fríggjadagur 13. juli 1973síða 4

SÍÐA 4 NR. 47 — 13. JULI 1973 HVAT GERA FØROYSKIR POLITIKARAR ? Ríkismálaráðharrin hevur verið og vitjað. Verjumálaráðharrin er í Føroyum nú. Døguråar.og morg- unmatar hava verið, og føroyskir politikkarar og løgtingsmenn hava havt høvi til at skifta orð við týð andi danskar umboðsmenn. Hvussu ber tað so til, at eingin við einum orði hevur grett nakað um legtingssamtyktina frá 1970, har løgtingsmenn úr Javnaðar- flokkinum, Tjóðveldisflokkinum, Fólkaflokkinum, Sjálvstýrisfokk inum og Framburðsflokkinum kravdu, at alt hervald skuldi av landinum. Henda samtykt varð send ríkismálaráðnum, men einki frættist.aftur.: Hilknar Baunsgaard lovadi svar, men :einki frættist. Løgmadur lovadi svar, men held- ur einki er frætt frá honum. Nú 3 ár eftir var tjansurin at taka hetta mál upp í beinleiðis samráðingum millum Anker Jer- gensen og landsstýrið, ella at løg- tingsandsteðan kravdi hetta mál viðgjert. -Mem einki tykist verða hent. Tjansurin er aftur í sam- band við vitjan hjá verjumála- ráðharranum, Kjeld Olesen. Men heldur ikki her hoyrist nakað um nøkur tiltek. Einki um mótmæli frá teimum nógvu tingmonnun- um móti, at verjumálaráðharrin kemur at granska .tey hernaðar- tilføk, tingið dyggiliga hevur kravt av landinum. Hava tingmenninir bert havt hernaðarmálið til dagdvelju — ella hvat? Hetta er jú eingin yvir- taka, so ikki ber til at skylda upp á vantandi pening. Hetta er 6- makaleyst og kostnaðarleyst og krevur bert, at tingmenn halda fast um vidtøku sína móti her- valdinum í Feroyum, og krevja vanligan atburð frá ríkinum, so eittt svar fæst. Tí tað er vælsaktans bara ill- viljadir loysingarmenn, sum vilja halda, at donsku ríkismyndug leikarnir ikki ganga hesum sam- einda ynski á meti, og gera bein- leiðis móti ynskjunum hjá fólka- valdu umboðum føroyinga. Tað einasta sum kravt verður er, at tingmenninir taka seg sjálv- an fyri fult. Kjartan Hoydal. Viðmerkingar Tað er gleðiligt at fólk koma fram við spurningum, sum við- víkja málum, ið hava almenn- an áhuga og tað skal eisini verða Kjartan Hoydal loyvt at spyrja, men satt at siga, so undrar tað okkum ikki so lítið, at krev og spurningar í her- naðarmálinum, bert koma tá tjóðveldisflokkurin ikki situr í landsstýrinum. Tjóðveldisflokkurin spurdi og kravdi hervaldið av land- inum áðrenn hann kom í lands- stýrið. Men flokkurin sat í fýra ár við tveimum monnum í landsstýrinum, annar av teim- um var enntá á einum sinni valevni til fólkatingsval við hernaðarmálinum sum einasta máli á skánni, men meðan hes- in ella hesir báðir sótu í Tinga- nesi hendi onki og hugurin at spyrja tóktist tá vera lítil fyri ikki at siga als ongin. blaðstjórin. B R Ø V Litisverd útvarpssending Tað má sigast vera lítisverd sending, Eyðun Andreasen hevði í útvarpinum seinasta friggjakvøld, sum hann kallaði »Fyri 50 árum síðan<. Send- ingar við sama heiti, eru ikki ókendar. Men hesuferð bar av. Bert vóru nevndir tríggir tættir í sendingini. Fyrst gam- la sjabbið um sjálvstýri-sam- band, molabygging í Havn og ítróttur. Hendi onki meiri >áhuga- verdari< hetta árið, harra Eyð- un Andreassen?? Tað, sum tú las upp í út- varpinum, kundu vit lurtarar eins væl lisið í gomlum fer- oyskum blødum á Landsbóka- savninum...... Fara sendingar tínar — um tú ætlar at fyriskipa aðrar — meðan tú ert frítíðaravloysari á Bryggjubakka — tað ert tú nærum hvert summar — ikki at verða frægari, kunnu vit væl vera teg fyriuttan. Lurtari, ið er føddur eftir 1923. * * * Erlendur og posarnir =. Harri blaðstjóri! Í 14. september las er rød- una, ið Erlendur Paturson helt á døgurdaveitsluni, sum for- sætisráðharrin Anker Jorgen- sen hevði boðið til. tosaði — um stórar og smáar posar og fortaldi frá donskum bispi, einaferð Erlendur um posar sum íslendingar høvdu koyrt í ein posa og síð- ani høvdu blaka å Vidari helt Erlendur fyri, at vit føroyingar eisini eiga nógv- bæði stórar og smáar — og helt hann, at onk- ur posi eisini