mikudagur 29. november 1972síða 3

NR. 89. — 29. NOVEMBER 1972 Í fiskimarksm varsemi - og føroyingar eiga ti at gera sær greitt, hverjar avleiðingarnar av slíkum einvísum stigi, sum at flyta út á 70 fjórðingar, fara at verðu, segði Hilmar Bech, tingmaður javnaðarfloksins Suðuroy, undir viðgerðini av logmansroðuni á tingi Henda løgmansrødan, sum er móguleikar, tv.s. at hesi skip til viðgerðar á løgtingi fyri | hava kunnað farið vida um og opnari mikrofon, varð hildin | havt loyvi at fiska inn móti 12 á ólavsóku seinast. og harlfjórðingum bæði við Ísland. dróg løgmaður fram gongdina | Hetland, Noreg. Gronland, í politiska arbeiðinum seinasta | New Foundland, Labrador og árið. aðrastaðni. men eisini fiski- skapurin í heimasjógvi hevur Góð fíggjarlig år | vundið uppá seg tey seinastu Járnini, og eftir upplýsingum | Hvat ti figgjarliga vidvikur, má |frå Fiskivinnustovuni skuldu | 33.000 tons vera veidd her við |oyggjarnar í 1971, men hetta tal er helst ikki heilt rætt, ti (ein partur av hesum 33.000 |tonsunum eru veidd undir Ís- landi m. a., hetta talið er leitt sindur minni. tí ikki álítandi. sigast, er hetta hava verið góð ár, síðani sitandi stýri tók við fyri umleið tveimum árum síðani, og útflutningsvirðið er vaksið ár um ár, útlit er fyri, at tað fer at verða hægri fyri 1972 enn fyri árið í fjør. Tær hevur men landskassans og : so og landskassin munandi, inntøkur hækkaðar. uttan at neyðugt hevur verið at broyta skatta- og tollsatsirnar av týdningi, og kemur hetta av, at inntøkunar hjá ti arbeið- andi fólkinum eru øktar. Prísurin á saltfiski flaki eru so høgir, sum valla nakran- | tíð fyrr, og prísurin fyri silda- mjøl og lýsi eru í uppgongd. | og hetta eiga vit oll at gleðast um, tí hetta gevur vónir um, at útreiðslur, eru vaksnar samstundis eru Tað er týðuligt og greitt, at tann allar størsti parturin av samlaðu veiduni komin kemur av fjarldðunum, fiskimenn okkara í fjør aðu tilsamans 174.000 tons ella stívliga 84 pst. av saml- adu veiduni, meðan heimafiski- er og har fisk- ÞM - og um 15 og 16 pst Men hertil er at siga, at tann fiskur. sum verður fiskað- ur við Føroyar, kemur allur á |land her og verður virkaður á okkara fiskimenn. kunnu fáa | flakavirkjunum og gevur ar- eina sámuliga inntóku fyri lþeiði til heimafólkið.. teirra strævna og vandafulla| - ett: . arbeiði. og teir, sum skipini| . Tad gieðiliga er hent við i sildafiskiskapinum, sum fyri eiga, kunnu sostatt eisini leggja | i r na Mesta partin fer fram í Norð- pengar tilg6dar, so teir kunna |" Heland } byggja nýggi og tíðarhóskandi | jólum og við Hetland, at ta skip til fiskimenninar seinastu tíðina er stórur partur k . c . | . . . . Av teimum upplýsingum, |2Y veiduni fluttur heim higar sum løgtingsmenn hava fingið |] lands ti! saltingar se flaka im . 22,1 ” yí rev mf: nr… saman við løgmansrøduni vísir |KCTingar, og gevur hetta ar tað seg, at úrtokan hjá fiski. | Þeiði til nógvar hendur sam- monnum er vaksin ár um år |stundis = sum útflutningsvirðið i c < ét < . . . c | að á eros: og skulu ti her verda nevnd | økist, og Miða: må era nøkur tól. íð vísa hetta: her er 'ímóti. at mest møguligt av míðalvarturin hjá fiskimonn. |{€irri sild, føroyskir fiskimenn Å Í |veiða. kann verða virkað her um: åt á ; | heima. so tey pláss, har silda- 1969 1971 jarbeidi enn ikki er komið i linuskip 31200 36 009 | gongd eisini kunnu koma vid i nótaskip 33.700 — 51.500 | hesi Vinnu. frystiskip 22.800 — 46.700 | , . saltfiskatrol. — 28.400 34.100 Stór veidinøgd Maksólarer 33.800 4040 Í Hvat prísinum viðvíkur sýnist ídnaðarski 30.500 38.300|% TR ók P 0 | |utlitid fyri fiskivinnuna at vera Sambært fylgiskjøl til log- lgott, men harafturímóti sýnist mansrøduna = er veiðinggdán |1a5 sum at veidimøguleikarnir hjá førovingum vaksin ár um á fjarleiðunum kunnu fara at ár, og bæði i 1970 og 1971 |verast verri í framtíðini. vóru veidd meira enn 207.000 á he { tons fyri hvort árið. og