Sosialurinarkiv
Sosialurin 1973-01-10, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 10. januar 1973síða 4

‹ fyrra síða allar 6 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

SÍÐA 4 Hundadagakongur i Sjónleikarhúsinum Frumframførslan var leygarkveldið. Um fíggingin skal hvíla í sær sjálvum, verður neyðugt at sýna leikin einar tríati ferðir Seinasta levgarkvøld var HU | framførsla av sjónleikinum | »HUNDADAGAKONGUR«, | eftir íslendska høvundan og al- | tingsmannin, Jónas Árnason, og | sum Jóhan Hendrik Winther | Poulsen hevur týtt. Leikurin, id | 10 syndur hvørt kvøld, | hevur | Meðan venjingarnar so smátt | vórðu byrjaðar. metti sjónleik-| arafelagið. at um fíggingin skal | hvíla í sær sjálvum, verður | neyðugt at sýna leikin tríati| ferðir, og er bert at vóna, atl tað verður neyðugt. Hvat fer so fram á leikpalli- | num í Sjónleikarhúsinum í hes- um døgum? Í leikskrånni verð- ur soleiðis greitt frá: Leikevnið er tikið frå av teimum sjáldsamastu hend- ingunum í Íslands, eitt ævintýr í sjálvari sær. Høvund- | urin fer lætt um tað sann-| søguliga, men letur tað lúta | fyri teim krøvum, sum skemti- | leikur setur: hesum dylur hann, íkki yvir men kallar leikin bein- | | : :| einari súpgu | FI an vegin »ØOsøguligt leikhús-| verk« | Hvør var hesin madur, sum er høvudspersonur í leikinum, og hvussu heftist hetta undar- | liga eyknevnið við hann? | tá leik: neyndir 21 juni 1809 Iðu teir bardagar, verða 1 og bretar kundu nú til, og hon er tann: Fleiri og|, , 1 S, | handla vid islendingar. Jørgen stórri skip meira nymotans am- | ; : R , i" ; | Júrgensen, ella Jørundur, sum il bod, men fongurin veksur ikki, | | ; FO ; |islendingar nevna hann, fekk hann minkar. Nidurstødan er | ; 1: ; , | sær setur i amtmanshúsinum. Í tann ovurfisking. Sama skil|- NI ; =. :x | fyrstuni kallaði hann seg ikki hjá. okkum og mátti tað verið , ; gl LL beinleiðis kong, men tittulin | vert at tikið til eftirtektar | 8 ! ; | var, sum skrivað er undir ein- Nei góðu menn, á sama hátt| um av uppsløgunum, alls Ís- sum hagi og bjørg mugu røkt- | ast væl og skerast við skili, s leiðis má landgrunnurin tað | við | )- Eg vil hervið heita á tykk- um løgtingsmenn, hugsi tykt | um væl um áðrenn tit gera | nakað, sum kann vera vil stór- skaða, tí tað eru hús- | arhald id beinleiðis ella óbein- leiðis fáa breyð av land-| grunninum í dag, og tað gong- ur sum er an nógv sitt | Men verður loyvi givið til| troling, verður ikki so gott, tí| flotin er so stórur, at har verð- ur mangur við skerdan lut. Hesi orð míni, vóni eg, at tit hava í huga pá tann eina dag. Eg vil einda fyri hesu ferð, við at ynskja ollum Føroya dolki eitt gott og gleðiligt nýár. eisini tær Birgir. Nýárskvold. Jud Jacobsen, Nólsoy... | ingum | ein eftir Napoleon: Bonaparta kom prútt enskt fregattskip av havi og kastaði akkerum fyri Reykjavík, smábygd við einum 350 íbúgvum. Fyri ferðini ráddi enskur keypmaður, muel Phelps at navni, sum m.a keypa tálg sápugerðar og íslend- ymsa neyðsynjarvøru Við í ferðini hevdi hann sum tulk ungan danskan sjómann, ið farin var í enska tænastu Hann æt Jørgen Jørgensen, f. í Keypmannahavn 1780, faðir hansara var kgl. hirð-ursmiður; bróðursonur hansara var skemtiteknarin Fritz lúrgensen (1818-63). Íslandi var tá beri donskum ríkisborgarum. bretar høvdu fingið loyvi til at Oo selja hin gitni loyvdur men handla har sambært sáttmála, men stiftamtmadurin Trampe greini, sum sjálvur vildi gera sær dælt av vørutrotinum og selja farm, sum hann hevði lutt til landið, vildi einki til at ata sáttmálan koma í gildi: fyri at lætta sær um, gjørdu Phelps og hansara menn ikki vandari enn, at teir tóku Tram- greiva fanga og høvdu hann i hldi á skipinum. Landsstjórn- Sa- | | | | | | | | | | | Í Í | hann SOSTIALURIN biskupin, Geir Vidalin, | fult heilt fyri sær. Hann Og gav fyriskipan um, at íslending- ar skuldu velja sjey menn til at | geva landinum logir, og at Ís-| land skuldi hava egið flagg (tað | íslendska flagg skal vera blátt, | við trimum hvítum torskfiskum | á, hvors virðing Vær viljum | takast á hendur at forsvara við | Várum lívi og blóð). Sum frá | leið leit hann á seg sum kong | Og nýtti kongligt fleirtal um | sjálvan seg: Vær, Oss og Vár | og alt, sum ti til hoyrir. Jør- | undur hevði mangar ætlanir | um at bóta um standin í land- | inum og setti summar teirra í | verk. Latínskúlan á Bessastød- | um, sum var í vánaligum skili vegna peningaloysi, fekk hann | aftur á fótur við ríviligum pen- | ingaveitingum. Men kongsvald | hansara yvir teimum 50.000 is- | lendingum royndist stokkut. Um miðjan august kom bretskt | herskip til Reykjavíkar. Tram- | Handil í| pe greivi, sum flýddur var úr varðhaldi, og aðrir bóru ilt fyri yvirmannin skipinum, Alex- ander Jones, um Jørund, og 22 august gjørdi hann seming við tveir fremstu embætismenn landsins. sum setti Jørund frá valdi, og hann var síðan fluttur d til Onglands. Her skal ikki | verða meira rótt um forløg | | hansara enn tað, at hann kom | í fongsul fyri gerðir sínar.