leygardagur 28. apríl 1973síða 6

| | | A — "og uttan at blunka við. Jú, jú, MIÐA 5 nn FRAMHALD FRÁ 3. SÍÐU (1) Tað fyrsta vit hava at hugsa am eri gýlingargrunnarnir. Á æma hátt sum fuglurin søkir ul sítt reiður. tá reiðrast skal, søkir fiskurin á gýtingarplássið, mé cylast skal. Soleiðis er ná- wúrin nú einaferð vorðin. Tí biggur so væl fyri hjá menni- skjanum. sum er tað størsta rovdyrid, at gera av við hana, um tað fær nóg leysar teymar. Vit kunnu hyggja at gýtingar- grunninum norðan fyri. ja vit kunnu tekna ein fyrkant gørn fyri eystan, norðan og vestan og land fyri sunnan. her er ikki gott at koma fram at, og tað vísir útróðurin. Var mað ikki hysan, hóast minkandi, so var eingin rentabul útróður # dag. og tað er sjålvgjørt. Hvat vildi hent. um menn breiddu gørn yvir eina lunda- urð? Tað sama sum hendir á Norðhavinum í dag. Um vit framvegis skulu ha- va útróður til hevuðsvinnu, mugu vit friða gýtingargrunn- arnar í gýtingartíðini. Fiska- stovnur okkara er ein serstak- ur stovnur, og sleppur hann íkki at formera seg, ja. so doyr fann út. Hvat nú tingið við | hesa umsókn frá trolmonn-| wnum, hóast ávaringar bæði frå einum og vørum, geva teir mógy meira enn umbiðið varð gjørdi gott er at rista breiðar reimar| av annans hudum. Eg tori at miga, at heita loyvid løgtingsins | er cin stingur i ryggin å Før- oya land og fólki sum heild, og at hetta sár kemur at taka sh fyri seg, er eingin ivi um. Eg skilji einki. tá tað nú var ein tjóðveldismaður ið mm hevdi| knivin á lofti til hesa nidings- | ærd. Eru tað ikki til. ið krevja M fjórðinga mark? Til hvat? tå tit drepa fiskin fyrst. er orð ella hvat? skulu oyði- tað bert Eg spyrji tykkum tjóðveldis- og fólkafloksmenn sum hava stemmad fyri hesi lóg. Hvat er | bon gott fyri og hví hava tit| gjørt hetta? | | Fg kasti tykkum handskan, | eru tit ikki menn at taka hann. | eru tit alt ov småir til tingsins | stólar. Oz somuleiðis tykkum favnadarmonnum vil eg eisini spyrja. Er tað nakað í hesi log, | sum er i tråd til skjaldamerki | tykkara, tit hava væl ikki | gloymt, hvat tad er. Tit fåa | hervid eisini handskan. | Tað kemur mær fyri við| hvort, tå man hoyrir viðgerðir | á tingi í útvarpinum, at tað er | úr e'num sirkus og ikki úr ein- um ráðhúsi. Tí tyktist mær | løgmansins orð rámandi um ravnagorr undir homr- um , ja. har verður nogv sagt, sum lítið skil er í. sera Eg kom uppá tal við ein mann. sum var við til royndar- troling í fyrraårid, hann sigur, eystan fyri hjá tykkum er gott til flatfisk, men hýsan er so små, at har verður tað mesta | trakkað út aftur. Jú. jú. hetta | er stuttligt at hoyra. I Eg skal ikki siga 2 ár, men lat teir hegna gyiingargrunn- arnir inni og loyva trolingini at | drepa allan yngulin í 5 ár, so kann Poul Jakku & Co. fara | vóru jar fyritøkur og | ingini at leita við ekkoloddinum, um hann finnur nakra skøvuna, Hvønn løgtingsmenn arbeiða fyri, veit eg ikki, men hetta er ikki fólksins vilji teir fremja og tá er galt á ferð. Hetta kun- di sæð út sum ein rossahandil. og tað er tað helst eisini. Tøkk Håkun vinmaðurin fyri góð, ja sera góð orð, men tað var sum at sletta vatn á gás. Og ikki at síga tær Hákun, at seu høvd uppá menn við ong- um hálsi er nyttuleyst, og tað eiga vit alt ov nógvar av á tingi. Ja, eg vil takka tykum øll- um Ólavur, Sølvan, Hermann og Absaion og møguliga ødr- um við, sum hava roynt tykk- ara besta í hesum máli. Hvat er til ráðar at taka, er tað ikki rættast at stovna eitt megin- útróðrarfelag? Vit kunnu ikki forsvara yvir- fyri eftirkomarum okkara, at lata fákunnuna ráða og har við gera tað óliviligt í hesum landi. Ja, tað er svárt og har til svárt, at menn, vit hava sett okkara álit til, skulu kyssa hvørja hønureyv, bara hon beyðst. Nólsoy, hin 20. apríl 1973. Vinarheilsan Juul Jacobsen. Harra D. P. Danielsen Her í blaðnum fyri 1973 spurdu tygum, um eg var samdur i, at vit, um Føroyar partur av EEC, við lóg- viðsfkjandi nið- urseturættinum ikki mugu seta reglur, sum gera