skyld-|, Sum ollum kunnugt hevur Ís ho de fremst okk- |land flutt fiskimark sítt út á ast hetta fyrst og fremst okk- | SÁ Ripa Ár au. í : 4 150 fjórðingar. og hverjar av ara dugnaligu sjómønnum OS Íteiðingar heila fer ta Ha er teimum modernaðu skipunum |“ nt om ka a áð við effektivum veiðiamboðum, |?! ! meld um. lr og tað at hesi nýmótans og| Undir samráðingum við ís- góðu skipini hava havt veidi- |lendingar sum løgmaður stóð skapurin í prosentum gav mill- | SOSTALURIN glinum i lag eina førovingum huki inn og í stød- fyri eydnaðist at fáa avialu, sum gevur loyvi at veiða við | móti 12 fjórðingum |um innan fyri 12 sum higartil | soleiðis at teir størru linubåt- larnir framvegis hava mogu- leika til at leita á fiskileiðirnar har, kunnu verða (góður stuðul flakafram- | leiðsluni á størru | flakavirkjunum, og menn hava |vonir um, at henda avtala fer lat standa við í mong år fram | tíðina; eisini fekst avtala um |veiðiloyvi fyri saltfiskatrolarar trolarar, sum veiða til | virkini heima í Førovum, men (tíverri fekst ongin avtala um stóru flakatrolararnar. soleiðis indr teimum og jog teir | teir Í; Í fiskimarksmálinum | krevst varsemi | Spurningurin um føroyska fiski markið hevur verið nógv fram- mi, síðani íslendingar tóku av- gerð um hetta risalop í fiski- marksutflytingini, og hevur helst gjørt tað. at politiskur {flokkur her á landi vildi vvir- bjóða. og hevur tí sett fram (uppskot um 70-fjórðinga fiski- mark kring oyggjar okkara Førovingar, sum higartil bara | hava havt hjallin á sjónum og | serliga á fjarleiðunum, mugu gera okkum greitt hvorjar | fylgjurnar kunnu fara at verða | av einum slíkum einvísum stigi: vit mugu tí rokna vid, at tey lond, har okkara fikkimenn | veiða fara at gera líknandi til- | tók móti okkara lands- | MONNUM. egnu | Um 70-fjórðinga fiskimark ;verður generelt at galda alla- |staðni so meta fiskimenn, t.v.s teir sum rækja fiskivinnuna, af |veidimøguleikarnir í Norðsjón- um og við Hetland verða mun- andi skerdir fyri ikki at siga leingir, og á hesum leiðunum | fiskadu føroysk skip 114.000 |tons ella 45 pst. av samladu | veiðiuni i 1971; tað sama kann | um leiðirnar við Noreg. | Grónland, Labraror, New | Foundland o. a. harvið verða |fiskimenn okkara at si |avskornir frá ollum fiskigrunn- jum á fjarleiðunum. tað er við urtøku úr hesum fiskiskapi. sigast so so OT lat okkara land fyri ein stóran part er bygt upp. | Men so kann ein síga. at meira kann veiðast her við ovggjarnar, tá eingin annar uttan førovingar sjálvir sleppa til at royna her. og rætt er tað, jum okkara fiskifloti verður út- | bygdur, soleiðis at hann kann | fiska alt tað stovnurin tolir, so | kann ivaleyst fiskast nakað | meira. enn tað sum føroyingar Ísjálvir hava fiskað her á lerunnunum til dagin í dag, | men tá mugu menn ásanna, at jonnur fiskiamboð enn lína og |snellu mugu nýtast, tí summi | fiskasløg fáast als ikki við |hesum reiðskapum. og fer so jallur føroyski fiskiflotin at (halda til á landgrunninum fer ivaleyst = stundum at gerast trongligt og lítið verður í part til summar. Tá nú komi frá eini eg revst Hilmar Bech | bygd, hvar fólkið livir av fiski- | skpi og man ofta tosar við |skilamenn, sum hava farið vida um høv til at veiða. tå |siga so gott sum allir. at før- |oyingar eiga ikki at eggja oðr- jum løndum til at flyta fiski- !'mark ut ti hvørja ferð vil | missa ein fjórðing við Hetland. í Nordsjonum, við Noreg, við Grønland, við New Found- land við Labrador 0. a. so missa vit fleiri ferðir tað vit kunnu vinna aftur her á land- |grunnunum við somu útflyting jog tað má ti kennast hugstoytt allar foroyskar fiskimenn | oll fiskimannaheim, tå | nu landsmenn okkara. ja menn, Í umboða fiski- | fyri eJ.