leygardagur 3. februar 1973síða 3

NR. 10. — 3. FEBRUAR 1973 SOSIALURIN SÍÐA 3 Erlendur og Ludvík í ein le Undir viðgerðini av landsstýrisupp- skotinum til samtyktar, um at løg- tingið tekur til eftirtektar semjur millum landsstýrið stjórnina um føroysk fiskirættindi innanfyri ísl. 50 fjórðingamarkið, segði løgmadur, at í harrin undir samráðingunum bar fram júst sama tilmæli, sum Erlendur Patursson hevði borið fram í brævi | til løgmann, áðrenn samráðingarnar | ; it - segði Haldor Hansen undir við- gerðini av uppskoti andstøduflokk- byrjaðu Á tingfundi hósdagin í seinastu viku. legði løgmaður fram á ting uppskot til samtyktar, um at løgtingid tekur til eftiriekt- ar semjur, sum gjørdar eru millum landsstyrid og islendska rikisstyrid um føroysk fiski- rættindi innanfyri islendska 50 fjórðingamarkið. Uppskotið kom til 1. við- gerð á tingi týsdagin seinasta. Undir viðgerðini, sum varð drúgv, kom nógy áhugavert fram í samband við samráð- ingarnar. Leon Joensen, úr sambands- flokkinum, legði fyri í orða- skiftinum, og segði seg vilja spyrja landsstýrið. hví bert | tríggir av teimum tilsamans 9 foroysku trolarunum fáa ikki loyvi at veiða innanfyri 50 fjórðingamarkið, so sum semja varð fingin um undir samráð- ingunum. Hann segði seg ikki duga at skilja hetta, men helt annars, at samráðingarúrslitið | fer at roynast væl. Kjartan Mohr, úr framburðs- flokkinum, helt. at foroyska | samrådingarnevndin hevdi fing-| ið væl burturúr yviri i Íslandi | og segði, at fyriliggjandi upp- skot til samtyktar var grundar- lagið fyri víðari samrådingum við íslendingar. I. Fr. Øregaard, úr javnadar- | flokkinum, helt ikki, at foroy-! ingar hava fingið rúmar ræsur innanfyri 50 fjórðingamarkið. og segði seg ikki hóva, at onki ávíst tíðarskeið varð sett fyri línuveiðina í sáttmálanum, sum gjørdur er. Eftir sáttmálanum kunnu føroysk línuskip veiða óavmarkað tíðarskeið millum | 12 og 50 fjórðingar. Øregaard | helt, at tað vildi roynst betri skipan, um eitt ávíst tíðarskeið varð sett fyri linuveidu t d. 5—6 år, tí tann skipan, sum nú er galdandi, at línuveiða er loyvd óavmarkað tíðarskeið. ber í sær, at íslendingar brád- vari við, al liga kunnu gera føroysk línuveða skal halda uppat. Øregaard segði seg sam- stundis bera ótta fyri, um ikki| |ingar til bygging av línuskip-| um, orsakað av sáttmálanum um føroyska línuveiðu undir Íslandi. | aftrat, at | stýrið og íslendska ríkisstjórnin | | føroyskum yP og islendsku rikis- | ísl. fiskimålaråd- seinasta foroyska línuskipið er bygt av somu orsøk. Hann helt | ikki, at menn fóru at gera ílegg- Atli Dam, løgmaður, segði, at føroyska samráðingarneyndin hevði lagt alla orku í, til tess| at fáa íslendingar at geva øll- um føroyskum trolarum loyvi at veiða innanfyri íslendska fiskimarkið. eisini teimum, sum Leon Joensen hugsaði um. Tá føroyska samrådingar- nevndin greiddi frá, at salt-| fiskurin er ein av hevuðsútflyt- ingartættum føroyinga, slakaðu | at flyta foroyska ut, og at tað ti varð Ogjørligt hjå sær og annars samrådingar- nevndini at nýta framgangshátt- in, ið E. P. hevði skotið upp í brævinum, tí annars kundi tað kallast, at hann og samråding- arnevndin = sniðgekk logtingið. Slíkum sniðgongum var m. a. E. P. ikki hugaður fyri. Løg- maður legði aftrat í hesum sambandi, at íslendski fiski- málaráðharrin Ludvík Jósefs- son beinanvegin, farið varð undir samráðingarnar. bar fiskimarkid | fram júst sama ynski ella til- mæli, sum E. P. hevði borið fram í brævinum, ið móttikið varð, áðrenn føroyska samráð- ingarnevndin fór til Íslands!!! Løgmadur helt, at tá talan var um snidgongur, so mátti slik framferð fáa hetta heiti! | Hilmar Kass, úr sjálvstýris-| flokkinum, segði seg vilja taka undir — við samráðingarúrslit- inum. Hann helt, at tá málið er meiri avklárað, ber til hjá før- oyingum at fáa nyggjna sátt- mála við íslendingar. | Hilmar Kass vísti á | tyktina, sum gjørd er, at styr- kja islendsk-føroysku una, men helt, at sam- samvinn- | islendingar | ! verða longu hava brotið hesa sam- tykt á ein hátt. Bert um føroy- ingar samráðast við aðrar um fiskimarksvidurskifti, so gerast íslendingar firtnir og seta fram | ymiskar hóttanir, eitt nú at av- marka føroysk veiðuloyvi inn- anfyri fiskimark teirra o. s. fr. Hetta kann íkki kallast at nøkur sterk samvinna, | men høvi býðst okkum føroy- ingum at muta ímóti og siga, at íslendingar eisini hava svik- ið í orðinum, sum eitur sam- | vinna Eftir at nakrir tingmenn hødvu havt orðið aftrat, varð málið beint í marknaðarnevnd- ina. Limir andstoðuflokkana hava roynst Frálíkir sjónleikarar anna um at steðga landsstyrisins við bretar um fiski- | uppskot um at steðga samráð- ingum landsstýrisins við bretar um føroysk fiskirættindi uttan- ráðingarnar vórðu byrjaðar ella ikki, men vórðu samráðingar- | íslendingar, og varð semja fingin um, at føroyskir salt-| fiskatrolarar kunnu fáa loyvil| at veiða innanfyri, segði løg- | maður og legði aftrat. at vegna | stríðið við bretar og vesturtysk- | arar, tordu íslendingar ikki at verða ov víðgongdin. Løgmad- | ur helt, at semjan um føroyska | línuveiðu óavmarkað tidarskeid fer at roynast betur enn aw markað tíðarskeið. Hann legði nýggjar samráðingar | millum landsstýrið og íslendsku | ríkisstjórnina fara fram seinni.) | Erlendur Patursson, úr tjóð-| veldisflokkinum, segði, at eftir orðalagnum í semjuni millum landsstýrið og íslendsku ríkis- stjórnina, er veruliga onki før- oyskt veiðuloyvi givið, tá orð- ið »kann« ofta verður nytt íl sáitmálanum. Hann helt, at orðið »skal« átti at verið nýtt íslaðin. Erlendur Patursson vis- ti í viðmerkingum sínum til| bræv, sum hann hevði sent løg- manni, áðrenn samrådingarnar | fóru fram, við tilmæli, at lands- gjórdu sínámillum sáttmála, tá bæði føroyska og islendska fi- skimarkid vórðu flutt ut. Hes- um varð ikki gingið á meti. Hann helt, at ein tílík manna- gongd framvegis kundi verið nýtt. fg > ec Logmaður tók orðið av nýggj- um og vísti å, at løgtingid als onga samtykt hevur gjørt um nar byrjaðar, so máttu tær sig- ast at fara fram heimildarleys- ar. Hann helt, at landsstýrið hevði tíkið ræðið í málinum frå løgtinginum, og vísti á uppskot. sum logtingið | hevur til viðgerðar, ið viðvíkja sjóvinnuni, og sum ikki eru liðugt vidgjørd. Erlendur Patursson vísti eis-| ini á gjørdar dløgtingssamtykt- ir, um at landgrunnurin er før- oysk ogn og at landgrunnurin skal verða friðaður ímóti frem- mandari fiskiveiði. vísti hann á løgtingssamtyktina frá 1961. um at Føroyar skulu siga seg vera leysar av 1901- sáttmálanum við bretar, og á ST-samtyktina, ið gjørd varð við 102 atkvødum, um at lond kunnu sjálv taka avgerð í fiski- marksútflyting. Erlendur Patursson legði af- trat, at her varð talan um lívs- mál føroyinga, og at átti at verða farið rættvíst fram. framburðs- helt, at fjøldin av fiskimonnum mun- di verða illa við, tá tað frætt- ist um ætlan landsstýrisins. Hann helt, at samgonguflokk- arnir á tingi