mikudagur 7. november 1973síða 4

SOSTALURIN Térshavn— Chicago vorðin Allantshavs- > Í Er Havnin ms Chicago Hetta er ein spurningur, sum | verður meira og mera átroðk- andi, um ein skal trúgva ti. sum Guð og hvør maður tosar um | úti á gøtuni, Nú skal en ikki trúgva øll- um. sum fólk tosar um, men tá 80 snýr seg um dagligt lógloysi sjálvt tá tað er so álvarsligt sum id. valdsgerdir og tjóvarí. | ja so finnast ikk! aðrar tíð-| mdakeldur enn maðurin á gøtu | ni. Allar tær førovsku tíðinda- | stovurnar krupa vanlga uttan-| um tilikt. hvat so orsøkin enn | kann vera. Men, fyri at venda aftur til áðurneynda spurning: Er Havn | in veruliga vorðn eitt nýti| Chicago? Svarið má verða:| Ikki beinletdis men næstan. | Vit hava og við fing- | ið alt tað tilfar. sum skal tl eina vælfyriskipaða solu | øli og brennivíni. Øll kenna jú| ølklubbarnar, teirra virksemi | er verðið presenterað á einum | søivurfati fyri Føroya Løgtingi. | | | | | við SO av í hvussu so fyri rúsdrekka- nevnd løgtingsins. Tad verður rikin ólóglig sela er i hesum klubbumi, hvussu so er líkki reingjast. Men, vit fingu meira enn| tað. Í sambandi við ølklubbar- | nar kyknaði upp skekjuvrk- semi. pornoklubbar o.t. Hetta argar tó ikki meg, men haraft- urímóti er tað hugstoytt at síggja. at hesir ølklubbar ” og gleðshús skulu byggja teirra til veru á ta tápuligu brennivíns- lóg. sum vit hava ídag. Tað tað kann i) eru tó ikki bert ølklubbarnir sum selja gott danskt bryggj.| Sanasta nýggja tiltakiO við hest sølu var ein rullandi barr. sum koyrdi út á bygd og seldi øl fyri tann ófera pris uppá 300 kr. fyr: kassan. Aftaná at hava lisið hertil vil tann gløggi lesarin spyrja) ry seg sjálvan: Er tað veruliga so galið. so må Havnin sigsat at vera eitt nýtt Chicago. Men. tann enn meira gløggi lesarin vil duga at síggja. at tað væntar ein munandi táttur i. fyr) at sammetingin kann verða fullkomin. og tað er leikluturin hjá løgregluni í hes- um spæl:. Vit eru Harrin havi lov so heppin aí hava ein poli- | | »tol'n« hvat hesum máli viðvík- timeistara sum er so ógvuliga ur. Hevdi hann verið tað mát- satta, sum meng fanatisk av- haldsfélk høvdu vónað, so hevdi tað teinanvegin blivið hi6duet álvara í orðsins sanna týdningi skjóting í gøtunum og morð vildu verið daglig fyr brigdi og — sammeingin Havnin Chicago vildi verið fullkomin. Nei. kæru avhaldsfólk og fa- natíkarar. lat okkum fyri okk- ara egnu skuld lata vera við at eggja løgregluni til at halda uppi núgaldandi brennivínslóg. Tað vildi verið meira skilagott, at tikið tað óreina við rótin: | sum gjørt varð i USA á sinn. neyniliga við at broyta ta 16 gávu. sum skapar grundarlagið undir hesi vamlisligu og klum-| ru luft av kyniskum >profit- makarum«, sum liva av smugl-| ing og ólógligari brennivíns- sølu. Politimeistar'n hevur tó í sein astuni roynt at rudda upp. men bert í teimum nýstovnaðu ol-| klubbunum. Skal efn trúgva ti, sum hann segði í Útvarpinum herfyri. so hava teir eldru øl- - | persónligt. | einaferð | ur ein klubbarnir ein framihjårætt hjå Politimeistaranum og er tað so- statt eingin orsøk til hjá hesum ølklubbum at vera bangnir fyri tilveru teirra framyvir, um so er, at nugaldand;; brennivínslóg