leygardagur 28. apríl 1973síða 3

28. APRÍL 1973 Rómasáttmálin sigur mei, bæði til E. Kalls- berg og D. P. Danielsen # SOSIALINUM tann 14. april wgur D. P. Danielsen at um- boðsmaðurin hjá Fólkafylking- kni í útvarpssendingini mið- wikukvøldid tann 11. apríl setti Einar Kallsberg tveir spurn- mgar. Tann fyrri var hesin: }. Hvussu kunnu vit. innan fyri EEC, verja okkum ímóti at fsikifør úr hinum EFC-londunum fiska nøgdir av fiski undir Før- oyum, og flyta fiskin til fiskavirkini inni å megin- landinum? Og sigur D. P. Danielsen, at #0 vítt hann skilti, so hevdi E. Kallsberg einki beinleiðis svar wppá henda spurning. Ja, men tað kundi hann held- ur ikki. Hesum kunnu vit ikki werja okkum ímóti, um vit ko- ma inn í EF. Sum nú er kann ængin forða suðuroyingum at fiska á Norðhavinum, men av- reiða fiskin suðuri í Vági ella & Tvøroyri. Ella hvør kann forða klaksvíkingum at fiska vid Suðuroynna og avreiða fiskin norðuri í Klaksvík? Eingin, tí vit eru jú borgarar í mama landi Føroyum. Men tá ið vit koma inn í EF, so eru wit borgarar í EF. Tað vóru kanska ikki mong. øm lógdu merki til tað evarska Ktla petti, sum stóð í Dimma- lætting tann 2. november 1972. Um tað við beráddum huga ella av misgávum var komið at standa nærum fløkt inn ímillum lýsingarnar í blaðnum, veit eg| íkki, men mangan hava minni sigandi ting staðið á forsíðuni á Dimmalætting enn hetta ålv- arsmál. Tað. sum stóð har krógvað burtur, var ikki minni enn hetta: Europæisk union inden 1980. Deltagerne i EF-topmødet i Paris vedtog fredag, at Fæl- ksmarkedet skal sæte sg som mål at skabe en euro- pæisk union i 1980, sagde HALDID« «+» ———— KEYPIÐ. - | —. LESIÐ... Í | | | | Í Í | | | | | | velunderrettede kilder í aftes. | Denne målsætning fremgår af forordet til EF-communique- | et, som der i aftes endnu ikke var opnået enighed om. | Teksten i forordet menes al- | le lande derimod at tilslutte | sig. | Veik E. Kalssberg uttan um | tann fyrra spurningin, so er| hetta at harmast um, men veru- | leikin er hesin, at eingin kann | verja okkum um so er at| vit koma inn i EF, ímóti at | fiskurin verður fiskadur undir) Føroyum og fluttur inn á meg-| inlandið. | Hin spurningurin, sum settur | var E. Kallsberg, var hesin: 2. Hvussu kunnu vit verja| okkum ímóti. at útgerðarvirkir seta seg her? útlendsk | niður | Og sígur D. P. Danielsen, at | E. Kallsberg svaraði: | Til seinra spurning svaraðu | tygum, at við lóggávu okk-| ara ráða vit fyri, um útlendsk | virkir seta seg niður her. D. P. Danielsen sigur, at| hetta svarið er skeivt, um so| | er at tað skal skiljast soleiðis, | at vit við lóggávu okkara kun-| nu nokta virkjum úr EFC-| londum at seta seg nidur her. | : | T . . Í Um Danielsen steðgaði her, | so var alt í lagi. Ti tað er ræt, | sum D. P. Danielsen sigur —| vit kunnu ikki við lóggávu okk- | ara forða teimum at koma henda vegin, um so er at vit eru komin inn í EF. Men so kemur D. P. Danielsen í næsta linjubroti cf slær seg sjálvan á munnin. Hann sigur neynliga í hesum linjubroti so- leiðis: Men meina tygum, at vit við | lóggávu okkara kunnu seta) teimum slík arbeiðskor, | ska'tatreytir, avskr vingar- | reglur o. s. fr. at tey missa | hugin at koma henda vegin, | beinle dis | so er svarið ikki skeivt. Nei, hetta er lika so væl skeivt, sum tað fyrra, ti sam-| bært grein rnar 52 | S8 í Róma-| sáttmálanum, so kann eingin í| einum limalandi forða nøkrum | frá ødrum limalandi at koma | inn í annað limaland, at seta| seg niður við einum útlendsk- | um útgerðarvirki. | Tí sambært niðanfyristand- andi greinir 52 og 53 í Róma- sátmálanum, so síggja vit greitt | henda rætt'n, ið útlendsk virkir | hava at fara inn í annað lima- land. Viðvíkjandi = >Etableringsret- ten« so sigur grein 52 soleið- is: inden for rammerne af ne- | dennævnte