mannamun millum treytirnar fyri útlendsk- okkara egnu gávu okkara fyritøkur. Hesum eri eg samdur i. eg minnist beint. hesum sambandi í uivarpssend- møguleikan fyrr, tørvur var fyri ti, at vit sjålvir gjørdu eina koncessiónslóggávu, yr at slík lóggáva ikki mátti gera nevnda mannamun. F.. Kallsberg. Metan um og viðmerk- ingar til nýggja samráð- ingarupplegg lands- stýrisins Í des. 1971 endaðu samráðing- ar Føroya vid EEC, um undir hvørjum treytum Føroyar kundu gerast limur. Ikki fyrr- enn í mars verður boðað frá, at vit ikki kunnu góðtaka sam- ráðingarúrslitið. Høvudsgrundgevingin fyri at vraka — samrådingarursliuid er henda: >...at versnandi veiði- | møguleikar fyri foroysk fiski- | fór ber í sær. at føroysk lut- hvat fiskivinnu- ikki er ráði- tóka serliga, rættindi viðvíkir. 14. apríl) BOSTIADUR:N UU a — Um! nevndj eg il TF 1 5 "| ur, Henda nýggja FEC- leið er: um | Í | | | lig.< Í viðmerkingunum verður sagi: >... Broyting í grundar- lagnum, ger seg galdandi v. v. tydninginum av FFs verðandi fiskirættar reglum. hvørs krav um ikki at gera mun millum rættindi hjá EF-skipum utian- fyri 12 fjórðingar ikki samsvar- ar føroysk áhugamál.“ At nú verður gjørt sum mót- | andi stødan móti limaskapi mælti til longu í jan. 1972, neynliga at vraka samráðingarúrslitið, eiga vit sjálvandi at fegnast um. Men ein má spyrja: hvat er orsøkin til at landsstýrið ikki fyrrenn nú tekur hetta stig? Grundgeving landst. er: versn- andj veidimøguleikar í norður- atlantshavinum, og fiskivinnu- politikkur EEC's Hverjir eru so hesir versnandi møguleikar tosað verður um. At Ísland fór at flyta fiskimark sítt út, var okkum greitt i jan. 1972, og somuleiðis kendu vit eisini ætl- anir Canada's. Aðrar broyting- ar eru ongar farnar fram í norðuratlantshavinum. Og fiski- vinnupolitikkur EEC var okk- um alt annað enn ókendur. Á nevndu økjum eru ongar broyt- ingar farnar fram, ið kunnu rættvísgera, at vit ikki fyrr enn nú boða frå, at fiskivinnupoli- tikkur EEC's er óhóskandi fyri Føroyar. Hålv bidi- ella umhugsunnar- tíðin er runnin, og enn er onki stig tikid til at lúka tær treytir. sum løgtingið = hevur álagi landsstýrinum at kanna møgu- leikar okkara uttan fyri EEC. Onki stig er tikid til at greiða teir nógvu og álvarsomu spurn- ingar, ið standast av at Dan- mark er vorðið EEC-limur, meðan Føroyar verða uttan- fyri. Higartil = hevur landsstýrið onki stig tikið í EEC-málinum, sum ikki miðar ímóti føroysk- um limaskapi. Eg hugsi ikki, tað eru grovar illgitingar, tå sagt verður, at orsøkin til at so er, er óviljin móti at arbeiða við oynskiari målsetan, og oll) henda drálan og útsetan botn- ar í tørvandi vilja til at arbeiða fyri loysn, ein ikki ynskir at góðtaka. Í tråd við hetta er nú løgd| ein kós. sum ætlandi skal fáa limaskapin at glíða lættari nið- yLandsstýrið verður álagt at gera sitt til, at EF's reglur um fiskivinnurættindi verða broytt- ar, so tær samsvara tørvinum hjá økjum og londum, har fi-| | skivinnan er av avgerandi týdn- | ingi, og adrir vinnumøguleikar eru avmarkadir.« Tað er Danmark. sum skal | bera hesi boð uil Bruxelles, tað | | er nyggi EEC-limurin Danmark | sum undan lmaskapi sínum 1.| jan. 1972, boðaði EEC frá, at; tað av fullum huga, tók undir| við f.v. pol. EEC's tå hann | samsvaraði væl donskum sjón- armiðum. Tann f. v. pol. sum Noreg gjøgnum drúgvar og tor- forar samrådingar ikki fekk kvinka eitt fet, (vit minnast enn, hví norski fiskivinnumála- ráðharrin segði seg frá) nú eitt land, sum ikki hevur góðkent fiskimarksútflutning Ís- lands, og sum íkki aikvøddi fyri rættindum strandalandanna í ST fullkomiliga broyta. nú (að er vorðið EEC-limur. Ógvu- liga lagið tykist hetta, og enn løgnari verður um nakar ungi kemur úr so tilgjørdum eggi. Verður úrslitið tað. at onki kemur buriurår, so er høvuds- treyt tingmeirilutans fyri lima- | skapi burtur, og smb. landsst. | verður tá FEC-limaskapur óhóskandi fyri Føroyar. Men hvat um nú tað óhugs- skuldi hent, at eitt ella annað