mikudagur 11. apríl 1973síða 3

NR. 29. 11. APRÍL 1973 Amnesty Internationc farið undir heimsumfai SOSIALURIN se andi kampanju moti torturi Í sambandi við kampanjuna, ið. endar við altjóða! ráðstevnu í Paris í desember 1973, verða a a + almannakunngjørdar nógvar ymiskar fråsagnir um tortur vida hvar i heiminum. Her er ein teirra Amnesty International hevur fingið frágreiðingar frá fleiri ymiskum keldum um harðs skap | í Ghana. Niðanfyristandandi | eygnavitnisfråsøgen um — eina | hending stutt síðani varð send Amnesty frá einum ferðamanni , á fremmandavitjan í longri tíð, og sum talar málið. Brævskriv- arin er Amnesty vælkendur, og fråsøgnin má haldast vera álít- andi. Av persónligum orsøkum vil hann verða Onevndur. Frá- søgnin er stytt, so at hann við vissu ikki kann verða kendur av henni. Hendingin fór fram í einum býi, hann vitjaði fyri fá- um vikum síðani í handilsør- mdum. me Meðan eg varð av- greiddur, hoyrdi eg róp og ljóð av sløgum. Tá eg spurdi skrivstovumannin, hvat var á vási, segði hann mestsum beint fram, at tað var »einki — bert onkur, sum varð vandur«. Við tað at gangurin helt á, og so knappliga doyði burtur, fór eg aftur um skrivstovuna og sá eina mannamúgvu o. u. 70 ella 80 í tali. Í miðjuni hópinum taldi eg eini 40 ella 50 børn úr barnaskúlanum, næstan øll í skúlabúnum, tilvildarliga stand- andi rundan um fýra menn — ein teirra kroppstórur við ábyrgd, og tríggir aðrir íkki í búnum — hugdu at meðan ein teirra spulaði vatn við eini sløkkilidsslangu á eitt líkam, ið K fram eftir rommum, hann hevði einki skil, nakin, uttan hevði hann ein gráan bumm- ullskeka at fjala skomm- na. Kroppur hansara var blóðmeltaður. Vatnið fekk hann aftur á fótur, og sløgini tóku seg upp aftur, tveir av monnunum handfóru træstokkar o. u. 4 tummar í ummáls, 4 tumma ftjúkkir, eina reipslongd, steðgaði á vid- hvort at læna sigarettstubbar, sum hann brendi små hol i økl- arnar á manninum við, síðani fór hann aftur eftir reipinum. Sjålvt um eg skilti málið, kun- di eg ikki fáa fatur á avhoyr- ingarmátanum, um hetta nú var tað. Tá maðurin enn eina ið hevdi fingið hesa viðferð skuldi hann standa upprættur og tveir stórir steinar vórðu lødsadir á havdið á honum, tilsamans o. u. 100 pund. Síðani varð hann ríkin til gongu rundan um skrivstovubygningin mestsum fyri ein linna, kundi tað kall- ast, í hølunum vaktarmaður við stavi, og hetta helt á í ein- ar 15 minuttir aftrat, ímeðan stóð eg og pråtadi vid ein mann, eg kendi Tá kemur ein annar maður úr Serligu Deildini til mín, óivað altráur eftir at geva mær eina trúliga frágreiðing um tað, sum fór fram, um tað nu skuldi hent, at eg fekk skeiva uppfatan Hann rættvisgjørdi hendingar- nar soleiðis: a) sum tygum vita hava vit hermannastjórn, og alt hetta hevur Regionala Stjórnin al- ment loyvt. b) síggja tygum, tað loysir seg ikki at senda hesar tjóvar- nar í fongsul, har teir einki gera uttan arbeiða í økrunum og fara aftur í fongslið at fáa sær, og tað er als eingin revs- ing. c) um vit dóma teir og teir verða settir aftur í varðhald fáa teir sær næstan altíð kring- ar sakførarar at fáa seg leysar. d) og harumframt, hetta sparir okkum kostnaðin av eini rættarsøk, ið er ógvuliga dýr. SERLÆKNAVIÐTALA Í FYSIURGI (GIKT OG REVALIDERING) Eg havi viðtalu fyrrapart týsdag, mikudag og hósdag og seinnpart fríggjadag á Tinghúsvegi 5, Tíð má avtalast frammanundan á telf. 1-1118, helst kl. 9—10. A-sjúkrakassalimir mugu, fyri at fáa endurgjald frá sjúkrakassa, hava ávísan frá egnum kommunulækna. ELIN