var til forsætis- ráðharran okkurt um Atlantarhavið, sum skuldi vera bæði stórt og djúpt. Nú veit eg væl, at posar hava verið nógv brúktir í Før- oyum, t.d. tá hønur fara í verk- fall og sýta fyri at gera sítt arbeiði, sum er at verpa egg, men heldur velja at leggja seg at bola nøkrum eggum og ger- ast sokalladar skrukkur, tá er vanligt at koyra tær í posar og hongja tær upp á okkurt snóra- træ, og tá kemur, sum ell kunnu hugsa sær, ilt í skrukkuna, sum fer at rumstera í posanum, nú hon ikki fær sin vilja igjøgn- um. Men at foroyingar hava koyrt fólk í posar havi eg ong- antíð hoyrt nakað um. Sum eg las um allar hesar posarnar hjá Erlendi, kom eg bláman. ar pOsår — og nevndi at hugsa um posarenningar- nar, sum vi plagdu at siggja nógvar av fyrr, og reða Er- lends minti meg satt at siga nokk so nógv um hesar posa- renningar, og eisini um eina skrukku í einum posa. Vit sum eldri eru, minnast væl posa- renningarnar, meðan tey yngru valla vita nógv um hesar, so hóskandi kundi verið, at greitt eitt sindur frá teimum. Tey sum luttóku í posarenning, lótu seg í posar uppá beinini, og soltiðis forðaðu posarnir teim- um í at renna so skjótt og væl sum annars, og ofta duttu lut- takarnir fram eftir grúgvu, tá posarnir royndust sum eitt haft um beinini. Men áskoðar- nir fingu sum vera man ein láur burtur úr hesum. Men nú aftur til Erlend og posar hansara. Ferð eftir ferð datt hann í reðu síni, fram eftir grúgvu, eins og tey sum renna í posum. Eg kom at hugsa um, um íslendingar ikki heilt hava lagt sidin av, at koyra fólk í posar, tí eg fekk varhugan av, at Erlendur var koyrdur í ein slíkan posa, og at hann sum ein illfýsin gomul skrukka rumsteraði har, ti hann ikki fær sín persónliga vilja igjøgnum. Helst var posin íslendskur — í ellum forum var hann út- lendskur og honum mikið haft um beinini, ikki minst tá hann kærdi seg um, hvussu illa hann kendi seg at vera aftur komin til Feroyar úr Íslandi. Men sum orðatakið sigur, ódrúgvur er posamatur og sum Erlendur segði, vit eiga nógvar posar í Foroyum, hví ikki koyra Er- elnd í ein posa og senda hann aftur til Íslands, tí har kennur hann seg so væl — nógv betur enn í Feroyum? Misnegd So var yvirskriftn yvir odda- grein í Þlaðnum fyri stuttum. Nevnda -grein nam við tann ov urhonds stóra lønarmun, um ta Grætivisu skattelóggávu o.s.fr. Samstund's = verður í somu grein gjørt vart við, at ofta er talan um ílla undirbygd elta als ikki und'rbygda misnøgd. Er hetia nú veruliga so, at misnøgd stendur upp av ong- um. (?) Í hvussu er havi eg ilt vð at trúgva tílíkum pástandi. Stóðu slík orð at lesa í ein- um av teimum borgarligu látur- verjunum, so var einki at sagt; men meg persónliga harmar tað, at tilikt verður sagt í le'ð- aragrein í blað, sum er einasta sos'/alistiska málgagn her á landi. Eg havi gjølla umhugsað nev ndu grein, og havi ætlað mær at átala slikt, men havi satt at síga aftra meg, men eri tó kom 'n til ta niðurstøðu, et tá eg veit, at stætarmunurin gerst al samt stórri, og at misnøgd so- sat ikki kemur av ongum, ber mær sanniliga illa til at lata slíka skrving falla í gloymskuna. SKATTAÓRÆTTVÍSI skal eg late: Vg2ia í hesum føri, men heldur minna á tann ov- urstéra lónarmun, ið framdur verður, sum við góðari grund kann frampla orðið misnøgd. Og heldur ikki kenst tað søri løg d, at funnið er fram til just at seta orðið m'snøgd yvir leiðara blaðsins — men sjålv- sagt "kki komið fram av berari tilvild. At ein vissur lønarmunur al tíð hevur verið og kanska e'g- ur at vera, er møguliga ikki so nógv at finnast at, men eitt hå- mark e'gur tó at vera. Eitt tað grefligasta dømi um lónarmun = varð júst framt í 1971, tå hægstløntu menn i landsumsitingini fingu sínar lónir hækkaðar vid ávikavist 30 og 40%, meðan onnur í somu umsiting við bt slit fingu 4% — ikki fyri einki - men við at seta eina mánaðar- lón í veð. Onkur fekk kanska frægari enn 4%. Nú bert tvey ár afianá verður aftur framd stór lønarhækk'ng hjá júst