ungaslag kom butrurúr? Skulu vit EEC-møts'ødumenn skal so harmast um hetta, og meta tað sum at nú verður torførari at bjarga Føroyum undan EEC hóttanini. Nei, vit skulu ikki stúra og harmast. Tí viðurkenn- ur FEC rættin og tørvin hjá strandalondunum, sigur hetta bert, at EEC umsíður góðtek- ur millumlandaavtalur um fi- skirættindi á havinum; og henda viðurkenning má so eis- ini bera í sær, at EEC á tí nógv umtalaða altjóða fiskirættar- fundinum í næsta ár, fylgir síni egnu samtykt. og stuðlar rætt- indi strandalandanna. Hesin seinni møguleiki ber í sær, at vit sum íkki limur standa enn sterkari, og samtíð- is vil hetta støduskifti EEC's lætia munandi um okkara lívs- neyðuga stríð, ið er at fáa landgrunn okkara undir for- oyskt vald, og forða tí ovur- fisking, sum fyrst og fremst Í EEC-veidifør fremja á landleid okkara. Sum EEC-mótstøðumenn ha- va vit sostatt alla orsøk til at vera bjartskygdir. Tí líkamikið hvørjar listir og snildir EECar- nir brúka, um tær eita umhugs- unnar-, bíði-, ella samráðingar- tíð, verða tær at virka sum ein boomerang. og tað verða teir, sum í øllum fórum verða rakt- ir. At tað her eins og í EEC- orðaskiftinum yvirhøvur verð- ur gjørt so nógv burturúr fiski- vinnupolitikkinum, kann lætt føre við sær, at EEC-målid verður fatad sum eitt mál um fjórðingar og lítið annað. Onki er meira skeivt enn hetta. EEC- málið snýr seg fyrst og fremst um tann politiska vanda og hóttan hesin felagsskapur er fyri samfelag okkara, tá vit ha- va í huga hansara ódemokrat- iska grundarlag, hansara enda- mál, og hvussu arbeitt verður fram ímóti hesum. Eg hugsi at tað er rætt tá eitt av lands- styrisblødunum 20. jan. i ár skrivar í oddagrein: >... at or- søkin til at føroyingar eru heldur ivasamir, tå talan er um luttøku i felagsmarknaðinum, er fyrst og fremst fiskivinnu- politikkur:n, nidurseturæiturin og avgerdarrætturin hjå ti ein- staka limalandinum«. Hesi týd- ningarmiklu = fyrivarni verða ikki nevnd í nýggja samråding arupplegginum. Tú finnur ikki eitt einasta orð um alt hetta. Tað má tí verða loyvt at meta støduna soleiðis, at landsst. hev ur góðikið oll tey grundlegj- | andi prinsippini í rómasáttmála num. So altráir eru menn at binda okkum at hesum felagsskapi, at teir eru tilreiðar so líðandi at frásiga sær allan møguleika til at føra sjålvstødugan fíggj- arpolitikk. sjålvstødugan skatta politikk, idnadar- og fiskivinnu politikk. landsluta- og sosial- politikk, ja, frásiga sær allan møgule.ka fyri yvirhevur at skipa hetta samfelag eftir okk- ara egna tørvi og okkara egnu fyritreytum, er beri ein møgu- leiki eftir, at undirgeva seg treytirnar = hjá EEC-stórkapi- talinum. og hvørjar tær eru vita vit. Í e'num av bóklingunum, sum danska marknaðarráðið sendi út fyri at upplýsa um FEC, standa hesar reglur, sum eru tiknar úr Rómsá'tmála- num: tað skal... »sikres fri han del og líge adgang tl rávarer og de vigtigste krafikilder. Side Pí. J. F. KJØLBRO HFILSØLA Kolonial & útgerð HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABÚÐ SLEIPISTØD SHELL-AVGREIDSLA DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA & HANDILSVIRKI, SKALA Skipasmíð . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K Tlf ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO' Klaksvik . Føroysr Telefon 5489 . Telex 20 Talegramadr.: Kjølbro Klaksvík 4 Kjolestoffer Polyester Jersey 100), strygefri i sidste nye mønstre og farver, Direkte fra væv til Dem fra 24, - kr. pr. Mm: moms og porto. Bredde 140-150 cm Prøver og farvekatalog sendes ved modt. af frankeret svarkuvert (90 øre) Fabrikant J. Nørgaard Bredgade 83 - 7441 Bording - Tlf. 06-86 1219 SE kk lm løbende hermed sikres en vidt- gående sammensmeltning af landenes erhvervsliv gennem regler om fri bevægelighed for produktionsfaktorerne: arbejde (folk), virksomhedsledelse og kapital. Hensigten er at opnå en naturlig arbejdsdeling mell- em landene. En virksomhed skal kunne placeres og arbejde FRAMHALD Á 5. SÍÐU (1)