment val, á parlamentar-
tænastutíð innan skrivstovuarbeidi. ) iskan hátt rovynir at vinna
Skrivlgar umsóknir verða at innsenda til skúlaráð- dere ul TD tan
gevararnar, Jónas Broncksgøta 271!!! innan 15. sep- ek drA 8 mr.
tember 1972 IN j
| Tá tað í SOSTALINUM
JOHS. A. NÆS LUDVIG PETERSEN verður tosað um, at tað eru
| handilsfyritøkur, t. d. sum fáa
| buktina og báðar endar, so tær |
| mynda rein monopolir, so er
(tað satt; her skuldi so lóggev-
4 fr andi myndugleikar landsins hó-
LUM ast alt havt møguleika fyri at
N TIT id kom! upp ímillum og forða
Á 7 fyri spekulatión, og tað skuldi
NN sr ; ti bert verið ein spurningur,
NN Fandsfelagið at bafa jum politikkarar okkara dugdu
føj vikum a . j
mA pvnavet at sæð, at teir ikki bert høvdu
Vé | rætt til, men at tað er teirra
| skylda at steðga tilikari óreglu-
| ligari framferð.
| fylgdi man ikki onkuntíð tí so-
| sialistisku stevnuskrånni upp.
jog gjørdi til almenna ogn um-
røddu sstóru handilsfyritokur,
|sum hava stóran vinning. með-
jan fjøllin må krógva so mikið
|meir, tað var í gøllum fórum
rættur sosialistiskur andi?
Men alt hetta er fyri okkum
javnaðarmenn bert utopisk
hugsan. Vit åsanna, at tey sam-
2 lærarastørv
við Føroya Maskinskúla, sum verða røkt av tíma- |
lærarum, skulu skipast sum føst størv. Lærugrein-
irnar eru vanlig maskinfak Møguligar umsóknir skulu
sendast til stýrið fyri Foroya Maskinskúla v/ Atli felagsfíggjarligu viðurskiftini,
Jensen, Fagralíð, Tórshavn, innan 15.9. — 1972. undir eina liberalistiskari stýris
|skipan, ikki mor fjøldini.
|Men vit kunn. gera við
heldur ársaðalfund í Høilini á Studentaskúlanum hin
16. september 1972 kl. 20. Tað hevur frå tid til aðra
, verið tosað um á tingi, at sosi-
i: gone re lónarbrovtina | alisera ávís stórri handilsvirki
3 mist SUE 5 75 | her á landi, uttan at tað er |
Je |vorðið til nakað; liberalisman
NEVNDIN jer vorðin fordømd, men hví
| Tervandi upplýsing
og annað skilaloysi
SÍÐA 7
lani komu til illnar kann íkki í
jallar ævir kosta verkamanna-
| fjøldini hetta skilaloysi.
! Eg kundi kanska latið orð-
ini hjá Karl Marx tala: arbeið-
arar í ollum londum sameinid
tykkum. Men sum stødan hjá
verkamannastættini er her á
landi, má sigast, at hatta mál-
10, sum Karl Marx bað menn
| stevna ímóti er langt handan
| fjøll og høv. Latum okkum nú
|finna saman og kenna styrkina
í samhaldinum, tá kunnu vit
taka undir við orðunum: Brátt
| lýsir í eystri nú dimmið er av.
| P.J.HJ.
Harra blaðstjóri! Í oddagrein
seinasta mikudag skriva tyg-
um um tørvandi upplýsing. Í
hesum máli eru vit fullkomu- |
liga samdir og fari eg at biða !
um innivist fyri hesum uppi-
skoyti til tað, sum tygum hava
ført fram í neynda spurningi
bl >
Her hjá okkum hava út-
| róðramenn, fiskimenn. hand-
verkarar, arbeiðarar og aðrir
lønmottakarar ongan landsfel-
agsskap, sum savnar allar løn-
móttakarar til felags stríð fyri
láhugamálum sínum, og tað
sum verri er, at eitt felag sum
Føroya Arbeiðarafelag stendur
sindrað sundur í tríggjar bólk-
ar. Vit hava onga álitismanna-
skipan, kenna illa nokk okkara
|egnu sáttmálar í summum
|feløgum eru límirnir ikki
| greiðir yvir um teir eru limir
|
Oo
als
ella ikki, so má restin verða
| har eftir.
