mikudagur 24. januar 1973síða 4

SÍÐA 4 SOSIALURIN Aftursvar til SOSIALIN Fyri góðum ári síðan hevdi SOSIALURIN grein á forsíð- uni, har sagt var at Feroya Fólkaháskúli var ein villingar- miðstøð. Leygardagin hevur hann aft- ur grein, sum eitur >Fólkafylk- ingin, sum hevur midstød á Fólkaháskúlanums. Greinin endar við fittum petti um há- skúlan, ið endar: >so má talan verða um eitt heilt nýtt slag av håskulamentan«. Tað sum liggur aftanfyri greinina og kemur fram vid- hvort er, at eg havi verið við at gjørt ein fólkafund, tosað har og verið við at handa log- manni okkara eitt skriv. Nógv er ikki at síga til hetta, úlík skriving dettur niður á blaðið sjálvt, men eg skal takka fyri, at blaðið er batnað hetta árið, hésa ferð tekur tað ikki so grovan til. Blaðið sigur onki um sjálv-| an fundin t. d. at luttøkna var óvæntað stór, ella hvat eg) segði i mini stuttu rødu. Skriv- | ið, sum vit handaðu løgmanni | verður heldur íkki prentað. Men illgitingar um Føroya Fólkaháskúla. Álvaratos. hósk- ar tílík skriving í 1973? | Eg skal búgva í íbúðini ál Háskúlanum. tað er neyðugt | fyri skulan, heldur blaðið so,| at eg onga hugsan kann hava | og ikki skal alment fáa loyvi| til at bera hana fram, av hesi | orsøk? Havi eg ikki loyvi til at arbeiða við tí, sum eg haldi er rætt inni í hesi íbúð? Ella illgitir blaðið, at blandi hetta saman við mítt ar- beiði á Håskulanum, tað sum Háskúlans er? Nú eru oll samd um, at Sim- un og Rasmus gjørdu eitt stórt arbeiði, men so hevur ikki al- tíð verið. Longu tå skúlin var) í Føgrulid mátti teir stevna ein- um løgtingsmanni, fyri hansara eg og grovu skuldseting móti skúla- num. Hann tapti Í tjúgunum syttt ein meiriluti av logtingi- num at geva skúlanum viðmæli, so hann kundi fáa ríkisstudn- ing, og teir skóru, tað sum løg- | tingið lat niður, so at skúlin var við at stødga figgjraliga, men tá tók tað førovska fólkið til sín. Í árinum 27 til 29 vóru | 6000.00 kr. savnaðar saman givið skúlanum. Hví var hesin | ágangur móti skúlanum? Tí at håskulamennirnir høvdu eina hugsan, um tað sum fór fram i samfelagnum segði tað. | virkaði fyri henni. Hetta gjørdu teir, hóast teir fingu ein meiri- og og luta av politkkarunum ímóti sær. | Loyvi mær at taka nøkur brot úr bókini Foroya Fólka- háskúli 1899—1949. Martin Joensen, høvundur og fyrrverandi blaðstjóri á SOSI- ALINUM. skrivar: Nú hava vit fingið examiu- skúlar og serskúlar, sum búgva skulu næmingar til eitt serligt starv. Háskúlin hevur ikki slíkt mál. Hann skal ge- va og hevur eisini givið - næmingum sínum kunn- leika og duguleika í vanligum skúlagreinum. Men tað er langt ífrá hevuðsuppgáva hans. Hann skal, sum hann var fyrr, vera vekingarskúlin. Hann skal vera ein glóð, ein heilagur brandur í landinum, har neistin verður kveiktur í ungdómsins sál, neistin sum ikki kólnar aftur. Lærdómur og vitan, sum birta liv og flova kunnu frá sær eru meiri verd enn nakað annað tær verður givid. Fosturlandshugsjónin er mál, sum komið verður og so kannst tú sleppa. er mál, sum altíð, eins onnur stórmál, kann verða sett fram fyri ein ungdóm. Fólk og tjóðir kunnu missa ábyrgdarkensluna, og alskin fyri landi og fólki, og tá er deyðin í durunum, um tey ikki verða vakt aftur! ikki til, Tað og Í somu bók skrivar P. M. Dam: Veking er megnarorðið, ið eigur hina spreingjandi, út- loysandi og skapandi megina. Megina, ið er lívstreyt fyri hvørja tjóð. serliga tað lítlu. Tann unglingi, ið ikki hevur verið fyri ti at kenna hitt skelvandi bivid fara sær út í æðrar og sålarstreingir, tá ið teir stóru spurningarnir problemini dragast fram úr loynuni hann er settur uttanfyri tað sælugevandi í andsheiminum. Háskúlin í Norðurlondum hevur verið ein tilikur vek- ingarmiðdepil. | | || Allir hugsandi Feroyingar. bæði teir, ið hava verið, og teir, ið ikki hava verið á há- skúla Føroya fólks. megu ásanna, at hann ikki hevur staðið aftanfyri aðrar há-| skúlar sum vekingarmið- stóða. Føroya Fólkaháskúli hevur av sønnum verið førovingum ein andaligur vekingarmið- depil tað grettur ikki! At enda skal eg svara einum spurningi til mín sjálvan, hann er: »Er hann ein av oddamonn- unum fyri eini fylking ella organiseraðari and- støðu móti landsstyrinum?