leygardagur 6. januar 1973síða 3

NR. 2. 6. JANUAR 1973 MALAWI - ein lítil statur í Afrika, men við einum forseta, id sigur: | HER RÁÐI EG Ein norðurlendskur tíðindamannabólkur hevur verið á vitjan í afrikanska statinum. Nógv er avmarkað. Tað er bannað at ganga við langum hári, og sæst eitt konufólkaknæ koma undan skjúrti, leggur løgreglan uppí! honum. Hann borðið. Kendi vøkru klæð- hóskaðu Sveittin rann úr hugdi niður í seg illa. Tey sera ini á kroppi hansara, ikki væl. Tætt við sat forsetin. Ein lítil maður. Eyguni lýstu. Ikki til gagns fyri upplýsingar- ráðharran. Vit høvdu koyrt leingi og vóru komin, hagar vit skuldu. Vit bíðaðu. Onkur hevdi sett seg í teir djúpu stólarnar. Stjórin i upplýsingarráðnum prátaði við okkum. Tað var eyðsæð, at stjórin í upplýsing- arráðnum kendi ikki nógv til slíkar vitjanir — tíðindamanna- vitjanir. „Ég ráði. Tað var upp á tíðina. Vit fingu boð um at fara inn í eitt myrkt rúm. Eitt ávíst trýst kendist á herðum okkara. í tí, vit trinu inn í rúmið. Upplýsingarráðharrin við. Hann bivaði. Kamaza Banda Vit fara á fótur. ast vinarliga. Vit Eitt eygnabráð verður upplýsingarráðharran. bivar framvegis. Frammanundan num varð borist okkum fyri oyrað, at vit høvdu verið ov víðgongdir í virki okkara. Men kortini verður onki hó- vasták gjørt burtur úr slíkum. Leiðandi menninir kenna til viðurskiftini. Tað er vanligt, tá útlendskir tíðindamenn koma at vitja. at teir spyrja dugliga, eru kanska eisini eitt sindur frekir. Trýstið í tí myrka gerst stórri og stórri. kom kemur inn. Hann smílk- sessast aftur. fest á Hann tíðindafundi- rúminum Eg eri fegin at hitta tykk- um. Men lat meg kortini gera tykkum greitt beinan vegin, at "Telgr.: Kjelbro, Klakksvík 5 rr va | okkum her rådi Fg ivist ikki i, at eg tit hava hópin av góðum spurn- | men verða vidgongdir, mær, OV ingum at seta spurningarnir ynski eg ikki at svara. geri, hvørjir spurningar verða svaraðir. Forsetin hevði greið boð Frammanundan avgjørt, hvat vit skuldu spyrja um; somuleiðis varð avgerð tikin frammanundan, hvor av skuldi spyrja. spurningarnir, ið sett- fram, vórðu góðtiknir, svaraði. Men spurn- ingurin, hvat forsetin helt um Idi Amin forseta í Uganda og framferð hansara í landi sínum, hóvaði íkki Kamaza Banda. Hann segði bert: Næsti spurningur. spurningurin snúði Amin. Eygu forset- Hann noktaði at givið stutt og høvdu vit Fyrsti ir vórðu og forsetin Hesin seg eisini um ans lýstu. svara. Vit høvdu enn einaferð verið ov vidgongdir. Aftur festi eitt eygnabráð seg hvor skal hjálpa hverjum ødr- um, at fremja besta úrslitið. Og vit fáa betri úrslit burtur- úr, sammett við grannalondini. sum halda nógv av ismuni. Aftaná útum at Allastaðni, vórðu skelti við myndum Banda. forseta, á, at síggja. Kamaza Banda heldur ofta róður fyri fólkinum. og hugsan hansara kemur sjónliga fram í rødunum. so sosial- foru ikring. komu, av tíðindafundin, líta okkum har Vit vit Millum annað skal hann í einari av rødunum hava sagt: Tit skulu ikki drekka øl, tit verða rúsað. Skuld; hetta kortini hent, so eiga tit ikki at berja konur tykkara o. s. fr. kunnu | | Eg av-| á upplýsingarráðharran. Tað var eyðsæð. at hann ynskti ikki at vera inni. Míðindafundurin var liðin, og tann seinasti spurningurin varð settur fram. Hesin snúði seg um viðurskifti Malawi til| Sudurafrika og Rhodesia . . |Ongin afrikansk . . |sosialisma Malawi er einasti statur í Afri- | ka, sum er frælsur. og sum hevur handils- og búskaparligt samband aðrastaðni. Staturin heldur seg kortini frá teirri so- nevndu afrikansku sosialismuni. | Nei. vit trúgva ikk upp á | nakra slíka sosialismu. Tað | eru bert nakrir vísindamenn í vesturheiminum, sum trúgva upp á eina slíka, og sum hava roynt at fingið onnur at trúð upp á hana við, sigur Banda. Harímóti líta við á sam- arbeiði. Vit halda, at ein og SOSIALURIN SÍÐA 3 num, og so var galið. Løgregl- | dráttum úr røðum forsetans. an sendi boð til danska uttan-| Annað er onki at lesa í teim- ríkisráðið beinan vegin. um. . . Hvør er Banda? | Spreinging? Forseti landsins. Banda, er ut-| Sum nevnt frammanfyri, vend- búgvin lækni. Hann búði eitt|ir Banda, forseti, sosialismuni . skifti í London. Hann hevur/ bakid. Burtur við henni, sigur Bannað at gunga við verið fangi í Rhodesia, og hann | hann. langum hári hevur gjørt so nógv, sum yvir- | Hann er kjarnin Í skipanini, | høvur gjørligt, fyri fólk sitt. | sum bert lítur á samarbeids- Tað er ikki loyvt at ganga vid | Ongin ivineur er um. at tad viljan. Og hetta verður gjørt langum hári í Malawi. Somu ber úl at skýra stýrisskipan | VI stridi og strevi. | viðurskifti eru galdandi fyri hansara. Skal hann verða kall- Spurt kann verða: Hvat fe ferðamannin. aður einaræðisharri. eins og hetta at enda við? Kann ein Kvinnurnar skulu bera skjurt, | Franco í Spania og aðrir? | slik skipan verða verðandi. al- | ið skulu rokka niðurum knøini. .. . | HO? Ella fer hon al „kenna Millum tíðindafólkini í bólki Eisini ber til at skuldseta|lagnu sína við eini politiskari okkara. vóru tvær kvinnur. hann. Men slíkt kunnu bert eu- | spreinging Kanska? Tær vóru í síðum kjólum. Með- | OPSårar Sera Hann er jú íkki| Søleidis skrivar Flemming lan tær lýddu á ein rødara á|SYW9PSAN Christiansen, ið var ein av lut- einum politiskum fundi. ið| Bloðini í Malawi, sum bert|takarunum i norðurlendska tid- varð hildin úti. hendi tað at|koma út tvær reisur um vik-| indabólkinum, sum vitjaði Ma- knø teirra komu undan kjóla-| una, er stokkandi full við úr- | lawi herfyri. 5 e | liga forbodid at sýta kvinnu ; í starv ella arberidi, ti hon er við da & | or i ð fal | | barn ella gevur brost. Hjå okk- | um fáa oll somu løn fyri sama | arbeiði uttan mun til kyn ella Fann 30. desember í fjør vórðu Frælsisstríðið hjá tsbekisku | 200 lá kona ft barn, þet A 4 ; Søe A uu hon frí við løn i 112 dagar. og 50 ár liðin, síðan Sovjetsam- | konufólkunum byrjaði við nøkr! „ ar mt fyri harnaairðurm veldið varð stovnað. Í Sovjet-| um. sum onkur kanska heldur | "=" & SI fyri barnagarðum samveldinum eru 15 líimalond|vera sera einfalt: bardagin Eg VOEBUSIOVUM ella republikkir. Eitt av hesum | móti slørinum, sum hjá okkum | londum er USBEKISTAN. sum | var ein »parandsja«. Parand-| z Á liggur í Miðasiu, eystan fyri|sjan fjalir konuna alla sum Konufólk í hægstu Kaspiska havið, millum Aral- | hon er, og hetta var einki van- | Sførvum sjógvin og Afghanistan. Usbe-|ligt plagg, men tekin um) kistan er 450.000 km? til stodd-| ófrælsi. Soleiðis ílatin hevði) Eg havi havt høvi til at vitja ar og hevur stívar 10 milliónir | konan ongan sjålvstødugan | fleiri lønd og skifta orð við íbúgvar. Hovuðsstaðurin eitur|rætt. Eitt ross líkist ikki øllum | løgfrødiligar = starvsfelagar, og Tasjkent. Fyri kollveltingina | ødrum rossum, og en kamelur|<8 havi sæð, at usbekisk konu- var Usbekistan tilafturskomið| er ólíkur øðrum kamelum. ja, | fólk eiga nogv, sum teirra med- land við neyð og kúgan Nú | líka bummullarplantan hevur | SÝStrar í framkomnum kapital- hevur landið ídnað. universi- | síni eyðkenni. Men konufólk í|iskum londum enn mugu stríð- tet og nútímans heilsuskipan. Í | parandsju var ikki at kenna|9S fyri at fáa greinini niðanfyri verður greitt | frá øðrum. Allar vóru eins, . : eitt sindur frá einum parti av ópersónligar, sum lutir, sum | Í Usbekistan er eingin, sum usbekiska framburðsstríðnum: | fluttu seg, sum kundu keypast undrast, tá hann sær konufólk stríðnum hjá usbekisku kvinn- | og seljast. Parnadsjan var tek. | % UniVersitetum og rannsoknar- unum móti kúgan og pátrúgv|in um rættarloysi. | stovum, sitandi aftan fyri styr- og fordómum. | Fyrstu lógirnar frá sovjet-|'9 á íraktorinum, á leikpalli Í samveldinum góvu midasiatisku | MYM. 1 dómarasætinum ella »Hvat ert tú fødd til? | konunum javnrætt vid menn millum fólkavaldar limir í sov- Tad var betur. um ein steinur| Men hvor dugdi at brúka hesi|jettum og øðrum stjórnandi var føddur, ti hann kann so | rættindi? Fad kundi ikki lær-|vøldum brúkast til at byggja hús vid|ast upp á ein dag ella eitt ár «. | Tad varð fyrst neyðugt at nið- lil verksmiðju-, bygda-, bý- Frá fyrndartíð varð dóttir urbróta teir fordómar, sum | arparta- og byasovjettirnar eru heilsað við hesum orðum í | forðaðu konufólkunum í at | 38.500 konufólk vald Hetta er Miðasiu. | brúka síni rættindi. Fleiri dómi 0 ; Fyri kollveltingina var eingin|eru um, at menn drupu tær | 44 vid helvtin av ollum limu- menniskja, ja eingin skapning- | konur, sum vágaðu sær at gan-| Mum. Í Ovastu Sovjett Usbeki- lur sum helst so rættarleysur|ga uttan paransju og á tann/|sStans eru 33 pst. konufólk, og sum konufólkið. | hátt settu seg upp móti træl-| í Ovastu Soviet Sovjetsamveld- >... Teir hava keypt okkum | dómsins túsundára gomlu sið-|ísins síta eisini usbekisk konu- og selt okkum og stolið okkum. | um. Á ; ; Vit hava verið lutir, sum ein | | folk. Konufólk hava sama rætt og hvor fór vid, sun: honum S i |sum menn til at fáa ríkisins lysti. Vit føddust sum trælir, og | annur líkarættur | hægstu stórv. Tá vit hava sum trælir doyðu vit. Soleiðis| Tað tók nógv ár hjá Kommu- | fund i usbekisku stjórnini, hitti gekk livid hjå tåsundum, tiggju- | nistiska flokkinum og Ødrum | ev — Sadykovu sosialmålar48- túsundum, hundraðtúsundum, | felagsskapum at fáa rættiliga | * > , i De millionum av konufólki, og|gongd á frígeringararbeiðið | harra og Abdullajevu varafor- eingin vón var fyri stavn, eing-| Men nú er gott úrslit komið seta, sum eru konufólk. Og í lin hond var. sum kundi slíta | burturúr. og likarætturin er nú|landi okkara man tað vera fá- leinkjurnar Tá komu konur | grundstuðulin í sosialistiska | ur, sum íkki kennir Jaedar úr Sovjetrusslandi til okkara, | samfelagnum í ollum midasiat- | Nasriddinovu KONUun; b og vit høvdu ålit å teimum og | iskum sovjetrepublikkum. Í ar sim: ne mm lurtaðu eftir teimum…« (Or| Grein 121 i usbekisku grund- | 2 forseti í Tjóðskaparsovjettini boðbrævi frå Eysturlanda ko-|lógini ljóðar: (t. ec. annað kamarið í Ovastu nufólkum til Sovjetrusslands »Konan í Usbekisku Sosia- | Sovjet Sovjetsamveldisins). verka- og bóndakonur. april|listisku Sovjetrepublikkini hev- 1921). ur javnrættindini á ollum økj- Eg hugsi ofta um mammu um av búskaparliga, mentunar- | mína, sum gekk í parnadsju. Parandsja kúganartekin liga, sosiala org politiska livi-| Tað er kortini ikki so langt num«. sidan. Tey fyrstu árini eftir kollvelt-| Sovjetsk lóg forbjóðar at ingina kom eitt nýtt orð inn í| gera mismun á konufólki í Mamlakat Vasikova, málið: »khudsjum«, sum merk- | spurningum um starvsetan og ir: »strid móti gomlum van-|starvshækkan. Sambært usbe- (Hon er løgmålarådharri í um. kiskari revsilóg er tað strang- usbekisku stjórnini)