hósdagur 6. juni 2002síða 16

30 Nr. 105 - 6. juni 2002 Nr. 105 - 6. juni 2002 31 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Vilha ikki hava útlendskan kapital Hóast danska fiski- vinnan sigur seg væl fyrireikaða til tær ætl- aðu broytingarnar í ES- fiskivinnupolitikkin- um, ávarar fiskimála- ráðharrin, Marianne Fischer Boel, um, at donsku fiskimenninir mugu fyrireika seg til uppaftur fleiri broyt- ingar. Eitt er, at nøkur donsk fiskifør skulu høggjast upp afturat, men tann skerdi stuðul- in frá ES fer at seta vinnuni munandi størri krøv til kapital, og tað eru teir, sum vænta, at hetta kann fara at bera í sær, at útlendskur kapi- talur fer at koma inn í donsku fiskivinnuna. Danska fiskimannafel- agið hevur longu gjørt vart við, at tað heldur tað vera sera óheppið, um einstaklingar ella fyritøkur í útlondum skulu eiga partar av danska fiskiflotanum. ILA breiðir seg Norsku myndugleik- arnir hava staðfest , at sjúkan ILA hevur rakt eina alistøð afturat í Troms. Felagið Nord- reisa Laks eigur ali- støðina, og sjúkan varð staðfest í laksi, sum varð tikin í síðstu viku. Hetta er fyrstu ferð í hálvt annað ár, at ILA er staðfest í Troms, og myndugleikarnir hava givið alistøðini boð um at taka allan laksin. Tað er ikki greitt, hvussu smittan kom til Nord- reisa Laks. Minni kvotu Altjóða fiskifrøðingar hava á einari ráðstevnu í Bergen mælt til, at toskakvotan fram við norsku strondini verður skerd munandi. Til- mælið hjá fiskifrøðing- unum er at skerja kvot- una heili 80 prosent næsta ár. Toskaveiðan í Bar- entshavinum eigur eis- ini at verða skerd. Norðmenn og russar hava sett kvotuna næsta ár til 395.000 tons, men fiskifrøðingarnir siga, at hon eigur ikki at verða størri enn 305.000 tons. Úr Norðurlondum: 1000 skjøl afturat Í morgin fer danska kommunan Farum at lata fjølmiðlum umleið 1000 skjøl afturat, sum lýsa, hvussu fyrrverandi borg- arstjórin, Peter Brixtofte, stýrdi kommununi. Tí er einki at ivast í, at donsku blaðlesararnir fáa ov- mikið av spennandi søg- um úr Farum um viku- skiftið. Tað eru tó ikki bara fjølmiðlarnir, sum hava biðið um innlit í skjøl hjá kommununi. Nógvir borgarar í kommuni hava gjørt tað sama, og um- sitingin hjá kommununi sigur, at nógv skjøl verða almannakunngjørd aftur- at. Higartil hevur Farum kommuna latið umleið 2000 skjøl frá sær, men umsitingarleiðarin í kommununi sigur, at skulu øll roknskapar- skjølini útflýggjast, snýr tað seg um millum 30.000 og 40.000 skjøl. Í verkfalli Norsku blaðlesararnir eru illa fyri í hesum døg- um, tí meiri enn 3300 blaðfólk hava nú verið í verkfalli í meiri enn eina viku. Týskvøldið varð roynt at loysa trætuna millum blaðfólkini og blaðútgevararnar, men uttan úrslit. Blaðfólkini krevja at fáa eina fríviku afturat, men higartil hava útgev- ararnir ikki viljað latið teimum meiri enn tríggj- ar frídagar afturat, sum er tað sama, sum prent- ararnir hava fingið. Ong- ar nýggjar semings- royndir eru avtalaðar. Verkfallið hjá blað- fólkunum ber í sær, at flestu norsku bløðini koma ikki út, men okk- urt blað hevur tó tíðindi á alnótini. Funnin bakbundin og deyður Ein 57 ára gamal maður varð týskvøldið funnin deyður í keypssamtøku- handlinum í býnum Egtved nærhendis Vejle. Maðurin lá bakbundin og hevði klistriband um munnin, og sambært løg- regluni var hann kvaldur. Maðurin arbeiddi í handlinum. Løgreglan í Vejle sig- ur, at maðurin er deyður stutt eftir klokkan sjey týskvøldið, men enn hevur løgreglan eingi spor at ganga eftir í málinum. Amerikansku myndugleikarnir