leygardagur 8. juni 2002síða 7

12 Nr. 107 - 8. juni 2002 Nr. 107 - 8. juni 2002 13 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: 736 fiskifør høggast upp Danskir fiskimenn vóru ikki serliga fegnir, tá ES-kommiserurin í f i s k iv i n n u m á l u m , týskarin Franz Fischler, undir einari vitjan í Keypmannahavn í vik- uni segði, at veiðiorkan hjá danska fiskiflotan- um skal skerjast 30 pro- sent. Hetta skal gerast sum liður í ætlaði skerj- ingunum í ES-fiski- vinnuni, segði kommi- serurin. Samstundis kom fram, at sambært tí fíggjarliga uppleggin- um, sum ES-nevndin arbeiðir við, skulu 736 donsk fiskifør høggjast upp tey fýra árini. Stjórin í Danmarks Fiskeriforening, Niels Wichmann, sigur hetta vera heilt burturvið. Hann vísir á, at skal danska veiðiorkan skerjast 30 prosent, fer tað at bera í sær, at tann parturin av danska flotanum, sum fiskar til matna, hvørvur. Niels Wichmann sigur, at ein tílíkan niðurskurð kunnu danir ikki góð- taka, og hann kennir seg vísan í, at niður- skurðurin verður mun- andi minni, tá saman um kemur. Seldu meiri laks og síl Norska alivinnan út- flutti í síðsta mánað laks og síl fyri 985 mió. norskar krónur. Tað var 46 mió. krónur meiri enn í sama mánað í fjør, og fyri fyrstu ferð í ár var útflutningurin í mai størri enn í sama mánað í 2001. Teir fyrstu fimm mán- aðarnar í ár hava norð- menn útflutt fiskavørur fyri 11,8 mia. norskar krónur. Tað er 1,3 mia. krónur minni enn í sama tíðarskeiði í fjør, og kemst afturgongdin av verri laksaprísi. Higartil hava norðmenn útflutt 140.000 tons av laksi í ár, og tað er 5.000 tons meiri enn fimm teir fyrstu mánaðarnar í 2001. Evran avhildin Alt fleiri danir taka undir við evruni. Ein nýggj kanning vísir, at 58,7 prosent av teimum spurdu høvdu sagt ja, var fólkaatkvøða nú um at seta evruna í gildi ístaðin fyri krónuna. Bara 35 prosent høvdu atkvøtt nei. Úr Norðurlondum: Sjúk av at arbeiða Í Noregi vísir ein kann- ing, at umleið 250.000 norðmenn gerast sjúkir av at vera til arbeiðis. Orsøkirnar eru fleiri, men tað eru serliga happing, vánalig ar- beiðsviðurskifti og undirmanning, sum elva til sjúkurnar. Í 2000 fingu heilsu- myndugleikarnir frá- boðanir um 3.649 til- burðir, har fólk vórðu vorðin sjúk orsakað av arbeiðinum. Harafturat vóru 22.700 fólk, sum vóru vorðin sjúk orsak- að av vánaligum ar- beiðsumstøðum. 57 fólk doyðu av arbeiðs- skaða. Kanningin sigur, at verða allir arbeiðsskað- ar tiknir undir einum, kostaðu teir norska samfelagnum 65 mia. krónur í 2000. Ongan stuðul Roskilde Festivalurin er í fíggjarligum trupul- leikum. Leiðslan søkti herfyri Roskilde Kommunu um hjálp, men býráðið sigur seg ikki kunna veita festi- valinum stuðul. Borg- arstjórin, Bjørn Dahl, sigur, at kommunan vildi fegin hjálpt festi- valinum, men tá talan er um eitt privat tiltak, hevur kommunan ikki loyvi at veita fíggjar- ligan stuðul, sigur hann. Festivalurin hevði søkt kommununa um tríggjar mió. krónur í stuðuli til neyðug trygdartiltøk, sum m y n d u g l e i k a r n i r kravdu eftir vanlukk- una í 2000, sum kravdi níggju mannalív. Roskilde Festivalurin hevði næstan 10 mió. krónur í halli í fjør. Aftur til arbeiðis Meiri enn 3.000 norsk blaðfólk, sum hava ver- ið í verkfalli hesa vik- una, fóru aftur til ar- beiðis í gjár. Úrslitið av trætuni millum blað- fólkini og blaðútgevar- arnar var, at blaðfólkini fingu fimm vikur frí um árið, og at skipanin kemur í gildi longu í ár. Herumframt fáa blað- fólkini meiri løn. Pakistanski herurin nýtti í gjár kanónir ímóti fleiri bygdum í indiska partinum av Kashmir KASHMIR-STRÍÐIÐ Árni Joensen Indisku myndugleikarnir boðaðu í gjár frá, at paki- stanski herurin hevði skotið við kanónum eftir fleiri bygdum í indiska partinum av Kashmir. Álopið var í landspartinum Poonch. Í hesum sama økinum doyðu 14 fólk í álopum fyri átta døgum síðani. Eisini í fyrradagin var ófriðarligt í