fríggjadagur 7. september 1973síða 2

SIDA 2 SOSIALURIN NR. 52 — 7. SEPTEMBER 197 I TAA———wWw Nydsbatom SOSIA L U RI N båndoptagere Prentstaðuri Prentsmiðjan á Heygsbreyt df. 1 1820 Tórshavn BlaSstjérn: Vilhelm Johannesen, Fyribils åbyrgdarstjøri, tif. 5 5873, Klaksvík Har ein skriðan er lopin Í SÍÐSTU viku bar útvarpið tey tíðindi, at sørsti flokkur i Íslandi siålvstædjsflokkurn sum situr í andstødu, hevur samtyk:« á landsfundi, at seta frm uppskot á altingi um 209 tjórð nm. fískimark við Ísland. Seinni visti útvarpð at síga frá, ai talsmenn fyr islendsku stjórnna høvdu sagt seg samdar í hesum, og færa at taka væl undir við uppskotinum frå sjålv- stæðisflokkinum. HENDAN úsflytng islendska fiskimarksins verður framd ikki seinnt enn vð árslok 1974. Sagt verður, at fiskimarkid verð- ur flutt út á 200 fjórðingar, tó sod s at skilja, at har minni enn 400 fiórðingar eru til næsta land, verður fiskimark ð sett hálvvegs næsta landi. HAR EIN skriðan er lopn er onnur væntand) sigur orda.ak ið. Hesi skrðulop eru sera hættis"g fyri føroyska fisk.vinnu og førvyskan búskap. Tað er ein óreng Tgur veruleiki, at 85 pet. av samladu veiðu okkara, verða veidd á fjarleiðum — á leiðum, sum koma at l'ggja langt uttan fyri okkara oki, um havið sole'ðis verður býtt sundur eftr hesi meginreglu. Vit vita. at m2dan samlaða veiða okkara hesi seinastu árini hevur Fg'S oman fyri 200.000 tons ár" ga, so er samlaða veiðan á sonzvnda Føroya-økinum bert umletð 100.000 tons árliga. TÁ OKKARA fiskimenn hava troy.t fjarleiðirnar í so stóran mun, sum te'r hava gjørt, so má orsøkin vera, at ter meta hoar sum berri fiskile dir, við fiskarikari grunnum og betri veður- cg streymvidurskiftum enn okkara egni he'masjórvur. V't fáa okkum ki at trúgva, at hesir okkara fiskimenn eru slíkir dólgar, ið ganga yvir um ánna eftr vatni — sum eje á fjarleiðirnar, um somu tíð, sum eins nægvur fiskur sten dur kring okkara egnu oyggjar. AÐRAR SKRIÐUR loypa, tá tey lond, sum hopa undan hesum fyrsta skriðulopi, fara at vinna sær tað mist afatur, vð at ganga somu leið og reka aðrar, m.a. føroyingar, burt- ur 2v sínum heimasjóavi. Øll hesi skriðulop verða soleiðs at raka foroyska langfaraflotan — ja, eis'nj tann parein av før- oyska veiðuflotanum, sum vit ikki beinle dis kalla langfara- flota — tey skipini sum ve'ða á temum nærru fjarleiðunum. FØROYAR eru ett lítið land við serstøkum tørvi - ja, hava stórri tørv enn nakað annað land. fYskimnrksutfly. ng. har altjóða reglur ikki samstundis tryggja landi sum For- oyar fremmihjårættind. á fjarlziðum eis ni, verður okkum tl æbótaligan skaða. Her verða tey stóru og sterku at vnna, meðan tey lítlu og veiku verða at tapa. NÚ VITA vt væl, at vit, orsakað av hesi s.