leygardagur 4. november 1972síða 4

SÍÐA 4 SOSIALURIN Harra John Smith, skipa- smiðjustjóri! Fråstødan okkara millum man tå saman um kemur ikki verða so ógvuliga stór. Tú sigur millum annað í grein tíni hesi fyndarorð: »Tå eg fyst í 1964 sendi inn uppskot til umskipan av nær- miðisveiðiflotanum form- inum. var tað við varhuganum av. at vit fyrr ella seinri fóru at verða kroystir burtur av fjarleiðunum. Hesin varhugi er vorðin ver- ukiki. Vit eru vera fram- vegis kroystir mið- og stigvist burtur av fjarleiðunum.<“ Okkara stoða at okkara veiði- størsta partin og og Vit hava vist á, floti i dag fyri er langfaraskip, meginparturin | stór og dyr skip og fleiri teirra [litid og einki niðurskrivað, at av samlaðu veiðu okkara verða 183 pst. veidd á fjarleiðum, og at tendensurin til, at vit mið- log stigvíst verða kroystir burt- lur av fjarleiðunum er ein álv- arsom hending, tá hugsa verður |um, at vit als ikki eru fyrireik- aðir til eina skjóta umlegging frá fjar- til nærmiðisveiðu. Tað skuldi tí verið naturligt, | so illa vit eru fyrireikadir til hesa umlegging, at vit á ong- an hátt royndu at skunda und- lir hesa mið- og stigvisu burtur- | kroysting av fjarleiðunum, men | heldur royna at vinna okkum |tid, soleiðis at vit fáa stundir |til at fremja eina neyduga um- legging av veidiflotanum og fáa stundir til at gera aðrar fyri- reikingar í hesum sambandi. Hitt at flyta fiskimarkid út, tað er sjálvsagt og natúrligt, | Í hesum sambandi, |må heldur verða at fáa eina | umlegging í lag, at meta um, | annaðhvort | framtíðini kann geva tað sama sum fjarfiskiskapurin | hevur gjørt, og um ikki, hvørj- | lar vinnugreinir vit so eiga at lfáa ckkum, aftrat fiskivinnuni. Í Hetta er ein objektiv framstill- ing av málinum. | … . Tjóðveldisstoðan Í Tjóðveldismenn tosa í hesum Í máli. sum um íslendska fiski- | marksútflytingin ið helst bert ler tann fyrsta av fleiri líknandi um vit missa fjarleiðirnar. Tað | er ikki tann stóri spurningurn í | spurningurin | nærmidisveida í| okkum | útflytingum — kom sum okk- ara einasta bjarging, og at tað var í evstu stund at hendan okkara bjarging kom. Tosa sum um vit eru væl fyrireikað- ir til hesa umlegging og nevna einki um at vinna okkum tid til eina umlegging av veiðiflot- anum og til tess at fremja aðr- ar fyrireikingar. Vit eiga ikki at tarna hesum politikki í at vinna frama, men heldur verða teir fyrstu til at fylgja eftir íslend- ingum og soleiðis skunda undir lat onnur lond ikki bara fara at |flyta út. men at tey flyta út fyrr enn annars, soleiðis at mið- og stigvísa burturkroystingin sum tú skrivar um, ikki verður |mid- og stigvis, men at vit alt |í einum uttan drál verða | kroystir burtur av fjarleiðunum. | Allir føroyskir fiskimenn, sum | veiða í Norðsjónum og á Het- | landsleiðini, siga seg vera full- vísar í, at í somu stund vit | flyta út, gera bretar tað sama | Norðsjónum og Hetlandsleiðini viðvíkjandi. Hvussu eru vit fyri taka | og | |reikadir til at | burturkroysting? ímóti hesi | teimum 1 NR. 82. 4. NOVEMBER 1972 ——————"——— [ [ [f[f[[f[f[f[—|——=———— Alt samantikid må sigast, at tjóðveldismenn íkki framstilla fiskimarksmálið á ein objektiv- an hátt. Tað er heldur talan um eina ógvuliga óveruliga og stak ósakliga framstilling. Tel ið tala Tú gerst ikki so lítið burtur úr tólum sum vit hava nevnt, men um hesi er bert at Í siga, at tey eru tíkin úr ÞÁTS- | beretning fra Rigsombudsman- |den« og munnu vera toluliga | álítandi. Anaars nevnir tú eisini tól |— tol ið tala eitt mál, ið tykist Í verða ógvuliga torført at skilja |Tú sigur" »Men størsta dentin leigur cin at leggja á tað í SO- | SIALINUM óneynda talið, Í nevniliga tey umleið 70 túsund Í tonsini. ið veidd eru á okkara | nærmiðum av útlendskum fiski- |førum.