mikudagur 9. mai 1973síða 5

NR. 35. — 9. MEI 1973 FRAMHALD FRÁ 6. SÍÐU (1) Ynskidreymar Tað eru liðin 25 ár, síðan For- oyar fingu sonevndu heima- stýrisskipanina, = við logtingi, landsstyri, egnum merki. egnum umboði í Norrøna Ráðnum o. s. fr. Hava hesi 25 árini skund- að undir vidurskifuni í sam- band við ynskini um loysing frå Danmark, Johan Nielsen, spyr danskt blað. Eg haldi ikki. Teir. ið ioysing, tjóðveldismenn- hava bert ynskidreymar. teir vist á vinstravongi- ávirkaðir av dreym- sjålvstødu vilja inir, Sjålvt num eru inum um frælsi og Hesir dreymar hóska íkki inn í nutidarmyndina, tá oll hava so stórt tilknyti hvort við annað. | | Johans loysnar Tunguband AE ye fr Á og hann byrjar fråsøgn sína. Um tær 100 milj. kr., ið dan- ir á hverjum | | ári gjalda til før- tvinnanda Jåøhan Nielsen javnaðarmaður og kristin. EET EEK DT Kor arbeiðsmanna Nú skulu menn til at samráð- ast um nýggjan sáttmála, og føroyingur, FRAMHALD FRÁ 6. SÍÐU (2) dagin í dag, sum ikki veit, hvat hann fær í morgin, fær nakað fyri timalønina. Tað er sum vinmaður mín, Andrew Ísheim, segði á fundi í felagnum Hug- veking. Húsarhaldsbudgett- ið er lagt til mann, kvinnu og trý børn tað skulu tey hava at liva av mat og klæðir. | Men hvat verður gjørt í dag, tey bera ein stóran skatt av hesum húsarhaldsbudgetti og| tað er skeivt. Í dag mugu arbeiðsmenn ar- beiða 70 tímar um vikuna og vanliga arbeidsvikan er 42% timi. Her er nakað galið, og tað hevur tað eisini verið fyrr. | Mitt í 40unum fingu arbeiðs- menninir ikki endarnar at røk-| ka saman heldur enn í dag. Eg var ein tann fyrsti sum gjórdi vart við, at vit fingu ov lítið um tíman. Eg vendi mær til Havnar Arbeiðsmannafelag, men har fekk eg ongar sømdir. Tað var meðan vit arbeiddu úti á vainbrunnin við Gráastein. Har varð tosað um hetta, og síðani fór Anton á Krákusteini í holt við hetta saman við gðr- um. Áðrenn tað kom til streiku, tá kom fram, at prísráðið hevði minkað um nøgdina á vørunum, sum stóðu á húsar- haldsbdgettinum og hetta var ólógligt. Hvat varð gjørt við hesar menn, sum sótu í Prís- ráðnum? Teir fóru frá. Og tá oyska landskassan. Hvussu kundi tað borið til at verið sjålvstødugur? Kanska nýtt sa- ma háttin sum íslendingar? Hvussu hevði tað verið at nytt einstakar av teim føroysku firð- unum og latið teir til ameriku- menn, sum síðan skuldu goldið Heimlongsul min er stórur. Og eg fari heim- aftur. Sigur Jóhan Nielsen, sum verður skýrdur kletturin, ið berjist móti ógvusligu aldubrotunum. SOSIALURIN Føroyingur, javnaðar- maður, kristin Jóhan Nielsen er millum fólka- tingsmenninar í Norðuratlants havi, eru tryggleikin fyri donsku stjórnina, sum ! Strid kortini? Tygum er imoti frium aborti. Ber henda støda stóða tygara ikki boð um stríð í samband við kristnu og politisku áskoð- an tygara? Í einum samfelagi sum okkara, er tað bart út eitt aft- urstig, at ein kvinna ikki kann bera barn sítt í heim av sosial- um orsøkum. Lívið er | Lívið skal ikki takast heilagt. Blóðrúsur | ta neydugu upphæddina, til frama fyri foroyska sjålvstødu | sum hann heima í Men alment er javnaðarmaður ella at latið russararnir fingið | Foroyum. firðirnar. Tað er nógv sum bendir á, at teir hava fyri neyð- at fáa atløguplåss til mongu fi- skiskip teirra. sum royna kring oyggjarnar tað kortini ikki møguleikar? Fru Johan Nielsen heldur so vera Vit lata eisini frå okkum. Tað eigur eisini at verða mint! ein á. Nevndir kunnu verða teir mongu føroysku skipsyvirmenn inir, sum stórur eftirspurningur er á. Um allan heimin føroyski ríkisfelagsskapin Danmark skundar undir at teir senda bert umsóknir til | ur Danmarkar. Um fjórði ella fimtiparturin av yvirmonnunum í danska skipaflotanum eru føroyingar. Tað ber saktans tii at fáa t. d. kinverjar umborð í donsk skip. annaðhvórt sum í onnur størv, men yvirmenn, | le.dis