leygardagur 11. november 1972síða 5

NR, 84 — 11. NOVEMBER 1972 kgdi Frakland fram uppskot um vápnahvíld. Ngo Dinh Diem gjørdist fyrsti forsetin í Sudurvietnam. Hesin maður hevði ikki havt føgur orð á sær, men í byrjani- ni sýndi hann gott stjórnarar- beiði. Hetta hevði samstundis við sær, at Bao Dai við fólkaat- kvøduna í 1955 ikki fekk meiri luta, men harímóti Diem, og gjørdist hann, sum framman- fyri nevnt, fyrsti forseti lands- ins. Seinni varð skipaður ein fel- agsskapur, har India, Kanada | og Pólland vórðu limir. Á fun- | di avgjørdi felagsskapurin, at) eitt val skuldi verða hildið, til frama fyri eini samanrenning av Norður- og Suðurvietnam. Valdagurin varð ásettur at verða 20. 1956. Avgerðin í juli felagsskapinum varð ikki væl fagnað. Sudur- vietnamesarar siga. at nógv fólk fingu ikki loyvi at fara úr Norðurvietnam, leggja teir aftrat. at heita hevur verið í og samband við. at nordurvietnam- | esarar als ikki hava verið hug- aðir fyri einum slíkum vali. Vietnamkriggid byrjar ggið 12. februar 1956 byrjaði at venja hermenn í Suð- urvietnam. Eitt ár aði USA av álvara at hernaðarligar = ráðgevarar surðurvietnamesiska staðin Saigon. Tann USA senda Stjórnin hjá Diem, forseta, varð sostatt undir einum mikl- um trysti. Eisini tóku parisan- bólkar seg upp. Roknað verður við, at Viet- namkríggið er byrjað um leið 1959, - ; Í byrjanini av 1960 avgjørdi Norðurvietnam at fáa eina ávirkan á suðurvietnamesiskar partisanrørslur. Tann 30. mai komu teir fyr- hermenninir stu amerikansku til Vietnam. i.” Henry A. Kissinger skulu nordurvietnamesarar takka hon um fyri eina møguliga fridar- avtalu? Í november mánaða sendi Suðurvietnam eina skuldseting til felagsskapin, har India, Ka- nada og Pólland vóru limir, um at norðurvietnamesarar luttóku í bardógum í Suðurvietnam. Og stødan í landinum gjørd- ist enn hættisligari. Tann 18. oktober setti Diem, forseti í Suðurvietnam land sítt í undantaksstødu. Amerikanska seinni byrj- | til | høvuds- | uttanríkisráðið segði frá, at Suðurvietnam var í stórum van- Í 1963 gjørdust motstødutiltøk- ini móti Diem-stjórnini rættiliga nógv. da »fyri kommunistum«. Um | ársskiftið vórðu o. u. 3200 ame- |rikanskir = ráðgevarar í landi- | num. | | | Í | | | Tann 11. juni setti ein budd- histur eld á seg og doyði seinni av brandsárum. Seinni vórðu dømini um slíkar eldåsetingar |fleiri, og hevdi hetta samstund- is vid sær, at kreppan millum tað katólska stýrið og budd- histiska = meirilutan av fólki landsins, gjørdist hættisligt. Tann 1. november sama árið hendi eitt hernaðarligt kvett í Suðurvietnam, Diem, forseti og bróður hansara Ngo Dinh Nhu vordu tiknir av døgum, og ein blandingur av sivilum og hern- adarligum styri tok vid i land- inum. | Tíðarskeiðið hjá hesi stjórn gjørdist stokkut. Tann 30. janu- ár 1964 tók Ngyen Khanh við sum leiðari av nýggjari stjórn. Í oktober mánaða vórðu um leið 17.000 amerikanskir her- menn í Vietnam, og verjumála- |rådharrin, Robert McNamara greiddi John F. Kennedy, for- seta frå, at kríggið skuldi verða av um tvey ár. Eftir morðið á Kennedy. játt- laði Johnson, forseti framvegis at veita búskaparligan og hern- aðarligan stuðul. | Hesin stuðul bar við sær, at | amerikumenn gjørdu eina ætlan jum at fremja eitt bumbuálop á Hetta | Nordurvietnam. var i | 1964. | . - pe (Ein hålv miljón | Við ársenda í 1965 vórðu fleiri lenn 184.000 amerikanskir her- | menn í Vietnam. Við ársenda í |1966 vóru um leið 375.000 og jum várið 1967 vóru