« Oy seinni sigur tú: yMeðalíonsatalið hjá bretskum togarum undir Føroyum er í | lótuni 1000 tons árliga. Nú frætta vit av og á frá Marinustødini, um hvussu nógv WI DRONGURIN, IÐ HVARV Johnsigurd Johannesen týddi PARTUR 0. Bruno Hauptmann var ftýsk- amerikanari. og var komin til Amerika í 1923 Hann hevði ikki gingið nógv í skúla, og út- sjóndin samsvaraði júst við eftirlýsing hansara. Lindbergh og Condon søgdu eisini. at teir kendu rødd »Johns«. um Hauptmann hevði skýri seg tá hann fekk peningin á sinni. Ein bilførari, sum hevði fingið brævið frá ránsmanninum at bera Condon ella Lindbergh, segði seg eisini kenna tann ákærda aftur Skriviserfróðingar fingu eis- | ini brøvini at kanna, og søgdu teir. at vissa varð fingin fyri, at sama skrivihondin hevði ført pennin. hvørja ferðina, og at) tað var Hauptmann, sum skriv- að hevði. Tann rýska løgreglan boðaði eisini frá. at Hauptmann hevði framt brotsgerðir í Týsk- landi. og at hann var handtikin ferð eftir ferð. Hann varð at enda flýddur úr einum fongsii, síðan farin til USA. sum ylovniferðamaður< við ong- borgara- og ein um rætti. passi og ongum í íbúð Hauptmanns fann løg- reglan brævpappir av sama slag. sum send vórðu til Lind- bergh. Eisini varð komið eftir, at sama verksmiðja hevði fram- | eitt hetta pappírið. Á innaru síðuni á eini skápshurð. fann politiið adressuna hjá Condon Fisini hevði Hauptmann skriv- að telefonnummarið hjá Con- don á ein pappírslepa. Skriftin prógvaði, at tað var Haupt- mann. sum hevði skrivað adres- sund Síðan 1. april 1932 vørðu Hauptmann og konan hildin | uppat at arbeiða Í árunum frammanundan høvdu tey bæði arbeitt almikið, til tess at fáa dagiigt breyð. Frú Hauptmann var farin á ferð til Europa, meðan Haupt- mann sjálvur var farin til Flo- rida at oyðsla! Á ferðini í Florida hevði Hauptmann búð á gistingar- húsum. har tað varð kosin- adarmikid, bæði at eta og sova. Hauptmann var eisini á »ævin- tyrferdum« í Maine og fiskaði st. Tá Hauptmann varð hand- tikin, hevdi hann nakrar av teim gomlu dollarseðlunum uppi á sær, men í bilskúri hans- ara fann løgreglan 15.000 doll- lars, sum Lindbergh hevði latið í loysipeningi. Síðan varð roknað út, hvussu nógv. Hauptmann hevdi nýtt av peninginum o. s. fr. Hesar útrokningar sýndu, at hann hevdi nytt 49.950 dollarar. Tá henda peningaupphædd varð nevnd, tyktist Hauptmann at verða í døpurhuga. | Nú varð hildið, at loysnin lvarð funnin, og hugsað kundi verða um, hvat ' skuldi verða gjørt vid Hauptmann, men so var ikki… Træserfrødingurin Arthur Koehler kom aftur at gera seg galdandi í kanningararbeiðnum. Sum áður nevnt í søguni, hevdi Koehler fingið vissu fyri, at Ísligin var keyptur í einum fir- ma í Bronx. | | Legreglan fekk síðan greiði á. at Hauptmann hevdi starvast |í hesum firma, og hevði í janu- ár 1932 keypt nakrar træbjálk- ar til egnu nýtslu. | Maðurin, sum átti firmaid | segði. at Hauptmann Í teirri lotu hevði verið á goymsl- | uni. meðan Koehler var spurdi um bjålkan á sinni, og og keypt eitt træstykki. Við ødrum | orðum: báðir høvdu sæð hvønn annan áður, men Hauptmann var skjótur at beina fyri træ- stykkinum, tá hann frætti, at Koehler var eftir honum. Koe- hier kundi eisini ávísa ein høv- il, sum nýttur hevði verið til |endamálið. Høvilin varð funnin |å verkstaðnum- | Síðani varð komið eftir trin- inum, ið varð brotnað í stiga- nur. Á loftinum í íbúð Haupt- manns varð funnið eitt hol. Gólvið á loftinum var júst úr sama træ, sum nytt var til trinið á stiganum. sagað Løgreglan royndi at fáa tað) brotnaða trinid niður í sagaða holið og tað eydnaðist! Ringar- | mir í trænum, sum siga, hvussu | gamalt eitt træ er, prógvaðu, at trinið varð sagað úr júst sama træ. Verjar Hauptmanns høvdu besta hugin at geva skarvin yv- ir, ti tað tyktist. sum ákæru- valdið hevdi alt ov góð prógv. Eisini tyktust svarini frá Hauptmann at verða alt ov jánkaslig at siga ímóti ákæruni. Hóast royndir at fáa enn fleiri | hjá | vitni, miseydnaðist tað Hauptmann. Hvussu var við ti nógva pen- inginum í bilskúrinum? | Hauptmann greiddi frá, at hann hevði peningin í varð- | veitslu hjá einum vini í Týsk- just Í (landi, sum kallaðist Fisch, og lat hesin síðan varð deyður. | Løgreglan setti tiltok í verk, lat Fisch kundi verða funnin, men varð sagt, at hann og Hauptmann báðir vóru javn- líkir. og tí var onki eftirfarandi. | Hóast nógvar royndir tyktist ganga verri og verri hjá Haupt- mann. | Nú vóru dagar síðan | Hauptmann varð handtikin og lákærdur. Áðrenn midnátt tann 173. febr. 1935, umleið 3 ár aft- anå, at lítli Charles varð vorð- in handtikin, fall dómur. | Hauptmann varð dømdur at Vlata liv í el-stólinum sama ár. 32 | Men hetta loysti kortini ong- | ar trupulleikar, og tí varð dóm- | urin útsettur. | Enn einaferð vórðu kanning- ar settar í verk. BStovugentan |hjå familjuni Morrow, sum láður er nevnd í søguni, varð laftur avhoyrd. men onki úrslit spurdist burturúr. | Nakrar tímar aftaná avhoyr- lingina varð hon funnin deyð á Í kamari sínum. Hon hevði tik- lið eitur. Hvat kundi hetta týða- Hvor hevði givið henni eitr- lið. Gitt var, at hon møguliga Í kundi hava hjålpt Hauptmann í brotsgerð síni, tá hildið varð, lat Hauptmann hevdi havt onkr- an hjålparmann, men hon var deyd, og ti gjørdist onki við tað. Ein peningastovnur i New | York boðaði nakrar dagar sein- |ni frå, at hann dagin fyri, sum |dollarin varð niðurskrivaður og Í nýggju seðlarnir tiknir í nýtslu, hevði fingið gamlar seðlar frá einum manni, sum kallaði seg |J. J. Faulkner, og boðaði pen- ingastovnurin samstundis frá, at kanningar seinni høvdu prógv- að, at Faulkner heyði latið »Lindbergh-sedlar«. Men Faulk |ner fekk ongin hendur á. Dómurin varð útsettur fleiri ferðir, men tyktist tó somikið lav prógvum fyriliggja, at hildið varð ikki ráðiligt at bíða ov | leingi. | 1. apríl 1936 skuldi Haupt- mann lata lív í elstólinum, men dómurin varð utsettur enn | einaferð — í tveir dagar. Tann 3. april lat Hauptmann [liv i el-stólinum i fongslinum í Trenton. Vóru prógvini kortini ikki so |g60, sum hildið varð? Kanska, |tí Hauptmann helt fast við sítt, lat hann var ósekur til seinasta | minutt! | | Og harvið varð endi fingið á málinum, sum Amerika nevn- lir: STORSTA BROTSGERÐ, [ID NAKRANTID ER | FRAMD Í LANDI OKKARA! Endað Nýggj framhaldssoga Komandi undir eina fara vit nýggja framhalds- søgu, sum verður í trimum |pørtum. Tað er somuleiðis Johnsigurd Johannesen, ið hev- ur týtt hesa søgu. og sum hann kallar: Tann stillføri brotsmað- urin. leygardag