ødu okkara, í 14. september verða skyrdir rånsmenn el'a í besta lag: viðhalds- menn ránsmanna, men tað verður har við, vé fara lovva okkum ai skyna ímillum, hvat er rætt og hvat er rangt, sæð úr Føroyum, við føroyskum eygum og við ti í huga, hvat áhugamálum, so ai tænir føroyskum KUNNGERD Við Tórshavnar Sløkkili3 skal 1 starv sum brand- maður i føstum starvi setast pr. 1. oktober 1973. Umframt eldsløkking umfatar arbeiðið brand- eftirlit og viðlíkahald av brandstgðini og brandma- teriellinum saman við gðrum arbeiði eftir nærri ávísan frá brandmeistaranum. Fasta lénin verður sambært 12. lønarrammu í tænastumannalógini. Starvið gevur ikki rætt til eft- irlønarskipan. Fyrsta árið er royndarår og í hesum tíðarskeiði verður lønin 90% av ásettu lønini. Um- framt hesa løn fáa brandmenninir løn fyri eldsløkk- ingar, venjingar v.m. uttan fyri arbeiðstíð. Umsøkjarar skulu verða handverkarar, og um- sóknir skulu verða Tórshavnar býráð, Kirkjuvegi 1, Tórshavn, í hendi í seinasta lagi 22. september 1973. TORSHAVNAR BYRÅD MM Journalisters mulighed for at optage kommunalbe- styrelsers og amtsråds mø- der på bånd kommer påny til debat, efter at Dan- marks Radios lokalredak- tion i Århus har bedt amts- rådet om tilladelse til at optage amtsrådets møder på bånd. Spørgsmålet har tidli-' gere været genstand for en retssag, hvor et sønderjysk byråd fik rettens medhold i, at kommunalbestyrelsen selv afgør, om møderne må optages på bånd. Eisini i Klaksvik Spurtingurin um bandupptøkur av almennum býráðsfundum, hevur eisini verið frammi í Før oyum — í Klaksvíkar býráð. Har var tað býráðið sjálvt. sum tók teir almennu fundir- nar uppá band, og varð hetta gjørt við undirtøku frá fimm av sjey byrådsTjmum. Hetta helt minntlutin í bý- ráðnum verða skeivt, og ein av býráðslimunum, sum sæinn" er farin úr býráðnum og hevur tkið við sum landsstýrismað- ur, helt fast við, at bandupp- tøkurnar vóru ólógligar, og vildi hann tí íkki taka orðð. so lengi bandupptakarn var í fundarhølinum. Samb. siubban omanfyri, tyk ist spurningurn i Danmerk at snúgva seg um, annaðhvort umboð fyri blød og útvarp kunnu taka almennar býráðs- fundir upp, eisini uttan loyvi frá býráðnum. Ongin vi tykist verða um, at bandupptøka er loyvd, tå ein meirilu.i í viðkom and byråd er fyri hesum. Í Dagblaðnum fyri leygardagin 1. sepiember svarar blaðstjórin Knút Wang teimum viðmerk- ingum vit høvdu í blaðnum sei nasta fríggjadag. Fyrst skal sláast fast, at tað var Dgablaðið, sum gav bóltin upp í hesum blaðtjaki, tå blað ið dróg fram hendingar í tingi num, sum efir blaðsins met- ing, áttu at ført til stjórnar- skifi ella nyval. Vit hava bert víst á, at slík ar hendingar hava ikk' verið óvanl'gar í føroyskum politikki, heldur ikk; tá fólkaflokkurin hevur síð í landsstýrinum, utt an at tær tó hava ført til, at stjørnarsk fti ella nyval hava ver . Í vidmerkingum okkara, min tu vit å tad, sum hendi undir sjålvstyrislandsstyrinum, tå and sødan ikki vildi meta á t'ngi. Hetta fær Dagblaðið vent so á høvd'5, at tað var andstødan ið breyt tingskipanina, við ikki at møia, og vísur blað 5 á, at tingmaður skal hava formans- ins loyvi til ikk) at meta. Men hvør var so orsøkin til at andstødan ikk: vildi meta? Tað síðsta sum hendi, áðr- enn ting'ð fór heim afuanå vet- ratingsetuna 1964-65 var, at løgmaður hin 29. april