u. |425.000 hermenn. Um heystið |sama ár vóru um leið 500.000 amerikanskir hermenn í nam. 0. Um várið 1967 søgdu ameri- kanskir hermenn, at tað vóru u 275.000 Sudurvietnam, harav norðurvietnamesarar. (), 45.000 Tann 31. mars i 1968 avgjør- di Johnson, forseti, at avmarka bumbuålopini å Nordurvietnam. Nordurvietnamesarar svaraðu aftur, at teir vildu samráðast. Avgjørt varð síðan, at USA og Norðurvietnam skuldu byrja samráðingar í París 10. mai sa- ma ár. Johnson tóktist eftir ollum at døma at vera komin í eina keðiliga stóðu og avgjørdi ikki at stilla seg uppaftur ul for- setavalið í 1968. Nixon gjørdist nýggjur for- seti. Undir valstríðnum flutti hann ma. fram, at um hann varð valdur, skuldu amerikan- sku hermenninir í Vietnam | verða tiknir heim, so varð lut- ur amerikumanna, til tess at steðga Vietnamkrignum, íikki eftir. | 'Ho Chi Minh doyr . 10. juli 1969 varð kunn- | "ann gjørt, at ein provisorisk koli- 3 berg ge hevdi tikid vid ræði i Suðurvietnam. Tann 4. Viet- | »figgindar« í | SOSTALURIN Ræðuliga Vietnamkríggið, mannalív. Kríggið hevur eisini borið við sær stóra neyð, og september sama ár varð kunn-| Suðurvietnam svaraði aftur gjørt, at nordurvietnamesiski |við stuðuli úr Amerika, at forsetin, Ho Chi Minh, var/leypa á Cambodja, og varð deyður. lharvið fingið váttað, at Viet- Í mars mánaða 1970 varð namkríggið umfataði alt kina leiðarin í Cambodja, Sihanouk sti fråkoyrdur og cambodi- ] fúrsti ikoyrdu: 98 0 í 1972 varð amerikanska her- anskir hermenn fóru í hernað | mannatalið = skorið niður í í móti nordurvietnamesarar og |40.000, men kortini vildu ame- suðurvietnamesiskum partisan- |Fikumenn leika við. og teir sett- ust í flogførini at bumba |um, sum høvdu tilhald i Í. Í inum. | land- | Í apríl mánaða bumbaði tænastuni 1945 kom hann tænastu uttanrikisråOnum, | Japanarin Genichi Akatani er) i |sttur sum hjålpar-adalskrivari |hjå japanska hjá ST-tidindatænastuni. Hann og í 1954 gjørdist hann annar hevur áður verið uttanrikis- |skrivari á sendistovu Japans i skrivari i japanska uitanrikis- | Paris. Árið eftir gjørdist hann | ráðnum og við heiti av ambas- | fyrstiskrivari. | | sadøri síðani 1968. Hann tók) Frá 1958 varð hann settur yvir nýggja starv sitt innan|sum leiðari av deildini fyri ST-upplysingartænastuna nú !.|handilsvidurskifti millum Japan | | juni. og vestanlond i japanska uttan- Genichi Akatani er føddur í | ríkisráðnum, til hann í 1961 | 1918 í Taipexi og tók prógv frá | kom til japansku sendistovuna | |Oxford lærda háskúla i samfel- |agsvidurskifsum í 1939. Try år|til Tokio og varð knyttur at Í seinni fekk hann handilsembæt- | tíðindatænastuni i uttanríkisráð- isprógv av lærda Sophia håskul- | num har. anum i Tokio. G. Akatani hevur fleiri ferð- í Washington. Í 1966 kom hann sum byrjaði í 1959, hevur kostað mest hevur neyðin rakt børnini ri li | seinastu SÍÐA 5 okkurt um eina miljón SA Norðurvietnam harð ga, sum fáur veit um. USA og Norðurveitnam hava samráðst tid- so | dúgliga seinastu Indo- | ina, og líkt er til, at ein fridar- avtal fæst í lag sudurvietnamesiski forsetin, Nguyan van Thicu tyk ist verða firiin um hesar sam- ráðingar, og hevur havt á orði at friður verður ikki i Vietnam, fyrr enn hann hevur skrivað | undir! Núverandi nari í ST-tíðinda- ir umboðað land sítt á alheims- stevnum, m. a. á teimum fýra ST-aðalfundunum sum varamaður á ráðharra- stevnum um fíggjarligu og bú- , og | skaparligu viðurskiftini í Suður- | | | I Í eysturasiu í 1968, 1969 og 1970.