framvegis verður galdandi. Harafturímóti verður = tað áhugavert at frætta, hvussu hes ir »etablerede ølklubber« sum Polftimeistarin målbar seg koma at fáa nógmikið av til flutningi. um so er at lógarupp skotið verður samtykt. Ti, eftir hesum lógaruppskoti skal rús- drekka keypast og avheintast Hvor man tíma at fara til Rusdrekkasøluna og keypa Í kassa av øli fyri 95 kr. dragsa hann til alklubbin sum løn fyri stríðið fáa loyvi til at keypa hetta sama ølid afturat, men hesaferð fyr: 150 kr. kassan? Nuvel vit skulu til fólka- atkvóðu um spurningin og tað er jú so ógvuliga demokrat'skt. Men mangan eru fólkaatkvoð- stórur ódemokratiskur háttur at greiða ein tilikan spurning, ikki minst tá evnið er so fløkt, sum í fyriliggjandi máli. I so og Ti vit mugu jú gera okkum grett, at nevndu logloysingar, limir av núverandi ølklubbum og ødrum »organiseradum« til- tókum fyr! drekkari, i manna- samfelagsins heilaga navni, øll hesi menniskju vilja sjálv- andi atkvøda nei til øna broyt- ing av núgaldandi brennivins- lóg. Sjálvandi ti, at tann skipa vit nú hava, er grundarlagið fyri, at oll hesi fólk kunnu hel- da fram við teirra lógloysi. Vit koma soleiðis at síggja eina meira og minni fjølbroytta samkomu av nei-atkvødum (Of folkaatkvøduna 8. november. Nevnilliga, sprittsmuglarar, brennivínshandlarar = ølsefjarar og alfonsar. og so organiseraðs avhldsfólk og religiøsir fanatik - arar, Tað vldi verið áhugavert og stuttligt at sæð oll hesi fólk gingið hond í hond til valholin: tann 8. november. Ti sigt eg enn einaferð kæru avhaldsfólk halda tit ikki sjálvi, at vit oll skulu at- kvøda ja fyri hesum lógarupp- skoti. um nýggja brennivíns- | lóg, sum nettupp mar ímóte at gera tað ennmeira trupukt hjá ølklubbunum v.m. at halda fram við teirra virksem ??? Ella ynskja tit verulga at ganga sneisaørindi fyri hesar »etablerede ølklubber«, brenni- vinshandlarar, smuglarar — v. m.??? Eg spyrji bara!!! HKJ A —— Framhald frá |. síðu | | | gloymir buríur partar av verun | leikanum. sum gevur hesa | skeivu mynd. Við bert at tala um tað, sum dregur frá og gloyma fyrimunirnar er gjørl gt | at:Ívsa málið so illa. at myndin | gerst helit rong. Hetta hevur verið mátin í hesum føri. Sagt verður. at brennivíns- handil skal koma aftur. Heita ræðumynd. sum ikki sigur brennivinshand I altid verið i Føroyum. Skipa- posthúsini er frå hevur felagsgoymslurnar. allir loyn'handlarnir hava i meir enn hålvihundrad ár ikki verið annað enn úthandlar fyri útlendsk brennvinsfeløg. Í hes- | um handlum er einki eftirlit við | umfarinum, men tað kann skap- | ast gjógnum råsdrekkasølu land al Oo SIÐS. Hetta eftirlit kann ikki forða fyri, at menn skipa seg í felags- skapir sum klubbar. og tað var! heldur íkki ætlanin. men hetta eftirlit kann forða fyr beinleið- is handli við rúsdrekka í slíkum | klubbum og minka um ólógliga umfarið í síni heild. Ein próverund, nýtt verður í- mótt at skpa einkarsølu er, at umsitingin verður so stór. og af hon skal byggjast upp av nýggi- um. Sagt verður ikk! frá, at alla hesa umsiting hava vit framm- anundan m. a. å Skipafelagn- um, DFDS, Traderline. gjald- stovudeildunum, posihåsunum, sýsluskrivstovunum og øllum