høvdu ikki sjó- menn aftanfyri seg í máli, og at andstøduflokkarnir vóru sterkir. Kjartan Mohr, úr flokkinum, Kjartan Mohr legði dent á, at fiskimarksmálið er høvuds- mál føroyinga, og at strongt . . rættindi Í seinastu viku løgdu and- støduflokkarnir á tingi framl fyri 12 fjórðingamarkið, og kom uppskotið til viðgerðar næstseinasta hósdag Erlendur Patursson, úr tjóð-| veldisflokkinum, segði, at hann var ikki vitandi um, um sam- fiskimarks- | Somuleiðis | tað tíl hesum | samráðingum | | Í } jeigur at verða eftir, at loysn, fæst á hesum álvarsmáli. Atli Dam, løgmaður, helt. at fyriliggjandi uppskot varð løg- (ið. og at ólogisk grundgeving | | varð flutt fram í uppskotinum. | | Hann helt, at uppskotið var als; | ikki i tråd við fyrr gjørdar sam- | | tyktir. og visti á løgtingssam- | | tyktina frå 1970. har landsstýr- | inum verður álagt at samráð-| ast við rikisstyrid, til at | | fåa føroyska landgrunnin fridad | jan moti fremmandari físki- verði Henda samtykt varð | gjørd við 22 atkvødum fyri og) ongari ímóti. Legmaður segð! | seg ivast, um nøkur heimild | var fyri mótmælum móti tí, id | løgtingið hevur samtykt, og vísti á. at følkaflokkurin, ii mun til framførslu um fiski- | markspolitikk i fjør, har hann) hevði flutt fram, at flokkurin | var ikki fyri einum aktiverad- | jum útflytingarpolitikki, nú eft-| ir ollum at dóma hevði broytt | stóðu. | Um ST-samtyktina, ið gjørd| er, segði løgmadur, at:tað var | ein undirnevnd, ið hevði gjørt | hesa samtykt. Spurningar av| hesum slag verða vanliga við-| gjørdir í — havrættarnevndini, | segði løgmadur, og legði aftrat, | tess | | | | Í | at tað nyttar lítið, um teir, sum | | veiða vid Føroyar, ikki vilja| r . . . |} | halda tær samtyktir, ið gjørdar | verða. Løgmadur helt ikki, at| ætladu samráðingar landsstýri-| sins vóru nøkur nýggj úðindi, hann hevði m. a. borið tíðind- ini fram í nyggjårsrødu síni | tidindini útvarpinum, eins og |komu fram á fundi markn- | adarnevndarinnar við útróðrar- Í menn í desember mánaða í | fjør. Håkun Djurhuus, úr fólkaflokk | inum, segði, at fólkaflokkurin | hevði íkki broytt siødu, men hevði kanska broytt sýni upp á ' ymiskar spurningar, = hesum | flokkinum. máli viðvíkjandi. Hann vísti á, at ongin fundur hevði verið í marknadarnevndini, áðrenn samráðingarnar byrjaðu, og at andstødan ti ikki var orienter- að um vidurskiftini framman- undan. Håkun Djurhuus helt, at SOSIALURIN við skriving fiskimarksmálið nú, sini um | bert hevði lagt tær gomlu grammofonplåturnar frá 1950- unum á aftur plátuspælaran Hann helt, at stødan í fiski- marksmálinum varð ógreið í síni heild, og segði ivast, um samráðingar landsstýrisins við bretar mundu vera ein til- laging til limaskap Føroya í EF. seg Erlendur Patursson og Finn- bogi Isaksen, úr tjóðveldis- flokkikum. vístu á. at tað onga- staðni í samtyktini frá 1970 stendur, at landsstýrið skal samráðast við bretar. men við danir. Teir vístu aftur ti, ið løgmadur hevði flutt fram, at tað var ein undirnevnd i ST, sum hevdi gjørt samtyktina, at lond kunnu sjålvi råda fyri fi- skimarksutflyting. men søgdu, at tað var ST-aðalfundurin, sum hevði gjørt hesa samtykt. Løgmadur tók orðið av nýggj- um og segði, at ríkisstýrið í øll- um fórum mátti fara at sam- ráðast við bretar. og hesum samráðingum vildi landsstýrið eisini luttaka í javnaðar- helt at limirnir í andstøduflokkunum høvdu roynst sannir sjonleikarar i hes- um måli. Framhald á 6. síðu (1) Haldor Hansen. úr n