leygardagur 10. februar 1973síða 3

10. FEBRUAR 1973 DR. 12. SOSIALURIN ARMÓÐ HEIMSINS ER ATVOLDIN Í, AT OV NÓGV VERÐUR DRUKKIÐ Herfyri skrivaðu vit um stuttfilm, sum viðvíkir rúsdrekkanýtslu, og sum sýndur varð í Havnar Bio. Filmurin, Fyri Heilsu Tína ella To Your Health, er á 16 málum, harímillum føroyskum, og er tað ST-stovnurin WHO, sum hevur gjørt filmin. Tá vit halda, at tað hevur áhuga, og vit hava føroyska handritið, prenta vit tað niðanfyri Frådsøgumadurin: Hetta er Jåkup Jógvan Johan Juan ella Jaques ein vanligur maður úr onkrum landi. Røddir: A votre santé Sit skål! salud pro- Jaåkup: Alkohol alkohol? hvat er i grundini K Alkohol er rótin til alt Niður við Alkoholikongi! inna- ilt Rødd: | Hava tygum smakkað tann leski liga brúsandi drykk Bacchusar? Røddir: Drykkiskapur orsøkin. til næstan alla heimsins armóð. | Armóð heimsins er atvoldin í, at so nógv verður drukkið. er Jåkup: Lat meg hoyra nøkur sjonar- | mið leys av fordómum veruleikan. Læknin: Veruleikan? Í mong ár hava vísindarmenn gjørt royndir sundurgreint kannað úr- Slitini. og 5 Hoyrið hvat vit vita. Vit eru før fyri at gera rús- andi drykkir av næstan øllum frukt- ella kornsløgum. Í teim- um er nógv ella lítið alkohol alt eftir hvat slag drykkurin er. Drekkur tú rúsdrekka, kemur alkoholið niður í magan út í sodningarvegin. Hiðani verð- ur tað skjótt sogið upp í blóð- ið, og við blóðinum verður tað ført runt til oll gøgn likamsins og — og soleiðis røkkur tað hvørjari kyknu í likaminum. Tá ið alkoholið fer igjøgnum livrina, verður nakað av ti fyrst umskapað til acetaldehyd og síðani til edikasyru, sum aftur á øOrum stoðum í likam- inum verður umskapað til vatn og kolsýru. Á henda hátt brenn ur alkoholid í likaminum. Ein lítil partur verður tó óbroyttur úrskildur gjøgnum lungu og nýru. Men sig mær hví verður ein tá fullur. Læknin Jú, síggja tygum, alkohol er í roynd og veru eitt doyvingar- | evni, sum við blóðinum verður | flutt upp í heilan. Hugsið tyg- | um heilan sum eina torgreidda eftirlitsstød, sum stýrir rørsl- um og gerðum okkara. rå alkohol kemur upp í heilan, | verða tey ymisku eftiransingar- stødini ávirkað. Fyrst verður skynsemið álopið, so linka | tamarhaldsbondini, og so doyv- ist minnið. So við og við verð- ur sjónin álopin av alkoholi- num, síðani talan og hoyrnin, at enda eisini samspælið mill- um vøddarnar. Tá øll eftirlits- stød eru rurað í svøvn, missir tú vitið, og so virka bert sjálv- virkandi størvini (i. anda- drátturin. Tá hesi størvini eisini d lemjast, heldur hjartað uppat at sláa |lákup:- Íðan, so må alkohol vera sera | skaðiligt? Læknin Bert heilt fá menniskju eru deyð av at drekka ov nógv rúsdrekka í senn. Men aðrir vandar lúra. Um tygum skilja. hvat eg meini við Jákup. Men hví drekka fólk so? Læknin: Flest gera tað, tí at tað er gam- al síður. Nøkur drekka fyri at flyggja frá nervaoki gerandis- | dagsins. Og so eru tað nøkur, sum rúsdrekka heilt hevur tikið vald á. Hjá slíkum manni er byrj- anin til ósigurin fyri råsløgnum ofta ein sálarligur tvídráttur. Vinir hansara drekka fyri at finna hvíld. Men hann drekkur fyri at flýggja frá sín- um sálarósemjum. Hann leitar eftir so mongum møguleikum sum gjørligt til at sleppa a: drekka, og finnur hann íkki annað høvi, fær hann sær bara e'n lítlan í einum króki einsamallur. Einaferð fer kanska >Lúkan nidurfyri«, hann gloymir. hvat hann hevur sagt og gjørt. Få av aftur er rúnnið, minn- ist hann bert brot av ti, ið fram | er farið. Hann fær ikkil steðgað sær sjålvum, tá fyrstu | gløsini eru glidin niðurum ...