minn? skipafelagsgoymslum. Fink verður talað um, at við einkarsøluni kann. | rationaliser- ing fremjast 'nnan heita økid, sum ger, at hópur av fólki kann fáast til annað produktivt ar-, beiði í samfelagnum. og at nógv | dupult og irydupult umsving karin sparást. Sagt gerst at rúsdrekka rusdrekkasølu verður óv dýr í landsins: her dugi eg ikki at skilja argumentatiónna. Tað er eitt ynski. at rúsdrekka er dýrt, tí tað minkar um søluna, men! er tað dýri úr landsins rús-| drekkasølu er efsini tað galið. | Nú er verunleikin at rús- drekkasøla landsins kundi selt| biligari, ti nógv er at spara í umsting og farmagjaldi, men tað er ikki ætlanin at selja bíl- igari, og landskassin fær so nak rar nntøkur afturat. men hes-| um kann væl eingin hava nakað | ímóti. Hann, sum í dag gildir| umleið fmti oyru uppá ølfløsk- | una til skipaavgreidslurnar, let- | ur tær væl eins gjarna i lands- kassan ella til eftrlit vid rús- drekka og til upplysing um skadiligu åvirkanna, rúsdrekka hevur. ti ætlanin við nýggju lågimi var eisini at hjálpa av- haldsrørsluni at geva sakligar upplýsing um rúsand: evni. Hvat prísinum viðvíkur vildi væl verið skílagott at gjørt sterkara øliO dýrari enn vanligt pilsnarøl sum Hof og Grøn Tu- borg. | Skrivað hevur verið nógv um alkoholmisbrúk og alkoholikara | vandan her og aðrastaðni. Eing- n sigur frá, at hesum vanda sleppa vit ikki undan við gald- andi lóg. Tað er i dag møguligt hjá monnum at fáa alt tem lyst ir; teir mugu bert í mongum føri gjalda mangar ferðir meir fyri tað á ólóglga marknaði- num. Okkara sos'alu sorgarleik- ir verast á tann hátt enn dapr- ari enn aðrastaðni. Eingin skip- an, hon veri seg so strong hon vera vil, hevur kunnað fyri- byrgt slíkum sorgarleikum og forðað fyri, at nakrir geras' al- koholikarar. Áðrenn eg sleppi skrivingini, sum verið hevur ímóti lógini, og skrivingjni. sum hevur burtur- gloymt - allar fyrimunir, sum lógin æladi at fáa framdar. vi tað, eg havi brúk fyri, hví so | meir kann framleidasi, tå menn hvørji ørindi menn koma at ganga, tå teir hava roynt at geva folk! skeiva fatan av broytingini. Menn koma á henda hátt heldur at unna útlendskari monopolkapitalismu, sum felag- ð Tuborg-Carlsberg umbodar, | vinningin av at selja føroying- um tað rúsevni, teir í øllum ført vilja nýia, heldur enn at vit gera ein »dyd af nødvendighe- den« at føroyngar sjálvir lata | tann partin av vatni. sum nýt- ast skal til ølnvisiu úr føroysk- um keldum og harvið birta enn eitt sindur upp umdir. at vit framleiða sum mest her heima. Tað er væl ikki búskaparliga | veksirinum í Foroyum barst verður ímóti? Ella er tað ódemokratisk hugsan, sum býr í monnum. at teir siga: | »Galdandi skipan gevur mær eg vísa á SO gera nakra broyting?< Hesum kann eg kki trúgva. Tað er nevniliga so, at um menn sleppa burtur úr kassa- drekkingini, har 12 floskur verða druknar á rað. so verður samfelagsókotomiski; = missurin av rúsdrekkanýtslu at minka. og vi! gerast sjålvbjargnari, ti fara aftur tl arbeiðis ella út- róðrar, tá | eila 2 fløskur eru druknar og ikki tær 12. Hesum er eingin vónandi ímóti, hóas: gloymdur er fyr- munurin av, at menn íkki keypa kassar í senn. Vónandi er heldur eingn ímóti. at rúsdrekkasølan við at hava eitt gott úrval av sóðum vinsløgum kanska kann ávirka menn at drekka tað vakara' vínið heldur enn 96% fín- sprittið. . Tað eru mest sum melefåmt- | kanonir summir blaðstjórar | hava nytt at verja >Elefantine | við ímóti løgtingsuppskotinum, og kanska havi eg eisini í viss- an mun nýtt elefantbyrsu aftur- ímóti, men vil eg at enda draga eitt sindur fram um ymsar stødutakanir í hesum máli. Í landsstýrinum er tað en meiriluti uppá 4 av 5, sum hava stuðlað uppskotið. Í løgting - num eru tað menn úr ollum flokkum. sum við meiriluta stuðla broytingmi og umboð fyr! sambandsflokkin, sum er tann flokkurin, har flestir vóru ímóti, um enn onkur var vð. segði sjálvur fráhaldsmaður at hann møguliga kundi havt sudlad uppskotinum, um: 1) fútin hev sýnt, at hann megnadi at saksøkt onkr- an av teim, sum i løtuni Ologliga selja øl í ymsum feløgum og framleiðslan av sterkum óli í Føroyum varð natio- naliserað. Til fyrru treytina máttu vt síga, at hetta mest sum hevdi akademiskan áhuga, tá ætlann var at fremja nýggja lóggávu, sum greitt segði. at bert rús- drekkasøla landsins og eingn annar kann selja rúsandi log. og til seinnu, at: hetta vildu javnaðarmenn stuðla, men í tinginum fekkst kki meirilut fyri hesum. Tá nú stødan er so, at bert heta líða var ímillum menn, og at um hetta var loyst. vild! møguliga eingin fólkaatkvoða verið, men bart ein tngsam- tykt, er tað legið, at nú upp- undir atkvøduna verður em gjógnumheil (massv) propagan da sett í verk til at ræða fólk við ollum vanlukkum. um lítil broyting verður framd í sald- andi lóg. Vit via øl, at fullkomið bann fyri rúsdrekka ber ikki til at seta, Í Amerika royndu teir í triatårunum, og í kjalarvørri 2) | num av hesi strongu lóg íbirtist alt hitt mikla brotsmannaveld- ið, sum plágar okkum em. Í Noreg; fingu vit hitt mikla heimabryggjarí(ð. Í arabara- løndunum, sum bann hava set, ein óhelmandi floym av smuglaravirksemi o.s.fr. Rús- drekkasireyminum megna vit ikki at gera heila byrging fyri, men vt kunnu óivað fáa meira tamarhald á honum igjøgnume tann siovn, sum nýggja lógim ætlar at gera. Fellur lógin, ber kanska til at steðga sóluni í x>etableraður klubbunum, men vt fáa tá nakrar hundrað ólogligar bø- og kjallarasølur. Verður hon samtykt, steðgar mesti partunsn av óløglisa — søluvirksemnum, og vit fáa betur efiirlit, sam- stundis sum tey, X ikki ætla at lata vera við at nýta rúsdrekku. fáa høvi til at keypa sær slíkt í smærri nøgdum undir eftr- líti, men tó á ein frælsari hátt enn nú, um enn tey tó 'kki sleppa at drekka sterkastu ød- sløgini. Eg vil róliga mæla fólki vi at atkvøda ja. Ti eg vet, at nýggja lógin er alkoholhygiej- nisk, t.v.s. hon lærir fólk at fáa eitt viðskífi og eima støðu til alkohol, har íkki bert ræð“ ur um at elgja í seg, men har hann, sum kki vil drekka, fær sín vilja. og hin, sum við hógv drekkur og dugir at fáa góðar løtur burær úr ti uttan at órógva umverð sína. kann gera tað undir eftirkti, Øl vita, at verri skipan enn valdandi fnns: ikki. Brovingin ger ti í hvussu er ikki verri, og oll áttu at vita ella kundu vóna, at hon ber bara í sær. Allar lógir broytast, tá tíðin er komin; handan trongir til ábót. Atli P. Dam