MØRKØRE —AwÐMM MB, frágreiðing Beint eftir hesa arð maðurin skúgvaður inn- aftur í ringin av skulabørnum, jog sláingin varð uppafturtikin, | | men tå kom skrivstovumadurin, lið var liðugur at avgreiða skjøl- | ini hjá mær, eg teir um tað | (og kveitti at hinum sjey sam-| ankropnu, nøknu støvutu lík- BR FORAN SE Ornira Petur Christiansen, býráðsformaður, svarar lesarabrævi í SOSI- ALINUM Ein pápi spurdi herfyri í SO- SIALINUM, hvussu tað gekk vid ølklubbamålinum í býráð- num. 27. apríl 1972 skrivaði Sofus Sivertsen, býráðslimur til by- ráðið soleidis: Sum kunnugt hevur nógv verið tosað og skriv- að um teir sokalladu »ølklubb- arnar« her i Havn og frá lands- styrinum er åheitan gjørd til politivaldið um at seta forboð móti, at hesir »klubbar« virka, sum teir gera, av tf, at hetta verður hildið at vera ólógligt. Tann meinigi maður heldur, at hetta er at umganga gald- andi rúsdrekkalóg, og hava fólk yvirhøvur tíkið sær ilt av, at hetta óskil fær loyvi til at halda áfram. Eftir hvat áheitanin frá politivaldið úrslit. Í »Lov for Fæørerne nr. 115 om forbud mod at drive er- hverv med berusende drikke m. m.« frå 4. april 1928 stendur i $ 9 soleidis: Det påhviler For- standerskabet for Landkom- munerne samt Byrådet i Thors- havn kommune i Forbindelse med Politiøvrigheden at vaage over, at denne Lov ikke over- trædes, naar vedkommende kommunale Råd — forlanger det, skal Sag anlægges í An- ledning af en saadan overtræ- delse.« frætt er, hevur landsstyrinum til ikki givið nakað og Sostatt vil eg hervið heita á býráðið um at krevja av politi- valdinum, at málið verður lagt fyri dómstólin at taka støðu til, um hesir »klubbar« eru Ólógligir — ella ikki sambært framman fyri nevndu rúsdrekka lóg. I. mai 1972 viðger kassa- nevnd býráðsins brævið og sam amunum, sum bíðaðu eftir teir- ra tørni. Allur flokkurin hevdi verið »vandur« allan dagin | løngu klokkan níggju um morg- unin vórðu teir í holt við tað. skúgvaðu ein tungan lastbil tvær reisur um býin, tað vil siga ein long brott brekka i báðum teimum stóru býar pørtunum, so at í undanbrekku mátti maðurin í stýrhúsinum bremsa hart, tá farið varð nið- anaftur kundi hermannaflokk- urin stuttleika sær vid at nyta beltini allan vegin, um annað sláa mannamúgvuna, |um hon kom nær. Tiverri | tók eingin myndir av hesum, | visti um. OV | tað eg frå, at | fleiri | (Eygnavitnið her Í sigur hevur hoyrt um ið 1 nann | fangar deyðir eru av | viðferð. hann endar:) | tykkir at leggja brævið fyri by- | ráðið til stóðutakan. 4. mai 1972 samtykt býráð- |10 við heimild í $ 9 í nevndu lóg at krevja av politivaldinum, at tað leggur fyri dómstólarnar mál hvort »ølklubbarnir« eru lógligir ella ikki 10. maí 1972 varð soljóðandi | skriv sent landfútanum: ÞÁ fundi hin 4. mai 1972 hevði bý- ráðið ul viðgerðar spurningin um hvort teir sokalladu »øl- klubbarnir« eru lógligir ella ikki, og varð upplýst, at Før- oya Landsstýri er av teirru áskoðan, at núverandi virki øl- klubbanna er í stríð við lóg nr. 115 frá 4. apríl 1928 >om for- bud mod at drive erhverv med berusende drikke m.m.« Tórs- havnar byråd samtykti ti á fundinum vid heimild i 9i nevndu lóg at krevja av politi- valdinum at tað leggur fyri dómstólarnar mål um ølklubb- arnir eru lógligir ella ikki. Einki svar kom. I. september 1972 varð hetta skriv sent landfútanum: »Mint verður við hesum á bræv bý- ráðins, dagfest 10. mei 1972, }. nr. 8/6 1972, har kravt verður við heimild í $ 9 í lóg nr. 115 frá 4. apríl 1928 >om forbud mod at drive erhverv med be- rusende drikke m. m.