tað er nakað serstakt, Jóhan Nielsen. ið fá ár vóru liðin, valdu teir politisku flokkarnir á tingi somu menn innaftur í Prísráð- ið. Føroya arbeiðarar hoóvdu fingið 20 oyru ov lítið um tím- an. Tá var lónin 1,80, so kunnu tit sjålvir rokna út hvørja ávirk- an hetta hevði havt sum tíma- lánin er í dag. Síðani var friður í fimm ár, men so var friðurin eisini úti. Verkfallið 1951 Tá fóru teir politisku stemmu- fiskararnir okkara motsiødu- menn at egna fyri arbeiðs- mannin undan egnast væl. Teir sendu haldsbudgettið níður til markar til Statistisk Depar:e- ment. Tá hildu teir væl vera engt. Vit sótu á fundi í Foroya Arbeiðarafelag í Losjuni. kom ein gulur konvuluttur inn um hurðina. Har lá skriv í, Men | vali. Tað mátti | húsar- | . He Dan. | år tunnur skuldu heim í býin. | | } | | | matrósar ella igjøgnum eitt nålareyga, Somu- sigur | skal ikki gera sær til góðar úr | var við hesum. Tunnurnar vóru Tá | sum greiddi frá, at ein arbeiðs- maður skuldi hava 9000 kr. at liva fyri um árið, og vit høvdu bert fingið 6000 kr. Tá bleiv galið, og sáttmálarnir vóru alt fyri eitt uppsagdir. Vit gjørdu alt fyri at sleppa undan streiku, men tað var sum at renna ímóti einum múri. So varð gjørt verkfall, sum vardi i seks vikur. >Tjaldriðe lá við keiina í Havn fult fermt við voru. m.a. vóru nakrar byrðar av hoyggi, sum ein | mannafelag. Tá Eru tygum meiri javnaðar maður enn førovingur? Fe dugi ikki at skilja mibl- | um hesar báðar møguleika Eru tygum meiri prestur | | enn javnaðarmaður? Svar mítt í hesum sam- bandi má verða: Fyri mær er vera føroyingur, kristin. Alt tað í lagi at javnaðarmaður og eind. Tilvera min er grundað á nakað, sum royndir lutir eru. Annars dugi eg ikki at skilja, | við | hví sagt verður, at tað ber ikki hesar, | til at vera bæði. Javnaðarmað- og kristin. Hvat siga tygum um møgu | leikan hinvegin? Jú, tað stendur skrivað, at tað er torførari hjá einum ríkum at koma í himmiríki enn hjá einum kameli at koma ein stendur skrivað, at bróðuri sínum! maður í Oyndarfirdi átti. Hann kundi ikki fáa tær uttan so at arbeiðsmannafelagið gav hon- um loyvi til tess. Vit lorðaðu so byrðarnar nidur í båtin, ti vit høvdu ongar interessur í at drepa kríatúr hansara. Aftaná tá eg kom heimaftur valdur | | —Fostrið hevur allar mogu-| ' | | leikar. heldur Johan Nielsen | | fram. Eitt fostur kann verða | | ul nakað, ein ikki dugir hugsa | sær. At drepa eitt fostur er) at sýna ov lítla virðing fyri lív- | inum | Hava tygum nakrantíð | dripið grind? Ju, fleiri ferðir. | | Hvussu eru kenslur tveg ara, lá tygum drepa grind? | p | Fa ferðina, eg drap grind, varð eg bergtikin av blóðrúsi.| um slík málbering er hóskilig í hesum sambandi Í dag vildi| | mær neyvan hóva at luttikið í| grindadråpi Men skal talan verða um | | onnur dómi í samband við | | dráp. so hugsi eg, felagsorsøkin er blóðrúsurin. | ikki | tilhald í útjaðaranum av SÍÐA 5 um hildu upp at vid presta- | starvi tygara við Filipskirkjuna. orsakað av ferðum...? Fad at vera prestur hevur Ov nógvum gravar- m. á. við sær. at ein verður nøgdur, Kemur at kenna fólk Q. s. fr Medan eg starvadist vid Fi- lipskirkjuna vóru um 100 grav- arferðir árliga, og tað er kan- ska beint, tá sagt verður, at heita var orsøkin. Men kortini sannleikin Kona altíð ynskt at havt land- allur mín hevur inum, og í slíkum útjaðara er tilvera okkara nú Hetta var eisini orsøkin til uppsøgn mína. leggur Johan Nielsen aftrat Fullkomin eydnusæla? Tå vil vóru komin at búgva i | útjaðara landsins. segði ein dóttir mín Hon hevði fingið ein hest í konfirmationsgåvu | Påpi. eg haldi. at nærum fullkomin evdnusæla er vunnir Var tað ikki vakurt sagt Og slík framsøgn. medar | kriggj og kreppur valda. hon | talar fyri seg Fru tygum nøgdur við til- veruna? So at siga eri eg nøgdur Fin stórri samvera við familj uni er