fríggjadagur 30. november 1973síða 5
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
NR. 73 30. NOVEMBER 1973
SOSIALURIN
SÍÐA 5
Wlgitingar og mjørkatos
t 14. september fyri seinasta
leygardaz og í SOSIALINUM
í dag skrivar Carl A. Arge les-
arabræv um oddagreinina í
SOSTALINUM næstse nasta
mikudac.
Í hesum lesarabrævi verður
skrivingin í SOSIALINUM
skýrd »møsn«. — »illgitingar«,
»mjørkatos« og »skeivir upplys-
ingar«, ið ein >vanlæa ikki tim
ir« at rætta.
At hesin Carl A
liga ikk) timir« eru vit fúsir at
trúgva. ti um hann tl dømis
tímdi at seta seg inn í tey vid
urskifti hann skrivar um, so
hevði hann valla skrivað soleið
is sum hann ger
Arge »van-
. . . ., .
Meirvirdisgjaldid
Carl A. Arge skrivar, at mer-
virðisgjaldið er ein treyt fyri
limaskap í EEC og pástendur
samstundis, at landsstýrið tillag
ar okkara viðurskifti tl lima-
skap í EEC.
Um Carl A. Arge tímdi at
kanna málið, so vildi hann kom
ð eftir:
I. At í 1968/69 lat landsstýr-
ið møguleikarnar kanna
fyr; at innføra meirvirðis-
gjald.
At í ólavsókut ngsetuni
1969 heimilaði løgtingið
landsstýrinum at halda
áfram við hesum kanning-
um og at leggja úrglitið
aftur fyri tingið. (Samanb.
løgtingstidind | 1969 bls. 63).
3. At málið síðani ongantíð
er lagt aftur fyri tingið og
at landsstýr ð ongantíð hev
ur gjørt meira við hetta
mál.
Úrslitið er sostatt, at lands-
stýrið síðani 1969 onki hevur
gjørt við meirvirðisgjaldið, sum
er ein treyt fyri limaskapi i
EEC. Men hóast hetta pástend-
ur Carl A. Arge, at landsstýrið
tillagar okkara viðurskíti til
FEC. Hví i Guðs garði hevur
landsstýrið so ikki arbeitt víð-
ar; við spurninginum um meir-
virðisgjald? Og hví hava lands-
stýrið og tingmeirilutin 'kki inn-
ført meirvirð sgjald???
Og hví påstanda, at ætlanin
um at innføra meirvirðisgjald i
1968/69, var tllaging til EEC
Øl vita, at meirvirðisgjald er
ein treyt fyr; limaskapi i EEC,
men EEC hevur tó ikki einkar-
rætt uppá meirv rdisgjald.
Tingini verða sett soleiðis
upp, at skulu vit standa uttan
fyr) EEC, so er tað ein treyt at
vit ikki hava meirvirðisgjald. Er
hetta ikk. møsn og mjørkatos
burturav?
Fyrsta landið, ið innførdi
meirvirð sgjald, var Svøriki. Og
sum gøllum kunnugt hevur Svø-
ríki ongantíð miðað ímóti lima-
skapi í felagsmarknaðinum. No-
reg hevur meirv'rðisgjald og er
ÞJ
ikki limur í EEC. Danmark inn-
ford; meirvirdisgjald í eini tíð.
tá limaskapur í FEC ikki var
aktuellur.
Fiskimarkspolitikkurin
Her er stødan tann sama, sum
vid meirvirdsgjaldinum. EEC
hevur kki einkarrætt uppá tann
fiskimarkspolitikk, sum felags-
skapurin rekur.
Sum vil áður hava sagt, var
ein meriluti á Føroya løgtingi
máti sinvisari fskimarksútflyt.
ing í 1954, í 1955 og í 1956. —
Hetia var sum nevnt áðrenn fel-
agsmarknadurn hevði sæð dags
ins ljós.
Svørik; er imo einvísari
fiskimarksutflyting er sum
nevnt ikki limur í felagsmarkn-
aðinum og hevur heldur ongar
ætlanir um limaskap.
Eisini russar eru ímóti einvís-
ari — fkimarksutflyiing, hóast |
teir onki hava vid felagsmarkn- |
aðin at gera. |
Men eisin. her verða tingini |
uppsett, at skulu vit)
verða u.tan fyri EEC, so er tað |
ein treyt, at ví einvist flyta
fiskimarkið ut,
soleiðis
eitt stig á leið ni til limaskap
felagsmarknadinum.
Sannleikin um hesar saman-
legg'ngar er tó tann, at hetta
tók sína byrjan í Svorík', síðani
fylgdu Noreg og Danmark eftir,
og at enda eisini Føroyar.
Og Svøriki er framvegs ikki
limur í felagsmarknaðinum.
er
i
i
»Hensigten
helliger midlet«
Spurn ngurin um rúsdrekkamo-
nopolid er eitt vakurt dømi um
á |
hvussu hesir sokalladu »anti-|
-m2nn« yfør tillfållet« |
kunnu brúka sama mál tveir |
vegir |
Hesir sokalladu vanti-EEC-|
menn«, hava roynt at sagt fólki. |
| at landsstýrið er fyri limaskapi |
Kommunu-
samanleggingin
Tað hevur eisini verið sagt um
. . . þú |
samanleggingina av teimum før-
oysku kommununum, at hetta!
| í EEC
Døm r eru eisini um, at hesi
menn í hesi agitation hava
brúkt rúsdrekkamálið. Sagt hov
ur verið, at landsstýrið vil draga
okkum inn í felagsmarknadin.
at lmaskapur í hesum felags-
skapi m.a. vildi føra til fría
rusdrekkasølu i Føroyum og so
hevur verð heitt á fráhaldsfólk
um at venda sær frá hesum
»andstyggiliga« landsstýri.
Men hvat nú, tå vit vísa á, at
landsstýrið við uppskoti sínum
um rúsdrekkamonopol, hevur
sett fram lógaruppskot, sum
beinle'ðis er í strid við málsetn-
ng felagsmarknaðarins? Jú, nú
er heita møsn og tvætl. Nú er
fri råisdrekkasøla als ongin treyt
fyri limaskapi FEC
Endamálið
Endamálið ella »hensigien« hjá
hesum monnum er fyrst
fremst at vera ímóti landsstyr -
num. At venda fólkahugsanin:
ímóti sitandi landsstyri Og
»mdlet«, ið brúkt verður móti
landsstýrinum er ftlagsmarkn-
og
aðurin
Onki er at ivast i, at ringastu
boð hesir »heithjartadu« EEC
andstødingar hava fingið, eru
tey, at løgmadur i seinastu viku
skrivadi i blødunum, at vit reka
ein politikk, sum ikki mælir til
i'maskap og at vit skulu miða
Tad at vit velja menn i danska
fólkatingið er ein av avle ding-
unum av at vit eru i rikisfelags-
skapi við Danmark. So lengi
vit eru í hesum ríkisfelagsskapi
og í hvussu so er so leingi upp-
gávurnar eru býttar sum nú,
ega vit at hava hesa umboðan.
sum eisini er tryggjað okkum
við grundlógini. Tað er ikk
neyðugi at nevna tær ymsu
áskoðaninar á henda ríkisfelags
skap, tær kenna øll. Kortin" vil
eg nevna, at eisin; ímillum tey.
sum aktivt stuðla javnaðarflokk
in, eru ymsar mehingar: um
henda spurning men kortini sig
ur stevnuskrá floksins, at hann.
sum er, er fyr ríkisfelagsskapi
Studningur frá
»FØROYAGRUNNINUM
FRÅ 1971«
Sambært viðtgkurnar fyri Føroyagrunnin frå 1971
skal årtøkan av ogn grunsins nýtast til studning til
1) vinnuútbúgving av ungum føroyingum
2) vinnuroyndir innan fiskari, handverk og idn-
að, marknaðarkanningar og tílíkt.
Stýrið fyri grunnin ger av støddina á studningi-
num, og til hvønn hann verður veittur. '
Studningur verður ikki veittur til útbúgving á
økjum, ið fella undir verandi studningsskipanir ann-
ars.
Í umsóknini um studning eigur gjølliga at vera
greitt frá, hvat studningurin skal nýtast til, eins og
grundgeving fyri ta ynsktu upphæddina.
Umsóknir mugu verða framkomnar í seinasta lagi
1. februar 1974 til
FØROYAGRUNNIN FRÁ 1971
v/ Einar Kallsberg
Føroya landsstyri
3800 Tórshavn
Rikisfelagsskapu
Hesin rikisfelagsskapur må to
ikki standa i vegin fyri at vit |
fóroy'ngar støðugt kunnu menn
ast sum tjóð, og javnaðarflokk
urin hevur igjøgnum —tidirnar
ikki lad sín part ligið eftr i
hesum máli. Tað kann heldur.
ikki sigast at hesin ríkisfelags-
skapurin hevur staðið í vegin
fyri tjóðskaparligum framburði.,
Få tað, hóast ymsar hugsan-
r í javnaðarflokkinum, ber til
at semjast um at vera fyri ríkis-
felagsskapi, so kemst hetta fyrst
og fremst av, at javnaðarmenn
halda, at tað at skapa ollum
fólkinum trygg livikor er eitt av
aðalmálunum. Í tey árni. vit
hava livað undir heimastýris-
v. 8.
E. KALLSBERG
6
skipanini hendur stórur|
framburður á vnnulívsokinum. |
og tað er ikki langt av leið aí
siga, at okkara samfelag er eitt |
ríkt samfelag, men kortin; eru |
vi ikki mentir einsamallir at)
tryggja øllum borgarum lands-
ins tey livikor, teir hava i dag. |
Javnaðarmenn siga tí sum so.
at tað kann væl vera, at tað er
skilagott at endurskoða ta stýr- |
issk pan, vit hava, men hinveg-
im má eingin broyting fara
fram, sum ikki tæn'r øllum Før
oya fólki. Eingin broyting má
fara fram í stýrisskpan okk-
ara, sum skapar afturstig av tí-
líkum slag, at tað minkar um
dagliga breyððd hjá nøkrum.
Tann ríkisfelagsskapurin Vit
hava í dag, er veruliga eitt sam-
arbeið. ímillum tvinnar tjodir,
har tann stórra tjodin víð teirri
størru fíggjarligu orkuni hjálp
hinari. Men vit síta heldur ikki
hendur í favn og taka ímóti. vit
arbeiða støðugt fyri útbyggjan
og buskaparligum vøkstri hei- |
ma hjå okkum og tann dag
in vit kunnu síga, at nu standa |
e r
afturtikið 8. januar 1974
Fróðskaparsetrinum.
tey, ið teknaðu seg í fjór,
na plásstrot.
skaparsetrið, tlf. 13005.
| nakar
Skeiðið í sosialloggåvu
við Klaus Hermann fulltrúa sum lærara verður upp-
hvørt týskvgld kl. 20—22, tils. umleið 24 tímar, á
Næmingatalið er avmarkað við framíhjárætti fyri
Óll, ið ætla sær at luttaka, mugu í seinasta lagi
17. december 1973 senda skrivliga tilmelding á ser-
ligum oyðublað, ið fæst við at venda sær til Fróð-
FRODSKAPARSETUR FØROYA
ímóti eini handilsskipan mot-
vegis EF
Ti hvørji vápn skulu hesr
menn nú brúka???
vit á búskaparliga økinum aft
an fyri hin nordurlondini, tå ei
kanska síundin komin av álvara
at pilka við ríkisfelagsskapn. ti
tá kunnu v.t gera tað utan al
av landsins íbúgvum
missir nakað
En partur av fólkiðum I
hesum landi er so væl bjargað-
ur fíggjarliga, at hann tolir tær
avleiðingarnar. sum standast av
at vit fara burtur úr ríkisfelags-
skapinum vid Danmark. men
tað verður fjøldin. sum fer at
kenna sviðan.
Eg havi sagt,
málunum hjá
num er at skapa ollum fólki
num trygg livkor. Saman við
hesum hongur aðalmálið, at
tað. sum vinnan kastar av sær
verður rættvíst bítt ímillum
allar landsins íbúgvar. Hetta
mál setir = javnaðarflokkurin
hægr) enn nakað annað mál
Trygg livikor og rættvist biti av
ágóðanum er aðalmálið, og fyri
hesum mål; vilja vt virka alla
at eitt av aðal-
javnadarflokki-
staðni. = eisini í fólkating num
Hetta er høvudsskrå floksins
e'sni til hetta = fólkatingsvalið
hetta er høvudsskråin hjá val-
evnum floksins og hetta er
høvudsskrå mín
Kári D. Petersen
Undirvist verdur 2 timar
men sluppu ikki vid veg-