mikudagur 10. juli 1974síða 4
‹ fyrra síða allar 8 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Síða 4
Krisjan:
Leyst og fast
um samfelagsviðurskifti
5. PAR'
„Talið á fólki, sum við skuggavirk
semi og orðum mannminkandi til-
tøkum sleppa sær undan skatti, er |
eisini óhugnaliga stórt, sammett
vid fólkatalið, so tað stendur ikki
frægari enn væl til umborð á Karl
Tað eru líknandi viðurskifti,
sum gera tað litisvert og troysta
leyst at liva hjá fólki, ið lívið langt
strevast fyri at fáa endarnar at
rekka saman og svara sum best
hverjum sítt uttan nakrantið at
hóma endan á stødugt vaksandi
Hesi eru
„skyldum til samfelagið |
millum tey fáu, ið verunliga hava |
kenst demokratisku skyldur sín
ar, men sum við friðsama eftir
gevandi lívið teirra neyvan munnu |
hava fingið bróðurlut í samfelags
ins útbýti av javnandi ágóðum
sum til dømis nýtslu av ståsiligu |
yegum og strandfararskipum okk- |
ara, ti hverki stundir ella ráðini |
vóru til tess ella at fara til lækna |
burtur úr bygd ella úr arbeiði il
Havn. Slik vitjan er tidanverri hjå |
arbeiðs- og fiskifólki okkara fram- |
vegis einstydandi vid varandi inn |
:tekumiss. Avlamistryggingin var |
stórt sosialt framstig, men enn er |
tørvur á hóskandi samsýnings- |
skinanum fyri styttri arbeidsstødg |
vegna sjúku. Hetta er ongin
roynd at sáa mistreysti og ómegd |
manna millum, men bert ásannan |
og áminning um hesi óhóskandi
viðurskifti. Men hugaligt er tað at
vita, at frægir menn arbeiða við
málinum, og hesaferð við serfør
oyskum tervi fyri eygað. Feroy
ingar flestallir eru helst
um at standa saman
átrúnaðarliga imynding av demo-
kratinum, tiskil må einstakling
anna tala til teirra, sum formåa
sær minni, enn hesir sjålvir, um
rikari liv eftir deydan, fatast sum
samfelagsfigginadlig.
Gangandi å havnargøtum kom
eg i tal vid ungling, sum var sera |
fongdur við at tala um framúr
skarandi fyribrygdið Glistrup
1 í verunleikanum ráddi í
samdir |
um eina
sum nú í |
Danmørk. Viðganga mátti eg, at
rovdiórið hevði flensandi tenn, og
at tað sat við stýrið eftir krampa
kendu royndir Hartlings fyri sum
longst at bera heitið stjórnarleið-
ari, men royndi eg sum best at
mana í jørdina hansara kliggjandi
fasistisku glistrupsku hugsjónir |
„ella rættari tørvandi hugflog. Eg
dugdi ikki rættuliga at fata
hansara ovurstóru misnegd við
okkara viðurskifti, serstakliga
ikki eftir at viðkomandi hevði
greitt frá stásiligu ætlanum sínum
um bygging av húsum fyri 4— 500
túsund, ti mærvitandi hevði við
komandi ikki gjørt so merkisverd
brøgd á virkisvalinum, sum rætt-
visgjørdu slíka risabygging og |
misnøgd alt isenn. Figgjarvidur
skiftunum fekk eg ikki greidu å,
so fløkt sum tey vóru, men gjørdi
eg av, at her rillaði okkurt heilt
álvarsligt.