ynskjandi, kanska. Og .. , | hvat fólkatngsarbeiðinum við 'Sjómaðurin víkir? | „| Ég haldi tað er beinleiðis | Vóru tygum dúgligur sjó-| ; | maður? | | Ég veit ikki Ég veri | noyddur at gera eitt sindur av | Pað er torført at meta um seg sjålvan, ella sum danska mål- | bering Johans er i hesum sam- | bandi: Det er svært at vurdere Man overvurderer! Fad verður sagt, at . I Sie selv. lyg- hevði vart í eina viku byrjaðu vit at útbetala pengar til fa- miljumenninar, so konan og | tad var skjótt at allar svína- rankir vóru settar fyri okkum. | Få ið fimm víkur vóru gingn-| ar vóru pengarnir minkadir, og | tå mátti okkurt gerast, ti nul å skrivstovuna hjå arbeiðs- høvdu vit hildið so le net ut. mannafelagnum vóru tveir | Tá vórðu boð send til Keyp-| menn harðmæltir og kallaðu| mannahavnar tl skrivaran í| okkum fyri skrúubrekkarar. Samvirkende fagforbund, Karl Teir luktaðu báðir av brenni-| Jensen. Til alla lukku fyri okk- | víni. Og heita fingu teir bót | um var Þeiur Mohr Dam, | fyri. Í tí sama koma verkfalls- | sáli, staddur niðri í Keyp- | vaktirnar og boða frá. at spritt-| mannahavn. Hann hevði verid| tunnur vóru koyrdar uppí ein|har niðri undir allar; streikuni | lastb:1 uttanfyri pakkhúsið hjá|og segði gott fyri okkum. Sama | Landshandlinum, sum var eina- innflytari av lampuspriiti. Hes- Tit kunnu ætla hvat ætlanin beindar innaftur í pakkhusiød | og seymur var se:tur í hurðina. | Síðani fór eg oman til frúl Miller, sum hevði DFDS av- greiðsluna, og bað hana hjálpa mær, so onki brennivín varð útleverað meðan sreikan vardi. Hon setti seg beinanvegin í samband við gjaldstovuna og fekk hon sk'pa so fyri. at heta blevi játtað. Frú Miiller, sum | nú liggur undir grónu torvu, skal eiga tøkk fyri hesa væl- gerð. Eg tosi ikki sum javnadar- maður í dag, men sum fyrrv. formaður i Havnar Arbeiðs-| | Samvirkende fagforforbund dag gjórdi hann úiveg saman við Karl Jensen í Noreg, Svo-| ríki og Finlandi og hevði fing- | ið játtandi svar um streiku- | hjálp haðani. Hesi boð fingu vit um kveldið og vit fingu boð um at peningur var á veg frá Vit eru enn í dag takksamir | fyri góðu gerð Petur Mohrl Dam gjørdi. Eitt er vist, at var Petur Mohr Dam ikki i Dan- mark tå so høvdu vit tapt og so kanska ongin felagsskap- ur hevdi verið i dag. Hetta fekk eg lønt honum aftur fyrsta ár- ið hann var løgmadur. Nú vita tit, hvar ið streiku- hjálpin kom frá, ikki frå Axel Larsen, kommunistunum, sum ið streikan bleiv rópt eftir okkum. | tvørligt at | dag kl. | og kenna seg sjålvan, eftir at hava tíkið sæti har. Tvørligt? Ja. Annaðhvort skal ein verða borin út ella fáa fótin út hadani, sigur Johan Niel- sen. Eg leingist heim aftur til Foroya. Eg fari heimaftur. At verða. Sigur Jóhan Nielsen. eg vóni, at tað kemur at gang- ast teimum væl, men eitt er í dag, sum vit skylda teimum sum stovnaðu okkara felag, teir arbeiddu ikki sunnu- og halgidag. Í dag fara menn út á keiina vit hava frí fríggja- 16.00. Arbeiðsmenn lossa fríggdag, leygardag og sunnudag. Teir taka stuðulin undan teimum monnum, ið skulu fara at samráðast. Hini, sum hava. stongt, tey lata ikki uppaftur = um arbeiðsmaðurin kemur og sigur, nú vil eg hava hetta og hatta á eini skriv- stovu ella aðrastaðni. Teir menn, sum so ikki vilja fara. til arbeiðis sunnudag, teir mugu so standa og hyggja at og ikki sleppa uppí arbeiðið mánadag Fann seinasti såttmålin sum eg var við at gera var bann fyri sunnu- og halgidagsarbeidi. Tá settu = arbeiðsgevararnir eisini eina fellu fyri okkum. Vit sótu skiftu seðlar ímillum, so fingu vit eitt skriv, sum tað stóð á bann fyri sunnu- og hal- gidagsarbeidi. Vit skiltu beinan- vegin, hvat ið teir ætlaðu, teir ætlaðu at skapa split í millum arbeiðsmannin og fiskimannin. Tað broyttu vit, tó undantikið var føroysk fiskivinnufør í fesk- FRAMHALD Á 2. SÍÐU (1) lks: