leygardagur 7. oktober 1972síða 2

A i SIDA 2 OSIALURIN Blaðstjórn: Vilhelm Johannesen, Prentstaður: Prentsmiðjan á Heygsbreyt Fyribils ábyrgdarstjóri, df. 1 1820 tif. 5 5873, Klaksvík Tórshavn Tað er ikki loyvt at avfotografera lýsingar og myndir úr SOSIAL- INUM til nýtslu í øSrum bløðum uttan loyvi frá ábyrgdarblaðstj. Óhent tiltak ÍSLENDINGAR hava flutt sítt fiskimark út og líkt er til, at onnur lond fara at ganga somu leið. Ein útflyting av føroy- ska fiskimarkinum kemur at muna lítið, um føroyingar ikki eisini vinna munandi sømdir innanfyri fiskimarkini hjá ødrum tjóðum, her verður fyrst og fremst hugsað um tær tjóðir, sum langfarafloti okkara higartil hevur veitt hjá TAÐ HEVUR tibetur eydnast okkum at vinna góðar sømdir innan fyri tað nýggja íslendska 50 fjórðinga fiskimarkið. Hes- ar sømdir hava vit vunnið, hóast vit fyribils ikki alment ha- va viðurkent nýggja íslendska fiskimarkið. Íslendingar hava heldur ikki kravt nakra tílíka viðurkenning frá okkara síðu, tiansheldur hava teir kravt, at fóroyingar skulu seta nøkur titøk í verk mótvegis Bretlandi, aftur fyri at bretar ikki vilja akta nýggja íslendska fiskimarkið. LANDSINS STÝRI hevur sum sagt ikki viðurkent nýggja ís- lendska fiskimarkið. men hinvegin, hava vit heldur ikki mót- mælt íslendsku útflytingini. Vit hava, við øðrum orðum, hild- ið okkum uttanveltaðar í hesum stríði. Tá vit ikki hava lopið á leistum og viðurkent íslendsku útflytingina, so kemst hetta av. at vit hava sæð ein avgjørdan vanda í hesum máli, nevn- liga tann, at um hesin fiskimarkspolitikkur sigrar, verða vit foroyingar við okkara, í mun til tørvin lítla heimasjógvi. við skerdan lut so SUM KUNNUGT hava landsins myndugleikar tó sýtt fyri, at bretskir trolarar við yvirmálaðum navni og nummari; koma i forovskar havnir. Hetta tiltak okkara hevur verið fagnað av íslendingum. uttan at Bretland av hesi orsøk hevur framt nøk- ir mottiltøk TAÐ MUNDI koma fóroyingum yvirhøvur dátt vid, tá tíðind- ini spurdust. at føroyskir handverkarar og handverksmeistarar høvdu gjørt av. ikki at avgreiða bretskar trolarar, sum hava fiskað innan fyri íslendska fiskimarkid, sum Føroyar framveg- ikki hava viðurkent. Tað kann vera gott og rætt, at vísa eini granna- og bróðratjóð samhug og hjálp, uttan at ganga SO S langt í síni hjálparveiting, at hon kemur at raka eins egnu áhugamál. Fyribils-avleidingarnar av hesum tiltaki kenna Vit: skin. sum hava farm úr Førovum til Bretlands ella skip sum skulu ferma í Bretlandi til Før-oyar, verða ikki avgreidd av bretsku lossingarmonnunum HER ER eisini at hava í huga. at telvingin um havið er fyrst nú byrjað. og enn eru ikki nógvir leikir leiktir í hesum talvi. Ikki at førovingar ein dag skulu sessast við sam- ráðingarborðið við tí fyri eyga. at vinna føroyskum fiskimonn veiðurættindi í bretska partinum av Norðsjónum og á leið- inum Hetland. Í teirri | man tiltakið hjá føroyskum handverkarum og handverksmeistarum fara at roynast okkum betur Ogjørt, sum tað eisini longu nú hevur víst seg. óhugsandi. um VIð otu hent og x VIT HAVA her í blaðnum og eisini á hesum heitt á fólk. um at stuðla føroyska framleiðslu og føroyskt hand- verk. men lítlan stuðul kann handverkið væntað sær frá teim- starvast i høvudsvinnu landsins, tå handverksfelogini tiltøk. sum einans kunnu verða hesi somu høv- stað. um. ið soleiðis fremja iðsvinnu til ógagn: tí slagnum handverkarar og handverks- í telvingini um rættindi okkara á hav- okkara útflutnings- FLEIRI leikir av meistarar hava leikt inum og um møguleikarnar fyri at selja voru. munnu fara at føra til. at Føroyar longu tidliga í talv- inum verða noyddir at legga kongin og geva talvið upp fyri tapt Spinnið í Gøtu tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll sløg av føroyskum tógvi. TØTINGARVIRKID v) Ólavur Gregersen == tlf. 20 í Gøtu SOSIALUKIN Vit takka hjartaliga fyri synda samkenslu, tå ið kæri maður mín og pápi okkara GUNNAR PETERSEN (Gunnar í Puntabyrgi) doyði og varð jarðaður. Takk fyri blåmur, telegrammir og brøv. Og tøkk tit mongu, sum fylgdu honum til hansara sein- asta hvíldarstað Mina og bórnini. REIÐARA VIRKI HEILSOLA Kolonial & útgerð HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABUD SLEIPISTØÐ SHELL-AVGREIÐSLA DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA á HANDILSVIRKI, SKALA Skipasmíð . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K Tlf ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO| Klaksvík . Føroymr Telefon 5489 . Telex 20 Telegramadr.: Kjølbro Klaksvik LO TO SA | Framhald frá 1. síðu (1) uppá siga, íbúgvar í Danmark er 1130 fólk. Tað er ilt at | hvat ið orsøkin til at so nógvir |alkoholikkarar eru í Føroyum. Jákup Lindenskov, sosial- | málaráðharri, greiddi frá rús- | drekkalógini, sum hon er í dag. | Hann vísti á. at tað var av |góðum grundum, at leysasølan x | takkar her øllum, bæði Einaferð hevði hann spurt ein sjúkling, hvat ið hann drakk, jú, svaraði sjúklingurin hár- vatn, men við onkum skókremi í. Hetta vísir skilliga, at hár- vatn er mestsum ein vanligur drykkur hjá føroyingum. Eisini greiddi hann frá, at illa bar til lat hava fepustokkarnar í friði, sum lógu í reinsandi spritti, fyri sjúklingunum. Á hansara deild | høvdu nakrir sjúklingar drukk- ið sprittið, sum fepurstokkarnir lógu í. Hann helt, at ein broyt- ing í rúsdrekkalógini førdi við sær, at drekkivanarnir hjá før- oyingum fóru at broytast mun- andi, serliga vid einari einkar- | sølu i Føroyum. Futin, Jens Klerens, greiddi á, at núgaldandi rúsdrekka- |lóg skapti stórar trupulleikar. | Føroyar lógu í stødd sum poli- | tidømi nr. 47, men tå tað kom | til herverk og ófrið lógu Før- | g g | oyar sum nr. 7. Eini 500 fólk, sum hava verið ávirkað av |rusdrekka, hava árliga verið | sett i »brummuna«. 100 her- |verk eru um árið, sum framd |hava verið av fólki, ið hava | drukkið, og eitt ótal av bilfør- larum verða tiknir árliga fyri lat hava koyrt fullir. Hann Í helt. at tað var sera umráðandi var avtikin í 1908, av ú at tað stóð illa til hjá mangari fa- | milju tá á døgum. Rúdrekka- lógin hevur fleiri ferðir verið | broytt í smáum. Í 1928 var lógin broytt soleiðis, at tey ið | | skuldu bestilla máttu fáa sær Í skamtanar kort frá kommun- | |num og kundu tá fáa 9 lítrar | lav brennivíni pr. kvartal. Rus- | i 1949 skuldi hava goldið skatt | enn bestilt var. Víðari | áðr- segði | Jákup Lindenskov, at landsstýr ið í komandi tingsetu fer at | leggja fram uppskot fyri tingið um at broyta rúsdrekkalógina, soleiðis at rúsdrekka skal selj- ast í einkarsølu í Føroyum. Tá skal ikki verða loyvt at bestilla | rúsdrekka ur útlandinum. Hen- |da einkarsølan skal umsita | allan umsetningin. Jákup Lin- | denskov víðari, at tað so se LO | |ikki er gott at broyta rúsdrekka | | lågina soleiðis, at hon kemur | einstøkum til góða, men allari heildini av Foroya fólki. Árni Olsen, lækni á stats- | hospitalinum, greiddi frá teim- alkohol hevur á fólk. Bendt Jensen, yvirlækni á medisinsku deildini greiddi frá medisinskum sjúkum, sum stóðust = av alkoholi. Eisini greiddi hann frá, hvussu sjúkl- ingarnir svaradu, tá ið hann spurdi teir, hvat teir drukku. drekkalógin var so aftur broytt | tá var kravi, at ein | um sålarligu åvirkanunum, sum | 7, OKTOBER 1972 NR. 75. Stjórnin fyri „Hvor fjøl á flota teimum ið fóru á flot og teimum, sum spjaddu hugna í Vágsbotni um kvøld- ið, fyri ta góðu undirtøku hetta tiltak fekk. Lýsið i SOSIALINUM! í friði, í staðin fyri at drekka í bilum. Eftir at hesir høvdu greiti frå, var farið undir at tjakast sum orðstýrari varð valdur Eli- esar Arge, yvirlækni. Har vóru frammi ymsar áskoðanir um spurningin, og hildu teir flestu, at rúsdrekka- lógin átti at verða broytt. Rodmund Nielsen, ið við- gekk seg sum avhaldsmann greiddi frá, at tað bert var einum føri at læknar nýttu al- kohol sum medisin og tal nýttu teir til fólk, sum hevð drukkið træspritt. Tjakið var sera áhugavert, og at enda samtykti fundurin, at sete eina nevnd niður til tess at við- gera rúsdrekkamálið, í nevnd- ini skulu sita læknar løgfrød- ingar og blaðmenn. Annars er hertil at siga, at løgtingid setti leina rúsdrekkaneynd í 1962 men hon sovnaði alt fyri eit og er ikki vaknað enn. fo] Eftir fundin var so samkom: | fyri fundarfólkunum. Lei | Knudsen fekk okkum eitt ein- |tak av »Ugeskrift for Læger< |har råsdrekkakanning hansar: | stendur i, har funnu vit hes |åhugaverdu talvuna um rús | drekkainnfluttning og hárvatn: lat fåa uppsettar ølstovur, so at | innfluttningin = til Føroya fólk kundu sita inni og drekka | 1971: | Tabel I. Færøernes alkoholimport (året 1971) Øl Luksusøl klasse A ....... er 233.784 li | Luksusøl klasse B ................e:eeree aner 615.243 Skatteklasse 1 .... . 57.167 I og skattefrit 177.875 | ØL i alt 1.084.069 lit | Vine og hedvine | Mousserende vine bordvine 14%........ 31.266 lit | Vine 14% ..... 1.575 | Vermouth o. a. 11.271 | Vine/hedvine i alt eee 44.112 li | | Spirituosa | Finsprit eee 888 lit | Likør, bitter o. hn. eee 1.756 I 1.595 | Vinalkohol = „...„„.„„eserirersarise sten inter nár katana 40 Whisky stars 9.120 | Genever, sim rer 28.856 | Akvavit, snaps, vodka 22000000 72.654 | Rom — ..00000000ee00rereeerrerrreerteerrnnennranreeer 7.771 Andre 66 eee He 616 | | | Spirituosa í alt | ladt). ØL, skatteklasse II Barbersprit (Denatureret etanol og ikke denatureret taget, ligesom eddike og andre husholdningsprodukter er ud: Hårvand, hårolie og hårpomade 123.196 lit 80 % er ikki nix Færøernes egenproduktion af alkohol (året 1971). ca. 700.000 litc Danmark 625 tons 210 tons Færøerne 3 tons 2 tons