Kashmir. Hesa- ferð vóru tað indiskir og pakistanskir hermenn, sum brustu saman í tí paki- stanska partinum av Kash- mir. Trý fólk lógu eftirá, og fleiri hundrað fólk noydd- ust at taka til rýmingar. Samstundis halda sem- ingaroyndirnar fram. Amerikanski varauttan- ríkisráðharrin, Richard Armitage, hevur verið í Pakistan seinastu dagarnar, har hann hevur tosað við Pervez Musharaf, forseta. Forsetin vissaði semings- mannin um, at Pakistan fer ikki at byrja eitt kríggj við India, og við teimum boð- um fór Richard Armitage til India í gjár. Indiska stjórnin hevur boðað frá, at hon fer ikki at samráðast við pakistanar, fyrr enn álopini hjá teimum víðgongdu muslimsku bólkunum í Kashmir fáa ein enda. Muslimsku bólk- arnir krevja, at alt Kashmir kemur undir pakistanskt vald, ella at Kashmir verður sjálvsstøðugt. Pakistanski uttanríkisráð- harrin, Abdul Sattar, fór frá hósdagin. Alment varð sagt, at ráðharrin hevði biðið um at sleppa frá av heilsuávum. Pakistanar bumbaðu bygdir Amerikanska stjórnin skal hava eina nýggja ráðstovu, sum skal umsita landsins trygd YVIRGANGUR Árni Joensen Amerikanski forsetin, George W. Bush, viðgekk í einari sjónvarpsrøðu gjára- náttina, at landsins fregnar- tænastur skiltu ikki ill- grunan og heldur ikki ávaringarnar undan tí, sum hendi tann 11. september í fjør. Forsetin segði kortini, at út frá teimum upp- lýsingum, sum hann hevur sæð, heldur hann ikki, at myndugleikarnir kundu havt fyribyrgt tí, sum hendi. - Men nú vita vit, at tús- undtals væl vandir dráps- menn fyrireika seg til at leypa á okkum. Hesin ræðuligi veruleikin noyðir okkum at fara øðrvísi fram enn higartil, segði forsetin í røðuni. Ein hoyring í Kongress- ini hevur seinastu dagarnar avdúkað, at samveldisløg- reglan FBI var ávarað um, at okkurt kanska var á vási, men at leiðslan lat ikki við seg koma. Í gjár avhoyrdi Kongressin FBI-agentin Coleen, sum í síðsta mánað sendi FBI-stjóranum, Ro- bert Mueller, eitt langt bræv, har hon fanst hvass- liga at arbeiðsháttinum hjá leiðsluni. Men Bush lovaði í røðu síni amerikanska fólkinum, at hann og stjórnin hava sett sær fyri at rætta skeiv- leikarnar. Til tess hevur stjórnin samtykt at skipa eina nýggja ráðstovu, sum skal hava ábrygdina av innanlendis trygdini. Fíggj- arætlanin hjá ráðstovuni verður umleið 300 milli- ardir krónur, og forsetin bað Kongressina játta pengarnar seinni í ár. Tann nýggja ráðstovan skal samskipa arbeiðið hjá fregnartænastuni CIA, samveldisløgregluni FBI, Secret Service, tollvaldin- um, innflytaramyndugleik- unum og marknaeftir- litinum. Sambært amerikanskum eygleiðarum er ein ætlan við nýggju ráðstovuni at bøta um viðurskiftini mill- um CIA og FBI, sum í mong ár hava lagt størri dent á at kappast enn at samstarva. Bush viðgekk mistøk og brek FBI-agenturin Coleen Rowley greiðir her Kongressini frá brævinum, sum hon sendi stjóra sínum Robert Mueller. Í brævinum fanst hon hvassliga at leiðsluni í FBI Mynd: Reuters Leys størv í Føroyum & uttanlands Fyritøkur og stovnar kunnu nú keypa pláss til starvslýsingar sínar á fø føroyska portalinum - www.portal.fo og í bla í ðnum Sosialinum Føroyski Portalurin, ið er nýggja navnið fyri Oliv fy ant.fo hýsir starvslýsingum hjá fyrit fy økum og stovnum, sum hava áhuga í, at í, starvslýsingar teirra skulu røkka enn fleiri lesarum. Vanliga vitja Va upp í 10.000 br í úkarar www.portal.fo hvønn dag. Lýsingarprísur pr ís . starvsl r. ýsing, galdandi frá at lýsingin er løgd út á fø føroyska Portalin: 1 viku kr. 1.000, r. - 2 vikur kr. 1.500, r. - til freistin er úti kr. 2.000, r. - Tekstur (word-f Te ílur) og møguliga búmerki skal sendast viðheft til teldupostadressuna: lysing@sosialurin.fo Lýsi sið ýsingarnar s singarnar síggjast ggjast Eru spurningar og/ella ivamál, eru tit altíð vælkomin at senda teldupost til: lysing@sosialurin.fo ella ring til Finnbjørg ella Anju Sosialurin 311820 C M Y K 13 12