| ! [I HI | og | | | Rúsdrekka er fyri honum ikki| ur 4.500 p., i Í | til eitt eggjanarevni. So åbreidslurnar, brigslið, tvi- dråtturin og idranin. Hann missir arbeiði sítt, roynir at byrja av nýggjum á ødrum stað. Men tað gong- ur ikki. Hann má fáa sær ein dramm fyrst á morgni fyri at koma í gongd fær sær ein koma | tey í } afturat, aftur ein, fleiri og fleiri, | endin verður tann. at hann verður settur fastur ella lgadur inn á sjúkrahús. alt eftir |um samfelagið fatar, at hann | ikki er brotsmadur, men sjúk- lingur. Bert ein máti finst, sum ger hann frían: Hann má leggja | fullkomuliga av og tað er |ikki lætt Honum nýtist hjálp. Læknar. sosialráðgevarar og | Í Í Í Í | 3.800 DP. | stoffur sjukrasystrar, sum fata drykkju- mannin, kunna hjålpa Men harumframt eru sum sjálv einaferð vóru brenni- vínsfólk tey fata hetta út frá egnum, beiskum royndum Skal rúsdrekka ráða y Onnur rødd: Hygg, Oli, hann kann drekka, | hann er ein rættur maður. felagsskapinum >Lógva-| taki. | Í Já ku P Men hvi halda folk å at drek- ka, hóast allar hesar vandar? | | Læknin Frá fyrndartíðum er rúsdrekka vorðið nýtt teir nevndu tað | lívsins vatn. Fostbrødurnir á sinni blandaðu blóð. sein- ni varð óbrótandi vinarlag knýtt við eini vinarskál. Ein | sáttmáli undirritaður við honum. | tað tey, | ir okkum ella skulu vi vinarskål verður ikki brotin. Fruloving, hjúnarlag. føding- ardagar alt verður hildið við glasi í hond Vanin ringur Hoyr bert! | er Rodd Eg óttist fyri, at Páll er ikkil Spurningurin tímir | drekka at líta á longur, hann ikki at drekka saman við se um longur it ráða at vinna ál Fyri Rødd. Men, tygum læknin, sigi eg nei takk til eitt glas, so halda fólk meg vera løgnan Í ækn 2) Fata tygum so. at rusdrekka er eitt fyri onkran og nakað heilt annað fyri onnur Rødd Skål Prosit a votre san- té salud Læknin summu merkir tað hvíld fyri summi pinslu | rasøgumadur in er: Skal rús ráða yvir okkum? ella Skulu vit ráða vvir rús- drekkanum? vvir rúsdrekkanum??? UÚtróður í seinastu viku hesum Klaks- landing- Flakavirkid á vík tók ímóti um í seinastu viku: Royndin Fríða. 6.800 pund, Bylgjan Nevið Reyða 3.600 p. Grunningur 6.900 p., 1900 p, O Varpid 10.500 p.. Kri- i Vågi 12.700 muli 8.500 | 3.500 p.. Fugl-| berg p Hvíthamar 10.200 p., Ørvur 10.800 p.. 11.600 p., Anita 1000 p., Gr 6.900 p., Skordhamar 3.5 Arnabugvin 6.700 p.. Ósi i ni 3.500 p. Brøo- | raberg 3.100 p., Lisshøvdi 3.100 p.. Håenni 9.200 p., Havnatind | OU Dragasund 9.700 | longur ein njóting, men heldur|p. og Havsbrun 3.100 pund. Í | Reyns- | yggjarmúli | | og 2400 pund til Lynfrost í sein | |asiu viku | tók ímóti centnarum í Sudurfisk í Vági tilsamans 1460 seinastu viku Til Bacalao i Havn vórðu avreidd tilsamans 70,8 Mest kom upp á land hósdag- tons. in. Tá vórðu avreidd tilsamans 41,8 tons. Vil pf. Lynfrost í Runavík avreiddu hesi skip í seinastu viku: Sjóborgin 28.000 pund. Brimnes 28.000 p. og Morning Star 41.000 pund. Tve'r opnir bátar avreiddu åvikavist 2200 | | Handils- Frystivirkið i Fuglafirði sigur frá hesum land- | ingum í seinastu viku: Norð- | kapp 3000 4000 pund, 6600 og pund, Magnus i Kåpilsund Rituvik pund, | pund | viku. sund, Koralfisk 8.600 pund og dreidanes 8.000 pund. Hest åtar landadu allir trolfisk Av Líggjas 8000 pund. | Í t avreiddu Brandur 6000 útróðrarbátum 1500 pund, pund Havdis og Isvirkid i Fuglafirdi sigur frå hesum dlandingum í seinastu viku: Nósi (3 túrar) 10.200 p., Vágaklettur (3 turar) 8.500 p., Anna Maria (2 turar) 5.700 p.. Martha (2 turar) 3.000 p. Dragin (3 turar) 9.700 pund. og Nim Fuglfirdingur av reiddu åvikavist 4.700 og 9.100 trolfiski i seinastu og dv Hesir bátar hava avreitt til Norðfarið | Nordis, Eiði: Nordsøki 9948 pund og 5.500 | Nugvunes 4044 pund + ss JR