í útvar pinum boðaði frá, at landsstýr ið ongan meirluta hevði aftan fyri søg longur, og at hann legði frá sær sum løgmaður. Tá tingið kemur saman á Ól avsøku, møta 28 av teimum 29 tngmonnunum — 14 úr sam- gonguni og 14 úr andstgóuni. Tað síðsta sum hendi, tá ting- ið seinast var saman, var sum sagt, at løgmaður boðaði frå, at landsstýrið ongan meiriluta hevði aftan fyri seg longur. Andstødan vil tí sjálvsagt hava orðið til framløgu av uppskoti um nýkúðtsváttan. Samsundis vilja samgongumenn, ið nú eru sissaðir aftaná miklu uppgerð- ina síðst í april, við eini ålitis- váttan geva landsstýrinum møguleika at halda fram. Fólkaræðislig mannagongd Her hendi so tað løgna, a samgongan fær høvi til, hóast hon ikkt hevð. meiriluta í tín; salinum, at handa tingformanni num eitt skriv, har boðað verð ur frå, at samgongan framvegi: stendur aftan fyri landsstýrið Og samstundis verður sýtt and støduni at seta sítt uppskot um misálitsváttan, fram. Ella við øðrum orðum, varð loyvt samgonguni at bera sína áskoðan fram í enum máli, har andstødan ikki fekk høvi at siga sina åskodan. Andstødar kendi seg sjálvandi diskrimi nerada, kend), at hon ikki hevði fingið sín demokratiska og fólkaræðisliga rætt, og ti valdi andsiødan at svara hesi d ktatorisku framferð samgon- guflokkana aftur, við ikki at møta til tingfundirnar. Nokk um hetta. Víðar". skriv ar Knút Wang: »Annad var á sinni í fiski marksmålinum, tå ein meirilut á tingi samtykti, at orðaskift 5 um málið skuldi sæeðga og at atkvøtt skuldi verða — seinni kom upp, at hetta varð gjørt, ti at aikvødan mátti verða, áðr enn tíðindtni um gjørdu sam- tyktina við Breiland vórðu út- send í danska útvarpitum klok kan hålvgum seks. Orðaskiftð varð tí av einum metriluta steðgað kl. 5. Var tað folkaræd'slig manna gongd, harra Vilhelm Johanne- sen?« Til hendan spurning kann eg svara stutt og greiit ja. Hetta var fólkaræðislig mannagongd tí í fyrsta lagi varð ongin mun- ur gjórdur á samgonguflokku- num og andstøduni og í ødrum legi, ti tað var ein meiriluti ið steðgaði ordask ftinum. Annars kann eg skoyta uppi, at eg ken- ni onki til nakra gjørda sam tyki vð bretar í fiskimarksmå- linum. Eisini tekur Knút Wang sum dam' atkvødugreidsluna i fe'agsmarknaðarmálinum. Har var talan um eitt uppskot frå einum mæiriluta í marknaðar neyndin'. Hetta uppskot var fýra punkum. Her ynskt' and stødan, serstakliga fólkaflokk urin, at atkvødast skuldi um hvørt einsiakt punkt, ti flokkur in vild; íkki atkvøda fyri trim um teimum fyrstu, men einans fyri li seinasta punktnum, har segt varð, at møgulig avgerð um limaskap skuldi út til bind andi folkaatkvødu. Ea verð spurdur av Knút Wang, um hetta er satt fólkaræði. Eg svar eis'ni ja uppá hendan spurning in. Uppskot'ð var soleiðis orðað at um tey trý fyrstu punktin! fullu, so var eisin! grundarlag ið fyri tí fjórða punktinum sum fólkaflokkurin vldi at kvøda fyri, burturi. Eg må ti enda við at spyrja: um tey try fyrstu punktini fullu, hvat skul- d, so folkaatkvøda haldast um harra Knút Warp?