- yo ( sum siga seg at | manna áhugamál her á lóg- (tingi. leggja til brots fyri at (skerja um veidumøguleikar fi skimanna og harvið inntøku- | møguleikar teirra, og slik fram ferð má harðliga átalast Nei æraðu landsmenn, fiski- marksmálið eigur ikki at verða nytt, sum øsingar- og rumbul- mál, tí her leikar meira á enn so fyri føroysku tjóðina, og ti má hvort mansbarn ásanna, at her má farast um við hógv og skili, ti teir veidimøguleikar (fiskimenn okkara missa alla aðrastaðni við einum 70-fjórð- inga fiskimarki her í Norður- atlantshavi. tað verður íkki | vunnið aftur her í heimasjógvi Men um tað hendir. at allir aðrir flyta út og fremmand skip fara at leita á landgrunn- in her í stórri tali, tå er stød- lan ein heilt onnur. | Teir. sum stíla fyri at selja føroyskar fiskavorur. = mugu |leggja sær eina við at finna nýggjar marknadir, sum kunnu geva pris fyri tey fiskasløg, okkara landsmenn hava gjørt lítið av at veiða higartil, eitt nu, longu. brosmu og onnur. ti ivaleyst kann veiðast meira av hesum fiskasløgum, bara menn fingu betri prís, og væl gekst at sleppa av við tey. Tað seinasta árið eru royndir gjørdar fyr at nýggjar fiskileidir, og er fleiri finna Førova |løgting hevur játtað fitt av pengum til hesar royndir, og | hóast úrslitið í summar ikki | | var hitt besta. má haldast fram við slíkum royndarfiskiskapi í framtíðini. | Ídnaðarviðurskiftini | Fyri at stuðla tann nýggja ídn- laðin, sum hevur tikid seg upp SÍÐA 3 í fleiri bygdum og sum vón- andi fer at nørast í framtíðini, vóru á fíggjarlógini seinast játtaðar = Førovar Ídnaðarfelag 150.000 kr. til stovnseting av idnadarstovu, og síðani hevur felagið sett ídnaðarráðgevara, sum kann ráðgeva og vegleiða hjá monnum, sum hava hug og áræði til at fara í holt við ídnað av ymsum slagi, og síð- sta vetur samtykt løgtingid at brovia avskrivingarreglurnar nettupp vid ti í huga fyri við lagaligari avskrivingarreglum at stuðla = tann nýggja ídnaðin so hann skuldi framtidar- møguleikar, lóg um iløgu- grunnar varð eisini samtykt, fyri at virkir skuldu kunna ha- va loyvi at leggja eina vissa peningahædd í grunn. og skuldi hesin peningur verða nýttur til €lga Og at endurnýggja virkið. annars vildi hann verða skattaður Skipabyggingin, er komin í rættiliga fíggjarligu trongstødu, og eru orsøkirnar fleiri, men vónandi kann finnast fram til skilagóða loysn, ið kann greiða wesar trupulleikar. so at hesi virki kunnu fáast at bera seg, yri tey arbeiðspláss. ið har eru ikki skulu verða nidurløgd Skipaflotin er øktur við um- eið 4000 tonsum tað seinasta árið, tá íroknað eru bæði fiski- og farmaskip. her er talan um raftblokkabátar línuskip smærri brúkt fiskifør, sum íkki eru dýrari enn so, at fiski- menn sjálvir hava maktað at keypa tey; hesi kunnu væl nýt- last til heimafiskiskap ; |leiðis skapa "til fólkið á or og og S0- arbeiðsmoguleikar landi . . Minstalønin og m,r ” . frítíðarmálið Minstalønin hjá fiskimonnum varð hækkað síðsta vår er nú 2570 kr., so her er hend ein fitt hækking. síðani sjålvstyris- landsstýrið legði frá sær í 1966. tá var minstalønin um- leið 1400 kr. Í seinastu tingsetu arlógin fyri á tingi, har lands- stýrið skjeyt upp. at frítíðin skuldi verða longd stigvíst bæði í 1973 og 1974. soleiðis at hon Oo var frítíð- frá 1974 skuldi vera 4 víkur. og fritidarprosentid skuldi verða hækkað til 914 pst. men uppskotið fall tíverri. og á ólavsóku legði Jákup Linden- skov, landsstýrismaður upp- skotið fram av nýggjum. og varð tað tá beint í lógarnevnd- ina. sum hevur tað til viðgerð- ar vónandi kann tað verða samtykt í hesi tingsetuni. so Strandferðslan Strandferðslan er eitt ofta stendur fyri skotum her í tinginum við tað. at hon gev- ur undirskot, og røddir eru frammi um at lata privatar rut ur røkja hesa sigling. tí tá vil hon gerast beiri bíligari. men hesum sjónarmiði kann eg ikki taka undir í. mål, sum og Tað er rætt, at strandferðsl- an gevur undirskot, tí má verða miðað ímóti at leggja so til rættis. at hetta undirskotið kundi gjørst minni og helst {falli burtur. Við tað at oyggj- jarnar liggja so spjaddar, verð- jur siglingin dýrari, men tað má vera skylda hjá tí almenna og