« av po- litivaldinum at tað leggur fyri í | 8 dómstólarnar mál hvort »øl klubbarnir« eru lógligir ella íkki. Samstundis verður spurt hvat hent er í málinum.“ 17. oktober svarar landfútin við hesum brævi: >Under hen- visning til byrådets skrivelse af 1. september d. å. vedrørende de såkaldte ølklubber skal jeg oplyse, at jeg overfor Færøer- nes landsstyre den 26. septem- ber d. å. og overfor landsstyre- land Jåkup Lindenskov den 10. m. m, har foreslået, at det for- slag til ændring af rúsdrekka- lógin, der ventes fremmet i deværende samling, optages en bestemmelse om klubberne. 24. oktober hevur kassanevnd byrådsins fund og samtykkir å hesum fundi, at mæla býráð- num til at biða fútan um at svara uppá tað, hann er spurd- ur um og at gera tað, hann er biðin um. Og at siga fútanum IN“ | fýtin Í Í | | spurningin: ikki | SÍÐA 3 Eg síggi fyri mær handa ússa- liga, nakna mannin blodmelt- aðan, teir tríggjar menninar, sum tyduliga høvdu fragd av at sláa brenna hann, og fólkið hyggjandi at úr vindeyg- um á bygningi fimm metra burturfrá. Eg £ og skúka- undrist eisini á børnini, helvtin gentur, sum stóðu fremst. Og uppaftur, vit- andi at hetta hevði hildið á alb- an dagin, seti mær sjálvums um hetta er tað. sum alment verður gjørt vid samtykki og jåttan frå Regio- nalu myndugleikunum, hvørjar |óbótagerðir kunnu tå — ikk eg | verða framdar »privat«? Hetta | kundi fingið fólk at havt tann | ræðuliga illagruna um, at tað, |sum verður hildið >hóskandi hesi | til almenna njoting« er bert tað | »lætta sjonska tilfariða Teir sokallaðu »ølklubb- frå, at verður hetta ikki gjør, vil býráðið stevna fútan. 2 1972 varð hetta 2. november tilmæli lagt fyri býráðsfund til viðgerðar. Undir = viðgerðini samtykti = býráðið tilmælið frø soleiðis af kassanevndini, tó síðsta petti eftir uppskoti Kjart- an Mohr verður broytt til: >Or siga fútanum frá, at verðum hetta íkki gjørt, verður tað klagað til justitsministaran.« 3. november 1972 sendi bý- ráðið soljóðandi skriv til fútan: »Vist verður til bræv tygara, dagfest 17. oktober 1972. j. nr. 38-49/1972, har tygum siga frél at tygum hava skotið landsstýr- inum hín 26. september og landsstýrismanni Jákupi Lin- denskov hin 10. oktober upp, at reglur um ølklubbarnar verða tiknar upp í tað uppskoti til broyting av rúsdrekkalógini. ið væntuliga verður lagt fyri løgtingid í hesi tingsetuni. Bý- ráðið kravdi í skrivi dagfest 10. mei 1972 við heimild í $ 9 á lóg nr. 115 frá 4. apríl 1929 »Om forbud mog at drive er- hverv med berusende drikke m. m.« av tygum, at politivaldið leggur fyri dómstólarnar mål hvort ølklubbarnir eru lógligis ella ikki. Á nevnda brævi tyg- ara, dagfest 17. oktober 1972, skilst, at tygum íkki hava tikið stig til at leggja neynda mál fyri dómstólarnar. Á fundi him 2. november 1972 samtykti bý- ráðið tí at biðja tygum gera hetta og at leggja afturat, at verður hetta íkki gjørt, vil bý- ráðið klaga til justitsministeriið. Tygum verða biðin um at leggja nevnda mál fyri dóm- stórlarnar innan 1, desembew 1972. Avrit av hesum skrivi til fút- an varð sent hr. Trygva Samu- elsen, landsstýrinum og hr. So- fus Sivertsen, byrådslimi. 29. november 1972 skrivar soljóðandi úl býráðið: »Under henvisning til byrådets skrivelse af 3. d. m. skal jeg oplyse, at $ 9 i lov for Færøer- ne nr. 115 af 4. april 1928 om forbud mod at drive erhverv med berusende drikke er en bestemmelse, som stammer helt tilbage fra 1907, idet den ord- ret findes i $ 29 i lov nr. 108