bestemmelser skal! de restriktioner, som hindrer | statsborgere í en medlems- | | stat i frit at etablere sig på| | | en anden medlemsstats omi- råde, gradvis afskaffes i løbet | af overgangsperioden. Denne | gradvise afskaffelse skal også | omfatte hindringer for at) satsborgere í en medlems- | stat bosat ná en medlemsstats | område, opretter agen'urer, | filialer eller datterselskaber. Med forbehold af bestemmel | ser i kapitlet vedrørende ka-| pi alen indebærer eteblerings- friheden adgang til at op-| tage og udøve selvstændig er- | hvervsvirksomhed samt til at | oprette og lede virksomhe- | | Romasåttmålanum | skattatreytir, | sambandi SOSIALURIN der, herunder navnlig selska- | ber í den í artikel 58, stk. 2,| anførte betydning som í etab- | leringslandets lovgivning er) fastsat for landets egne stats- borgere. | Og grein 53 ljóðar: | Med forbehold af de bestem- | melser, der er fastsat í denne) traktat, indfører medlemssta- terne ikke nye begrænsninger i adgang for andre medlems- staters statsborgere til at etablere sig på vedkommende | stats område. | | hus? Ella er tað Óli Dahl, sum greinir Í greitt, Omanfyristandandi vísa at D. P. Danielsen hevur rætt, | tá ið hann sigur, at E. Kalls- berg gevur skeivt svar uppá spurning 2. Og viðvíkjandi ti, sum D. P.| Danielsen sigur. at ysvarið er ikki beinleiðis skeivt«, um so var at tað var sagt, at vit við | at seta teimum slík arbeiðskor, | avskrivinghrregl- ur Q. s. fr. at tey so missa hugin at koma henda vegin. | Jú, svarið er eisini í hesum | beinleiðis ske'vt, tí | omanfyristandandi = kann eitt | limaland ikki gera mótvegis| øðrum limalandi. Tí grein 101| í Rómasáttmálanum bannar, all spennan bein. Henda grein | ljóðar nevnliga soleiðis: Finder kommissionen, at be-| | Í drúgvum | allan heimin, at Oluf Palme og) | Danmark ætla at gera nýggja |lóg um abortus provocatus. . . . Fyrispurningur til | .. . | sjónvarpsnevndina | áliti, sum varpsnevndin legði frá sær her- fyri, verður mælt til, at fólk við »journalistiskari utbugving« | | verða sett til at røkja sjónvarp- | ið, ti vit hava ygóðar royndir« | av slíkum fólki. | Hetta er forvitnisligt. Sjón-| varpsnevndin má íikki dylja| fyri fólki. hvørjir hesir journal-| | ístar eru, sum vit hava góðar | royndir av. Er tað tey írý,| sum hava verið 6 mánaðir í Ar-| - helt pá toppen - hve letur bera út um Norðlýsið Anker Jørgensen eru verri enn| Richard Nixon, ti Svøriki o c r Ella er tað óneyndur »jour- | nalistur« á Fjúrtanda. sum let-| ur undrandi lesarar fáa at vita, | at Willy Brandt er ein nýggjur | Hitler? Ella er tað tann ment- | aði og eleganti pennurin á Dags | blaðnum, sum hevur uppfunn-| ið nýggjan syntax. so at kom- andi ættarlið av føroyskum sa um høvudssetning, eykasetn- | ing, grundorð. umsøgn og aðra | útlendska spillu? | Ella eru tað teir á Dimma- lætting, sum so reinført og sam: | journalistum sleppa frå at hug-| | | | | SÍÐA 3 dag! s [SV] Uu H Nøkur orð um troling og adra rovdrift vitskufult hava upplyst foroy-| fy landleiðini ingin um tað skendska viet- | namesiska álopið á USA og Tá umsóknin um trolloyvi allan tann Nafofrælsa heimin | kom fyri tingið. var eftir min- Furkaland á stáende forskelle í medlems-| við Portugal og | lesa Rómasáttmálan staternes love eller admini-| strative bestemmelser for-| vansker konkurrencevilkåre- | ne på fællesmarkedet og der- ved fremkalder en fordrej-| ning, som bør fjernes, holder den samråd med de pågæl- | dende medlemstater herom. | Fører dette samråd ikke til| en aftale, som fjerner den pågældende fordrejning, ud- steder rådet på forslag af kommissionen med enstem-| mighed í første etape og der- | med kvalificeret flertal det'e øjeled nødvendige Komm ssionen og rådet kan træffe alle andre formålstjenlige foranstaltnin- ger, der