siga seg vera vísar í, at tað var Khalid Shaikh Mohammed, sum legði yvirgangsat- sóknina tann 11. september í fjør til rættis YVIRGANGUR Árni Joensen: Amerikansku myndugleik- arnir siga seg nú vera sann- førdar um, at al-Qaeda- leiðarin Khalid Shaikh Mohammed var maðurin, sum legði yvirgangsatsókn- irnar at World Trade Center og Pentagon tann 11. sept- ember í fjør til rættis. Shaikh Mohammed er ættaður úr Kuwait, men amerikanarar halda, at hann er í Afghanistan ella í Pakistan. Amerikanskir embætismenn siga, at hann er ein av teimum fimm ovastu leiðarunum í felags- skapinum al-Qaeda hjá Osama bin Laden. Í 1996 varð Khalid Sheikh Mohammed lagdur undir at hava lagt eina ætlan um at leggja eina bumbu í eitt amerikanskt ferðamannaflogfar, og eftir ætlanini skuldi bumban bresta, tá flogfarið var yvir Kyrrahavinum. Amerikansku myndug- leikarnir hava boðið sær til at rinda 25 milliónir dollar- ar fyri upplýsingar, sum kunnu bera í sær, at Shaikh Mohammed verður tikin, men higartil hevur eingin latið við seg koma. Sambært amerikansku myndugleikunum eru Khalid Shaikh Mohammed og ein annar kendur yvir- gangsmaður, Ramzi Ahmed Yousef, skyldmenn. Hildið verður, at tað var Ahmed Yousef, sum skip- aði fyri bumbuspreinging- ini í World Trade Center í 1993, tá seks fólk doyðu. Yousef varð seinni tikin og dømdur lívlanga fongsuls- revsing, og hann situr í einum fongsli í statinum Colorado. Ísraelska stjórnin gevur palestinsku myndugleikunum skyldina av blóðugu bumbuatsóknini í býnum Megiddo í gjár MIÐEYSTUR Árni Joensen: Ein bilbumba, sum brast í ísraelska býnum Megiddo tíðliga gjáramnorgunin, drap 17 ísraelsmenn, og umleið 40 fólk fingu skaða. Ísraelska løgreglan segði, at ein palestinskur sjálv- morðsbumbumaður koyrdi bilin við bumbuni. Sam- bært løgregluni koyrdi bil- urin upp á síðuna av einum bussi, áðrenn bumban brast. Spreingingin var so hørð, at bussurin varð full- komiliga oyðilagdur. Nógv fólk, sum vóru á veg til arbeiðis, vóru í bussinum. Sambært ísraelsku løgregl- uni plaga nógvir ísraelskir hermenn at ferðast við hes- ari bussleiðini, tá teir fara úr Tel Aviv til herstøðirnar. Ísraelski forsætisráðharr- in, Ariel Sharon, boðsendi alt fyri eitt teirri serligu trygdarnevndini hjá stjórn- ini, og ein talsmaður hjá Sharon segði, at teir palest- insku sjálvsstýrismyndug- leikarnir noyðast at átaka sær ábyrgdina av tilburðin- um. Talsmaðurein legði afturat, at atsóknin er enn eitt tekin um, at palestinsku myndugleikarnir við Yasser Arafat á odda leggja als ikki í at steðga yvirgangin- um. Men palestinsku mynd- ugleikarnir vístu hesum aftur. Ein talsmaður hjá Arafat segði, at myndug- leikarnir vóru í ferð við at savna upplýsingar um til- burðin í Megiddo, og hann segði seg harmast tað, sum hent var. Bumbuatsóknin í Megiddo er tann blóðug- asta í fleiri vikur, og hetta hendir, júst sum amerikanski fregnartæn- astustjórin, George Tenet, roynir at fáa ísraelsmenn og palestinar til samráðingar- borðið. Eygleiðarar í Mið- eystri siga, at tilburðurin er uttan iva eitt álvarssamt aft- urstig fyri royndina at fáa frið í lag. Ógvuslig bumbuspreinging í Ísrael Hann legði 11. september til rættis Amerikanarar eru sannførdir um, at tað var hesin maðurin, Khalid Shaikh Mohammed, sum legði atsóknina tann 11. september í fjør til rættis Í døgunum, 29.