Ásannanina av lakoniska dómi
mínum fekk eg sum vátan vøttin,
meðan hesi kenslukeldu orðini enn
darraðu í sirmkleimdu várluftini,
| altíð sagt
sinni
| spillur okkara millum
TUR
tå hesin heldur håbærsliga, men
mestsum slettandi hevdinum
burturvið, segði, at hann hevði jú
tað bæði fá
vitskut og vandamikið at upplýsa
arbeiðara- og fiskarabørn. Eyð
sæð tosaðu vit ikki meira á hesum
men tað nervaði meg at sál
ini, at slíkur úspegil, sum ikki
beinleiðis hevur blátt æðrablóð,
sum meguliga kundi loyvt slíka
upphevjada stødu, hevði seinasta
orðið í hesum viðfangi
Sera skelkandi er tað
eini upplýstari tíð hava slíkar
møgu
liknandi
sum
vår
at
at vit 1
so
leikin fyri uppkomu av
fasistiskum ránsmannabólki
ti danska, er eisini i Føroyum
hóast politikkarar allir sum ein
hava svorið demokratinum og
javnaþarpolitikki í sterri og minni
muni trygdareið Aleiðkomna
stríðið fyri stersta menniskjaliga
møguliga rættvisinum er sostatt i
álvarsligum vanda eisini her hjá
okkum. Tí illa gekkst dønum, sum
fingu glistrupsmenn á ting so fjøl
mentar, at flokkurin gjørdist hin
næststørsti. Flokksins illgitingar
og lygutala, sum streymar frå
monnum. ið fyrsta dagin skullu |
ákærast stersta stuldurin i
Danmarkar søgu, kann
ikki
fyri
hesum orsøkum bera | sær
skapandi politikk
Tað man ikki vera langt
slíkum
fólksins
hugsa mestsum fjarstyrt í
av leið,
at vit I føri kunnu
lyndi til at
bólk
um, sum vit kendu tað frá Hitler
tíðini ella
brotsmanninum
sammeta
frå amerikanska stør
Al Capone, sum
| var elskaður, alt eftir hvussu fúlar
beistagerðir og neisir, hann vann
sakleysum fólki. Í åbyrgdarloysi
og tervandi demokratiskum
medmenniskjaligum medviti
iklæda vit hesar rom
og
brotsmenn
antiskar
fyrilitarleyst
riddarabúnar fyri síðan
i gæsandi girndum
okkara at fylga teirra skemdar
gerðum, sum vit soleiðis í huga
okkara fáa lut í. Hendan leitan
eftir sær sjálvum í beistagerðun
um hjá ødrum |
møgulig, um fólk í gerandisdegn
um vfið uppbyggjandi virki
syrgdi fyri egnu sinnisrekt teirra
Spurningurin um hesin vánaligi
samfelagsandi er úrslitið
okkara heldur lættvunnað demo
kratiið við tess fylgandi ábyrgdar
loysi milium manna. kann tykjast
heldur ågangandi vil eg
loyva mær at halda, at hesin við
ar neyvan
av
men
vissum rætti kann setast, tá talan
er um hesi heilt Orimuligu viður
skifti. Ti munandi hægri í metum
vildu vit helst hildið demokrat
isku hugsjónina, sum vit í mun til
aðrar tjóðir mestsum komu sov
andi til, um vum mangar av teim
um hevdu verið noyddir at stríðst
til seinasta blóðsdropa fyri at ogn-
ast ta fyri okkum í løtuni einastu
hugsandi stýrisskipan. Feroyar
sigast at hava elsta ting í Europu,
men hetta karn ikki vera fullgóð
umbering fyri óátalað at loyva
rotandi verum sum glistrups
bara av
SOSIALURIN
Nr. 35 — 10. juli 1974
Virkisskrá Føroya Ja
3. PARTUR
10. Skattaviðurskiftini
Samfelagið verður at fáa sær
tervandi inntekur á ein hátt, at øll
hjálpa til eftir førimuni. Jú sterri
ágóða ein hevu:, tess meira eigur
lein at lata frå sær til samfelagið
Hetta verður gjørt lutvíst við at
skipa fyri nýtsluskatti og lutvis
við beinleiðis inntekuskatti, sum
verður skipaður sum kelduskatt
Sum lámark fyri inntøkuskatt
ur
inum verður sett tann innteka,
Ísum vanligur arbeiðsmaður ella
fiskimaður hevur, og sum viðbót
fyri tað, sum nýtsluskatturin
Ínervar stórar familjur verður
| veittur studningur í mun til barn
| atalið
Í
Arbeitt verður fyri at breiðka