har hjemmel i denne traktat. efter de i direktiver. Og um lógir skuldi verið í | einum landi. innan hetta kom inn í EF. sum kundi spent ben. so skulu hesar takast av sambært grein 54 stk. 3. c.: Rádet og kommissionen ud- fører de opgaver, som er overdraget dem i henhold til ovennævnte bestemmelser, navnlig ved: c. at afskaffe de administra- | tive fremgangsmåder og så- dan administraiiv — praksis, som hidrører fra indenlandsk | lovgivning eller fra tidligere indgåede aftaler mellem med- lemsstaterne, og hvis bibe-| holdelse vil være en hindring for etableringsfriheden. | Nei, D. P. Danielsen og alt Foroya fólk. Rómasáttmálin er ein treytaleys gevan seg inn | undir teimum londum, sum við lima-| skapi teirra hava rætt litlafing- | ur fram. Tí annaðhvort vit | framman- | eina samansjóðan avl| ífrá ella aftanífrá, so er innaste kjarnan í hesum såtimåla tey | | og sera tørvandi prædikur? | nøkulunda lika odda? | Ella tað er kanska Útvarpið. | sum nú í mong Harrans ár hev- ur ligið uppstoppað úti ál Grammofongrynnuni, og sum umframt = veðurtíðindiogtíðindi | sendir týdningarmikil løtt løg | Sjónvarpsneyndin må hjálpa | okkum ur hesi pinu. Vit mugu | fáa at vita, hvørjir teir journa- | listar eru, sum vit hava so góð- | ar royndir av. Tí annars fara | vit bara at halda, at aðrir bólk- | ar í samfelagnum hava líka) stóra hylling á sjónvarpi sum) »journalissarnire: Allir heima- førovingar (ikki at misskilja | vid heimfødingar) hava sæð nógvar sjón-| ongar. Og | bilføra- | varpssendingar, t. e. arbeiðskonur, deknar. | rar og bátasmiðir mugu hald-| ast at hava sæð líka nógvar) upplýsandi og genialar filmir í Sjónleikarhúsinum, sum »jour- nalistar« hava sæð. | | Ella er hetta bara aldagamal heimfødingapolitikkur: her må | einki nýtt henda. her skulu! eingir = yvútlendskt uppvandiræ | | akademikarar sleppa framat! | Hvoria uppgávu skal sjón-| varpið hava: skal tað bara) festa gamlar fordómar, ella| skal tað skvagga grúkarnar so mikið. at nýggir tankar kunnu | flotna upp? H iseti. [DO [DU —— — [| |[/2 [| fyra ordini i innganginum i hes- um sáttmálaskjali. Og hesi fýra | orðini eru: en stadig snævrere sammen- slutning burtur Ti halda vit okkum frå EF. Klaksvik, tann 18. april 1973. Henry Andreasen. ari metan rættast, at tingmenø søktu sær tann kunnleika sum kann fåast, um nú fiskastovn- | urin toldi hesa drift ella ikki; ti tað má berast so í bands. at landgrunnur okkara verður ein stórur partur av ú gullfóti, sum tjóðin skal liva av, og tað kann blíva, um rætt verður borið at Við tað at hetta mál er lívs- æðrin hjá nógvum fyroyingum í dag, hóast løgtingsmenn, tex flestu, kenna e'nki til tað, bað fleiri fiskifrødingin J. 8 eina frágreiðing Hon kom í »Dag- eg og Joensen um um málið. blaðið< nr. 23. sum eg hervið takki tygum fyri. Hon ljóðar millum annað soleðis: >Ay tosk og hýsu er fiskiskapurin so stórur nu, at vit, fyri hesi bæði fiskasløgini, eru komm til tað hámark. ið ve dast kanm uttan at nerva stovnin, Fyri at siga tað meira álvarsliga, so eru vit í ferð við at fara um tað mark, ið ráðiligt er ag veiða, bæði toskur og hým verða ovfiskad í løtuni«, Hetta er týðilig ávaring. Í umsóknini frá trolmonn- unum stendur, at útróðurin er minkaður við 3000 tonsum í 2 ár. Læggja vit hesa umsókn saman við frágreiðingini hjá Jákup Sverra, síkgja vit. at vandi er á ferð. og tað kemur utan iva at merkjast, ti grøn- landsútróðurin er farin í sør- una, og so statt hava hesi menn sett sítt álit á landleiðina. Eli Nolsøe landsstýrismaður upplýsti undir fyrstu viðgerð av trolmålinum, at tað eru 100 dekksbátar millum 20 og 5 tons, sum dríva útróður, og nakað er av opnum bátum við. Vit kunnu siga, at hjá einum 500 600 familjum stendur breyðið í váða. Hvat skal ger- ast og hvussu? FRAMHALD á 6. SÍÐU (1) 3 9