-31. mai, varð sjeynda NAFMC-ráðstevnan hildin í St. Pæturs- burg millum fiski- málaráðharrarnar í Norðuratlantshavi. Stevnan varð hildin undir forsæti av for- manninum í stjórnar- nevndini fyri fiski- skapi í Russiska Sam- veldinum, E. Nazdra- tenko. SAMSTARV Vilmund Jacobsen Umframt E. Nazdratenko og ES-kommiserin í fiski- vinnumálum, vóru fiski- málaráðharrarnir í Kanada, Grønlandi, Íslandi og Nor- egi við á NAFMC-ráð- stevnuni. Føroyar vóru eis- ini við, og okkara umboð var Kaj P. Mortensen, fiski- málastjóri. Ráðharrarnir avgjørdu at taka tvey evni upp á ráð- stevnuni: • At seta mál fyri sam- starvi um havrannsóknir og nýtslu av nýggjari tøkni í fiskivinnuni í Norðuratlantshavi. • At endurnýggja fiski- vinnupolitikkin í Norður- atlantshavi, samskipa vistskipanir og tillaga umhvørvispolitikkin í umsitingini av fiskivinn- uni. Á stevnuni viðgjørdu ráð- harrarnir ymisk nýggj tiltøk um skipanarligar ætlanir í teirra ávísu havøkjum. Teir løgdu dent á týdningin av at sameina vistskipanir, tillag- ing og umhvørvisatlit í orð- ingina og útinnanina av slíkum verkætlanum í Norðuratlantshavi. – Kanada legði fram eitt nýtt tiltak at eftirkanna teirra verkætlan fyri fiski- skapi við serligum denti á meginregluni um varð- veitslu, eins og á tørvin á at sýna varisligan og vistskip- anar tillagingar atburð, sig- ur Fiskimálastýrið í einum torskildum tíðindaskrivi um ráðstevnuna. Norski fiskimálaráðharr- in greiddi frá einum upp- skoti um at savna havfyri- sitingina. Hann lýsti hetta sum eina nýggja ætlan um umsiting av havumhvørvi- num. ES-kommiserurin legði fram seinasta uppskotið samtykt av kommisiónini til tess at fáa javnvág mill- um veiðiorku og verandi tilfeingi, um at steðga óregluligari veiði, at inn- føra umhvørvishugsjónir og um samstarv millum veiðilið og umsiting. Fiskimálastýrið sigur, at ráðharrarnir gjøgnumgingu fleiri spurningar um hav- rannsóknir og nýtslu av nýggjari tøkni, og teir við- gjørdu eisini avtaluna frá 1995 um ferðandi fiska- stovnar. Somuleiðis vórðu aðrar altjóða avtalur um fiskivinnuna viðgjørdar. – Ráðharrarnir samdust um týdningin av samstarvi fyri at náa felags málinum um burðardygga og hósk- andi gagnnýtslu av fiski- vinnuni í Norðuratlantshavi við atliti til náttúrligu fram- leiðsluna í vistskipanunum. Teir viðgjørdu eisini veður- lagsbroytingar. Hesi lang- tíðarmál kunnu verða rokk- in við størri vísindaligari vitan um vistskipanir og nýtslu av nýggjari tøkni. Russiska Samveldið førdi fram síni sjónarmið um at leggja størri dent á samstarv innan havrann- sóknir. – Vísandi til øktar ávar- ingar um dálkingarárin í fiskiskapi, kundu ráðharr- arnir viðurkenna, at finnast má veiðitøkni við tí enda- máli at minka um dálking. Hetta krevur menning av veiðitøkni, serstakliga um vernd av fiski og nýtslu av hesi tøkni. Ráðharrarnir vóru samdir um, at hesi evni mugu takast fram og metast um í samstarvi millum havrannsóknarstov- ur og teirra, sum framleiða veiðireiðskap. Fiskimálastýrið sigur, at ráðharrarnir tosaðu eisini um tað russiska modellið sum grundarlag fyri menn- ing av heildareftirlitinum við vistskipanini og øðrum virksemi í landnyrðings- partinum av Atlantshavi- num, t.d. sigling, olju-og gassframleiðslu og øðrum dálkingarkeldum. – Teir umrøddu møgu- leikan innan ICES GLOBEC-ætlanina at menna og seta í verk eina ætlan um at granska ávirk- anina, sum veðurlagsbroyt- ingar hava á vistskipaninar og týdningarmestu fiska- stovnarnar í Norðuratlants- havi , og teir tosaðu eisini um eina ætlan um at kanna ávirkanina, sum súgdjór í havinum hava á fiskastovn- arnar í Norðuratlantshavi. Ráðharrarnir tóku eisini fram Reykjavík-yvirlýsing- ina um ábyrgdarfullan fiskiskap frá 2001 og Tórs- havn-yvirlýsingina