| Hann gjørdist drykkfeldur og| livdi óregluligt liv. var tíður | gestur í fangahúsunum. og at | in læt Phelps Jórundi upp í lendur, og 26. juni negldi hann | upp kunngerð, ið segði, at all- ur danskur myndugleiki var av- tikin á Íslandi. Hald varð lagt á vørurnar i danska handlinum, lands verndari, og hægstrådandi | til sjós og lands«. Hann fekk sær livverju ein teirra var! Jon Gudmundsson. sum seinni | búsettist i Føroyum og fekk sær ættarnavnið Effersøe eftir eftir heimaoyggj síni Ørfirisey stutt frá Reykjavík slepti | fangum leysum og royndi við øllum brøgdum at vinna sær | fylgi íslendinga, beyð teimum | íslendsku embætismonnunum at | halda fram i embætum sinum, og teir flestu tóku, av, t. d. vann FÆRØSK MARGARINE Vita No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT óhindraðir | ævisøga | bøtuflaka |ini, og royndi at fremja tær í enda varð hann fluttur fangi til | Diemens Land (Tasmaniu), | um hann endaði dagar sin- | ar 1845. Hann var gávuríkur | maður, kringur penninum | dugdi væl at tekna. Nógv | skrivligt liggur eftir hann av ymsum harímillum van har Við og sjålvs- slag har sum hann ber i fyri framferð sína Hann hevði nomið tær frælsis- hugsjónir, sum uppi vóru í tíð- verki í Íslandi, men ríki hans- ara var á ov veikum stødi reist og stóð ikki harav eyknevnið hundadagarnar út, Í kvold skulu vit síggja | skemtileik um Jørund hunda- dagakong. Vit føroyingar kun: | nu minnast hann vid takksemi. | Hevdj hann ikki fingið tað tað stuttliga hugskot at gera seg til kong yvir íslendingum, var | myndin av Rasmusi Fffersøe valla komin at hanga yvir fremsta leikpalli okkara. FINT PRODUKT Mánað arjavni pr. ultimo desember 1972 Kassapeningur kr. 149.556,77 kr. un NR.3 — 10. JANUAR 1973 Partafelagið FØROYA BANKI TORSHAVN Bankar og sparikassar inn- anlands: Innskot ..... Kredittir og lán ............ *) Bankar uttanlands *) Útlendskur peningur og VeXlar — ....eeeerrererrerere Innlendsk virdisskjøl ......... Egin partabrøv (nom. kr. Veðskuldarbróy ............... Innlendskir vexlar ............ Utlån eeererererierenkre Kassakredittir ........e.ere.... +) Kontokurant: Innlendsk rokning ...... Útlendsk rokning ......... Ymiskir skuldarar ............ Millum trygdir fyri teim fimm seinastu upphæddu- num eru egin partabrøv nom. kr. 146.800,00 ÁDYrgdir = „.eerererinenrennursn. Fastar Ognir „<< ee... Innbúgv og boxrúm ......... Rentusedlar ....e eee.... Kostnadur ere *) ogn uttanlanda kr. 684.036 SKULD Partapeningur ............. Tiltakspeningur: Lógásettur tiltakspeningur Eykatiltaksgrunnur Kursjavningargrunnur Avskrivingargrunnur fastar ognir Avsett til skatt Nøgugrunnur s.ssssrrsrruru. Yvirkursur viðv. hæðk- an av partapeningi EA fyri Flutt frå seinasta Foliokonto ..... mn... * Kontokurant Innlendsk rokning ......... Útlendsk rokning ......... *) Innlán á bankabók við styttri uppsøgn enn ein mánaða ... +) Innlán við mánaða uppsøgn ella longri eee Bankar og sparikassar inn- anlands: Innskøt „...sesrrrrr Kredittir og lán .......... +) Bankar uttanlands Endurdiskonteradir inn- lendskir vexlar: Ábyrgdir Ymiskir ognarar Renta og provisjón v. m. *) skuld uttanlanda kr. 1.618 1.238.802,56 7.810.760,50 tlereerbrereeierrn 539.136.01 144.900,79 59.445.784,79 29.700,— 184.776.53 15.908.444,98 79.454.631,53 83.139.304,54 27.220.607,97 000 27.220.607,97 … 2.952.581,83 ert eiee treere 18.679.205,93 | 7.581.655,86 noe. 574.241,94 rener 8.510.004,68 317.325 294,65 80 kr. kr. sareerreereererere 10.000.000,00 8.000.000,00 2.300.000,00 400.000,00 1.024.003,19 2.600.000,00 400.000,00 125.000,00 602.566,32 15.451.569,51 ferarheneaeereere 3.659.213,54 52.155.032,64 28.448,61 —52.183.481,25 66.815.273,08 110.419.716,15 11.226.128,43 4.896.650,— 16.122.778,43 1.161.107,19 6.412.837,— 18.679.205,93 6.674.295,17 9.745.817,40 317.325.294,65 910,32