| Tað skuldi verið ógvuliga
nátúrligt, at oll arbeiðsmanna-
feløgini stóðu sum limir í Før-
ova Arbedarafelag og (ad!
skuldi verið líka nátúrliet. at
Føroya Arbeiðarafelag. Førova
Fiskimannafelag. Førova Hand
verkarafelag, Førova Prentara
felag útróðrafelogini og all-
ir lønmøttakarar annars vórðu
|samskipaðir í einum
Og
»Lands-
felag førovskra Lønmoøttakara«
Eitt slíkt landsfelag kundi
so skipa fyri upplýsing. Fyrst
og fremst tikið sær av at sett
allar lønarstættirnar inn ” gald-
andi sáttmálar. Eisini skipa
fyri fyrilestrum um sosiallóg
|gåvuna, um skattaspurningar
og um tryggingarspurningar og
um skyldur og rættindi annars
i samfelagnum- Við eini slikari
samskipan stóðu vit „sterkir
tað gera vit ikki spjaddir
vit nú standa og at tveir
mans fyri 10 ella árum síð-
Í
i
+ * *
Til Klaksvíks býráð
| At Klakksvikingar skyra sókn-
arstýrið sítt um til býráð er
einki ilt i, ti »man skal kæmpe
med de bedste«, sum skaldið
| sigur
| Men at teir. ið ráða fyri
|borgum har norðuri skulu
finna uppá at nevna hetta ráð
| fyri Klakksvíkar er be-
| drøviligt! Teir mugu vita,
lat sjálvandi eitur tað Klakks-
|víks býráð, á sama hátt sum
|teir = Klakksvíks kirkja —
| Klakksvíks bátar Klakks4
| víkingar, og ikki Klakksvikar-
| kingar.
Klakksvíks
hýráð
o
knettir eru eisini
|kend vida um, ikki Klakksvik-
ar knettir, tó hetta tvætlið
| stendur á pakkunum.
Ni eru einastu ráð, at brúka
vit og skil, og skýra hetta nevn-
da ráð Klakksvíks býráð, sum
menn hava í hundraðir
árum.
saml
av
Sunnanmaður.
Nýggj
LP-pláta
Regin Dah! syngur
og lesur
Regin Dahl er ímillum frem-
stu skald okkara; 6 yrkinga-
søvn hevur hann givið út, og
hann virdur sum ein teirra,
CI
Framhald á 8. síðu. (1)
Filmssýning
Felagið SAMSOS sýnir filmirnar Rapport frá Norð-
urvietnam og Don Quijote
hoskvøldid 7. sept. kl. 20.
úti a Læraraskulanum
STJORNIN
tað, sum er, Við ví einum de-
mokratiskum samfelag«, at
fylgja parlamentariskum siði
so er tað størsti flokkur á lands
ins tingi, um hann annars hev-
ur reinan meiriluta, ð myndar
stjórn í aðrar mátar verður tað
jein samgonga millum flokkar,
lið kunnu semjast um eina fel-
| ags stevnuskrå; við ødrum orð-
jum ein kompromisloysn.
| Her á landi hevur javnaðar-
|flokkurin sum størsti tingflokk-
ur, ásannandi at loysingarpoli-
tikkur ikki er okkara politikk-
ur, fyri at fáa meiriiv'a, heldur |
valt samgøngu við sambands-|
| flokkin, sum tó er ein reint li-
beralisttiskur flokkur.
| Sambandsflokkurin
kapitalistisku
Skulu
sosialistisku
verjir tær
samtøkurnar, mo
vit fremia
stevnuskrån-
| nopolini.
teirra
na, allur ágóði fjøldini til gagns
|kann tað einans gerast við at
geva jav flokkinum eina so
stóra um! tingi, at hann
kann mynd“ síu, í ollum
fórum uttan at styðja seg til li-
bera n flokk.
Niels Juel Nolsøe,