í 2001 um vernd av havinum og um burðardygga nýtslu av tilfeinginum í Norðurat- lantshavi. Hesar yvirlýsin- gar leggja dent á tað vís- indaliga grundarlagið at taka vistskipanarlig viður- skifti við í umsitingina av fiskivinnuni. – Við hesum í huga endurtóku ráðharrarnir, at ymiskt virksemi á landi og sjógvi, ið einki hevur við fiskivinnuna at gera, hevur ávirkan á vistskipanina í havinum og hevur fylgjur fyri umsitingina. Fiskimálastýrið sigur, at ráðharrarnir vóru samdir um, at samrøðurnar, teir hava havt á hesi sjeyndu NAFMC-ráðstevnuni, fara at stimbra gransking, varð- veitslu og burðardygga um- siting av livandi tilfeingi- num í havinum og tess vist- skipanum. Avgjørt varð í St. Pæturs- burg, at áttanda ráðstevnan í røðini millum fiskimála- ráðharrarnar í Norðurat- lantshavi verður í Kanada. – Ráðstevnan í Kanada fer m.a. at snúgva seg um avleiðingar av at seta í verk altjóða sáttmálan um ferð- andi fiskastovnar, sigur Fiskimálastýrið í tíðinda- skrivinum. Starvsfólkini hjá Eimskip seta spakan í á Skansabryggjuni hósdagin 6. juni Sum fyrsta flutningsfyri- tøka í landinum, fer Eim- skip nú undir at byggja egna skrivstovu og vøru- goymslu á havnarøkinum í Havn. Byggifelagið MT Højgaard stendur fyri byggingini, ið fer at seta dám á Saknsabryggjuna í Havn næstu mánaðirnar. Hósdagin 6. juni seta starvsfólkini hjá Eimskip spakan í, og í hesum sam- bandi verður høvi eisini nýtt tilat undirskriva sátt- málar við byggifelagið MT Højgaard, Tórshavnar Bý- ráð og Tórshavnar Havn. Síðan verður farið í gongd at byggja. Nýggi bygningurin, ið verður samanlagt 1.500 fermetrar til støddar, verður lðugur at flyta inn í síðst í árinum, um alt gongur eftir ætlan. Nýggja skrivstovan verð- ur 300 fermetrar til støddar, og fer at skapa betri um- støður fyri tey 25 starvs- fólkini, sum í dag starvast dagliga á skrivstovuni hjá Eimskip. Talan er um ein fram- komnan bygning við øllum teimum nýggjastu hentleik- um innan goymsluøkið. Stórur dentur er lagdur á góðsku, soleiðis at Eimskip kann bjóða sínum við- skiftafólki eina nýmótans vøruhandfaring. Bingjurnar verða framyvir fyltar og tømdar inni í vørugoymsl- uni. Tær verða koyrdar heilt til dyrnar og tømdar gjøgn- um serligar dyr fyri bingjur. Hetta hevur við sær, at vør- an ongantíð kemur at standa úti í regni og vindi og verður lítið handfarin. Á henda hátt kann Eimskip tryggja bestu viðferð av vøruni. Umframt vanliga vøru- goymslu bjóðar Eimksip eisini viðskiftafólkunum at goyma vøru á eini frí- goymslu. Har kann hon goymast ótollað, til hon verður tikin út eftir tørvi. Tað sparir kundanum gjald- føri, og kann hann senda vøru av landinum aftur ótollaða, um hann ikki fær brúk fyri henni. Vøruhotel og -útkoyring er enn ein onnur tænasta, Eimskip fer at bjóða kund- unum. Um kundin manglar goymslupláss í styttri ella longri tíðarskeið, kann hon liggja á goymslu hjá Eim- skip. Við hesum vil Eimskip bjóða viðskiftafólki sínum eina framkomna og trygga flutningstænastu á hædd við fremstu flutningstæn- astur í heiminum. Stimbrar gransking, varðveiting og burðardygga umsiting Eimskip byggir skrivstovu og vørugoymslu á Skansabryggjuni Fakta Stað: Skansabryggjan Stødd: 1500 fermetrar Longd: 50 metrar Breidd: 30 metrar Hægstapunkt: 12,5 metrar Skrivstovan: 300 fermetrar Vørugoymslan: 1.200 fermetrar Plattapláss: 1.270 Bygging byrjar: Juni 2002 Væntandi liðugt: Endanum á 2002 Byggifelag: M. T. Højgaard Stjórin í Eimskip úti á økinum, har fyritøkan nú skal til at byggja út. Mynd: Jens K. Vang C M Y K 31 30