so- og L.W. Fyrispurningur til tekniska stjóra . mu, meðan onnur fáa eina telefonverksins hækking uppá 3,5% Harri blaðstjór., hýsð mær hes- Sjálvsagt ber væl til at siga, um suffit - f at tað als ikki er talan um Tað er so javnan, tá eg skal nakra lønarhækk ng, men eina ringje, annaðhvort tað er til UMROrmering, men em Uno nummur her í Havnin; ella | Mering førir „JÚ hækking „við nummur aðras aðni enn í høv- | Sem 4 sannle ka = rennist ikki uðsstaðnum, eg hugsi her um undan, Klaksvikina og Suduroynna, at Tilikt, sum her nevnt, kann eg. tå skivan á telefonini er|Ylla annað enn „skapa eina vorðin snarað, fái onnur num- ógvuliga væl undirbygda mes mur enn tev. eg skal hava. nøgd. Og tað er valla skeiv Av fyrstan líð hel, eg al meting, tå sagt verður, at tað skeivt mundi vera snarað, men | €n. rættilig lønarkapping se'nni havi ev lagt til merkis, | gongd Innan vissan stætt, og at hóast ómak a! snara rætta | at meg leggja afirat, at slíkur nummarið. so verður tað altíð lønarpolitikkur lggur langt utt tað skeiva. sum svarar. anfyri rendyrkaða sosialismu. Somuleiðis havi eg laget tl Er sostalisman ikki sprottin merkis, at hetta er gatdandi|av nysnøgd yvir ovurhonds stóran sættarmun og vorðin til til at frísera menniskjuna frá stættarsóttini. OG ER SOSIAL seriiga fyr, åvis nummur. Ti fari eg at spyrja tekniska í stjóra Felefonverksins, hver or-| SS 8508 - søkin kann vera til hetta, ISMI NNAR ADALMAL IKKI STREMBAN FRAM i- Heilsan MÓTI, AT FÁ SKULU HA- Misnggdur telefoneigari i VA OV NOGV OG FÆRRI Meinigheitshúsið Lítil kegl hevur verið í blaði num um nýggja meinighe'tshú kompleksið, sum ætlanin er á byggja eystan fyri telefonstød ina í Havn. Ég vil ú í hesun brævi siga mína hugsan un málið, og samstundis seta fran fyrispurning til Sofus Siveri sen, sum er limur av meinig heitshússtýrinum. Tað hoyrist, at nýggja mein igheiishúsð, sum tit ætla a byggja, kostar hópin av pen ingi. Tað skal bert partvíst ny ast til mein'gheitshús. Telefon verkið skal leiga ein part a húsinum til ett ella annað Bygningurin skal vera ein fyr: kantaður betonkassi, — Trøin tey fyrstu sum vórðu plantað í Havnini, skulu sagast niður Sloanshus — og Heinesenshu skulu ruddast av vegnum o. s fr. Tit vita ikki hvønn søguligar tydning tit beina burtur. Í Sloanshúsum búði kendi trúboð arin Willam Sloan, sum siovn aði brødrasamkomuna í Føroy- um. Í Heinesens húsum var okkara kendi rithøvundur Will am Heinesen føddur og upp vaksin. Nú ætla tit at beina hesi søguriku stød burtur, Eg vil mæla tykkum til at tit ikki byggja hetta meinighe'tshús- kompleksið, tí tað kemur a! skaða býin sum heild. Tit skuldu heldur seit tann pen'ng in, sum tit ætla at byggja mein igheitshúsið fyri, í nýggju vest urkirkjuna, so kundu tit nýti tann frålika kirkjukjallaran til meinigheitshús. Kirkjan er dýr. Tað vildi lætt nógv um út- reidslurnar = til Vesturkirkjuna, um tit á ein skilagóðan hátt settu peningin til bygging av K'rkjuni, heldur enn at spilla okkum byin við hasum beton- kompleksinum. Eg havi fingið váttað frá k'rkjuráðslimi í Tórshavn, al! Kirkjuráðið onki hevur við Meinighe'tshúsið et gera. Við øðrum orðum, tað situr eitt sekallað mdniekeftshússtýri sum stendur fyri byggingini av Me nigheitshúsinum. Tí loyv og mær at seta fram fyrispurn ing til Sofus Sivertsen: 1. Hvørjir sita í me'nigheits hússtýrinum? Hvør velur hetta stýri? . Av hvørjum aðalfundi var hetta stýri valt? 4. Nær varð hetta stýri valt seinast? Jákup F. + * + ÁN Nielsen Eingin logikkur gin logikk Sos'aturin er nokk so raskur at referera frá býráðsfundi í Havn og (ad skal hann hava takk fyri frå okkum, sum hava åhu- ga fyri hesum. Nakað annað er so um fólk uttanfyri Havn- ina halda tað vera líka áhugaveri. Men vidhvørt, so fyrrenn ikki okkurt um, ella at rista at at. Tað gjørdi eg fyri min tá eg las, at býráðið hevði semmað, um býráðið skuld taka ena býráðsviðtóku ålver liga. Kann gr fáa te at hugsa hvvd num par: man stemma um ein