« Eg skal fegin endurtaka tað einaferð enn: Fólkafylkingin er Opolitisk, og minna á, at løg- maður landsstýrismenn eru ikki bert umboð fyri nakrar bólkar av fólkinum. men fyri allar foroyingar. og Tað sum eg luttók í. er ein rættur, sum er tryggjadur í grundlógini. g bíði lesararnar mikið or- saka, at hesi týdningarmiklu mál verða avskevlað. tað hevdi verið ólukka meiri áhugavert at skriva um sjálvi málini. Eg loyvi mær at enda at senda eitt lítið brot av tí. sum eg segði á Vaglinum. Eg hevði skrivað tað niður. men tosaði eftir minninum( las tað ikki upp): > Men hvat hevur so Fólka- fylkingin við alt hetta at gera. Við fiskimarksmålid. Er hon nú ikki bara vorðin eitt amboð hjá tjóðveldisflokki- num, fólkaflokkinum og framburðsflokkinum? NEI. ópolitiskari | | | | | va rovnt Hon er lika óheft av parta- politikki nú sum altíð. Hetta mål, sum vit nu eru samlad um, hevur allarstørsta tydning just fyri Fålkafylk- ingina móti EEC. Ti fólka- fylkingin metir hetta sum eina tillaging av allar størsta, sjónskasta og grovasta slag. Hetta er jú at beina tað tvør- liga fiskimarkið av vegnum, so vit lættari glíða inn í EEC. Hvor veit ikki, at júst fiski- marksmálið er tann størsti meinbogin fyri, at Føroyar gerast limir i FEC«. At enda fari eg at loyva mær at heita á blaðið. um at skriva tað um EEC, sum blað- ið veit, og hvussu tað gongst hjá dønum, nú teir eru komnir inní EEC. Eru arbeiðararnir nøgdir. Eru búnaðarmenn nøgd ir við sína stóðu? Tað hevði lætt um arbeiðið hjá Fólkafylkingini, høvdu blødini vidgjørt EEC-málið bara eitt lítið sindur. Steinbjórn B. Jacobsen. P.S. Eg loyvi mær at viðleggja mótmælisskrivið, sum var han- da løgmanni. Mótmælið Fólkafundur á Vaglinum í kvold mótmælir, at løgmaður fer til Danmarkar at fyri- reika tingingar við Bretland um undir Før- oyum. Nýliga meiriluti fiskirættindi hevur ein stórur av limalondunum (tað vóru 102 atkvødur fyri eingin ímóti, meðan 22 lima- lond ikki greiddu atkvødu) í ST greitt atkvødu fyri, at hvørt land av eintingum hev- ur rætt til at seta fiskimarkið við strendur sínar. Vit mótmæla, at løgmaður nú fyrireikar tingingar við lond, sum við hóttanum og valdspolitikki royna at taka hesu sjålvsøgdu rættindi frá okkum. D. P. Danielsen, fundarstj. Torshavn, 12.1. -73. NR. 7. 24. JANUAR 1973 Tú skal siga og skriva Tú skal siga og skriva sova kann tú altíð tað tú kennur er rætt tað sum tú ferð eftir ferð hevur hoyrt fólkið siga ella kent at tey eisini kendu innast inni sum rætt men vóru ovlítillátin til at gera vart við seg tú skal siga og skriva tað sum eisini hinu innast inni lata liggja í hørðum skali og krypla tað men tað er har kanska lat teir bara loypa á teg teir loypa ikki á tað tú hevur borið fram men á teg, títt starv o.s.fr. hitt, ið tú hevur víst á koyra teir øsku á sum várvindurin tekur og teir lempa og lempa ofta gamlir og troyttir og fólkið sær teir undrandi spyr tað hví ómaka teir seg so nógv hví vilja teir grava tað ið eisini tey halda er rætt undir i sand og øsku og fleiri og fleiri skilja tað. Steinbjórn B. Jacobsen. (Skrivað síðsta ár) Sum tað hóskar teimum Harra blaðstjóri! Eg teljist ikki millum teirra sum taka undir við fiskimarks- politikki íslendinga brødra- tjóð okkara fyri vestan. Eg dugi ikki at síggja, at vit før- oyingar fáa nakran fyrimun við hesum politikki. Tvortur- ímóti. Tá menn tosa um dýrastu lívsmál tjóðarinnar, so eru hesi eftir mini meting rætturin til at veiða á so nógvum ymiskum leiðum sum møguligt. Inni- stongdir á einum nærri av- markaðum øki, kunna vit verða um ein háls áðrenn vit vita av. hetta veit eingin betur enn vit fiskimenn. Hvussu mangan hava vit ikki upplivað fiskaloysi í Grønlandi? Og hvat hava vit so gjørt? Vit ha- aðrar leiðir, vit hava ongantíð verið bundnir av at veiða á einum ávísum øki. Vit hava eisini verið úti fyri tí sa- ma eystanfyri og eisini her við Føroyar, men tað sum hvørja einastu ferð hevur bjargað okk- um inntøkuna, er rætturin til at royna aðrar leiðir, ti vil eg siga, at hesin útflytingarpolitikkur fyri okkara viðkomandi hevur eitt einasta endamál. tað er at binda haft um egnu bein okk- ara. Men tað sum fekk meg at taka til pennin var hetta. Al- tjóða dómstólurin i Haag gjør- di í summar úrskurð í trætuni millum Ísland og Bretland. Dómstólurin gav ikki Íslandi viðhald. Hvat søgdu menn her at vit eiga at fara greiða stødan er alla æru verd, væl umboðað í fólkinum — á landi, tey sokallaðu landa- strokini, jú, Altjóðadómstólur- in í Haag hevði als onga heim- ild til at dóma í hesum máli. Men nú hevur ST í eini sokall- aðari yvirlýsing givið Íslandi viðhald, hvat siga menn nú, jú ST hevur sagt, at so eigur af verða hesum eiga vit at gera eftir. Hví siga ein altjóða stovn onga heimild at hava, og seinni fagna avgerðini hjá ein- um ødrum altjóða stovni? Man tað ikki vera tí, at tað hóskar teimum best? og Fiskimadur. + * * VIÐMERKING: „Er tað uppgávan hjá Fylkingini? « Soleiðis eitur lesarabræv, ið stóð í seinasta SOSIALI. Bræv- skrivarin vil vera við, at fylk- ingin móti EEC er partapolit- isk. Hetta hevur hann misskilt tað er ikki beint. Endamál- ið er at virka fyri upplýsing um EEC og vísa á, hví vit eiga at standa uttan fyri hen- da »felagsskap«. Hendan landsumfatandi fylk- ing hevur limir úr øllum stætt- um og úr gllum bygdum. Eisini eru limir úr øllum flokk- um ivasamt man tó vera, um tey eru mong, ið koma úr sambandsflokkinum. flokkurin men tann hevur jú eisini eina toliliga greiða stóðu til EEC: inn. (tann men hvi teir so mæla til, at bíðitíðin skal nýtast fult út. er heldur torskilt). Fylkingin telur um 500 skrá- settar limir og er sostatt sera og Amtstidende vil ikki, sum vera við, ein »sekt«. Brævskrivarin skal vita, at fylkingin telur fleiri javnaðar- menn — eisini menn, ið eru týðandi límir í flokkinum. Er- lendur Patursson er eisini lim- ur — og fleiri aðrir tjóðveldis- menn. »Henda fylking hevur sagt, at hon stríðist fyri føroyskum áhugamálum, sigur brævskriv- arin. Ja. tað er satt. Vit vita, at bíðitíðin kann vera vanda- mikil — hon kann nýtast at til- laga í — og kann eisini koma at virka soleiðis, sjálvt um ongin miðvís tillagingarætlan liggur aftan fyri. Í staðin eigur hon at verða nýtt til at finna aðra gongda leið. so vit kunnu standa uttanfyri. Vit vita eis- ini, at tillagingin gongur í still- um, spakuliga smá fet, sum | ongin heldur hava tydning ella við málið at gera. Fylkingin metti, at ein part- ur av grindum løgmanns í Keypmannahavn var lið í til- lagingini. Tí varð lýst við mót- mælisfundi á Vaglinum. Hóast illa varð lyst ag ti fleiri ikki vistu av fundinum. metti so stór mannamúgva, sum sjáldan sæst á tílíkum fundum. Hví fylkingin skal vera ví lumma- num á tjóðveldistlokkinum< av tí at Erlendur Patursson mill- um aðrar helt rødu, er ilt at skilja — og sjálvandi tað reina tvætl. Alt gekk siðiliga fyri seg — eitt skriv varð handað løgmanni. Fylkingin metti ikki, at andstyggiliga lýsingin hjá Ova Mikkelsen var hennara sak. (SOSTALURIN og Framin við- gjørdu hana sera væl og rætt). Bárður Jacobsen i Kjolestoffer Polyester Jersey 100, strygefri i sidste nye mønstre og farver, Direkte fra væv til Dem fra 24, = kr. pr. m+moms og porto. Bredde 140-150 cm, Prøver og farvekatalog sendes ved modt. af frankeret svarkuvert (90 øre) Fabrikant J. Nørgaard Bredgade 83 -7441 Bording Tlf, 06-86 1219 ==