skattagrundarlagið, so samfelags
skaptu virðini koma fjøldini til
góðar; hetta gerst m.a. við eini
rimiligari skatting av inntøkum
har arbeidi ikki liggur aftan fyri
so sum sølu av ogn og eðrum
Fryggja8 verður at kommunur
skatta borgarar í somu korun
javnt og arbeitt verður fyri javn
ing í innteku grundarlagi komm
ununar
Skattaeftirlitið verður
inntøkur
at gera
tær sum
strangari, so
koma fram
avmarkingar - 1
nú sleppa undan
Rimiligar
verða at seta í gildi
Í
I 11. Samferðslan
|
|
Landið åtekur sær alla ferðslu
| sjó-, land- og loftvegis, og verður
Í hon samskipað til eina samvirk
landi heild við ti endamáli, at fáa
Í dagligt samband bygdanna mill
|um og ið útheimin. Til tess at
veita ollum ráð at ferðast , verða at
fáa í lag avsláttarskipan fyri
Í familjur, tey eldru, skulabørn og
{itrottarungdor
| Verufluttningurin verður KIp
| aður soleiðis, at fjarskotn 1
| ir fáa eins biligar veru n aðrar
bygdir fáa
Havna-, lendinga egagerð
Í in verður at fullfiggja um alt land
{ið
| Flogvallarviðurskiftini verða
Í bott beinan vegin, og miðvis út
bygging verður at fremja
Í monnum at seta seg tastar í gap
andi pleðingar tess sum órógv fyr
framhaldi
heppna
av tess núverandi
arbeidslagi. Glistrups
menn eru allir sera vælbjargaðir
so tað er ikki av svongdum bein
leiðis, at teir taka undir við hesum
hóttandi fasistarumbli, men meir
vil meira hava. Hinvegin liva
føroyingar so mikið nærri hver
eðrum enn danir, at haldast má
at vit hava eina betri kenslu av
tervinum hjá ti einstaka, og
munnu vit ti helst fara at fóta
okkum frægari enn hesir, um
okkara egnu fasistar skuldu snið-
gingið fólkarættin. Hesin sami
Glistruþ, sum sigur seg at fáa
skrubb pappirsfjasi og sum
rættuliga væl hevur livad av
heimsins mest eydkenda skøkju-
virksemi, man neyvan hava gjørt
sær greitt komandi arbeiði sitt i
skattaparadisinum
av
framhald
|
|
!
I
|
|
|
|
avskrin ingarrætt i ( instaklingsins
12. Rættarviðurskifti
Øllum landsins verður
tryggjað at nýta rættin sær til
ibúgvum
verju
Sakførsla verður ti ókeypis hjá
ómúgvandi
13. Skúli og uppaling
Oli skulu hava javnbjóðis rætt til
lærdóms uttan mun til figgjar
viðurskifti og til hvar ein í landin
um býr. Sambært hetta verður at
seta í verk tiåarhoskandi skúla-
sum ikki mun á
skipan, ger
næmingunum. Núgaldandi skipan |
við real- og 8.. 9. og 10. skúla
ársbólkum verður at umskipa,
soleiðis at næmingarnir fáa undir
vísing í ti, teir hava hug og evni
til. Fyri at loysa hesa uppgávu
verður valskúli at seta á stovn
Útbúgving teirra í 16—19
aldri må v erða ein skúla pg Vinn
uútbúgving fyri øll og eigu
fevna slíkan almennan lærdóm, at
ongin verður skerdur i at ogna så
vidari læru
Fyri at fáa hin besta trivna 1
skúlanum erður
flokkur at skipa
barnagarðs
Ístaðin fyr t næmingarni
skulu rogv verður miðað
skipan, har skúlin gevur
in emingin. Skul:
JIKEYPIS
ri málið um ókeypis lær
verður stuðu
tlLørvi og
fein
? 11 | x
dom IKKI er rokkið
til skulagongd latin eftir
ikki skattavidurskift
um
bundin av
foreldranna
Lætt verður um kostnaðin I
kommunum af
3KUÍA
14. Hægri útbúgving
Utbugvingargrunnarnit verða
øktir
Allir hægri skúlar eiga at verða
og
samband
kollegiubygging
vid
samskipadir
at fremja í hesar
kúlar
Alt eigur at gerast so, at ongin
av figgjarligum viðurskiftum
verður skerdur í at fáa ta útbúgv
ing, ein vil. Stuðul verður veittur
uttan mun til giftu ella innteku |
foreldranna
Fróðskaparsetrið verður vidkad
mest gjerlig so at møguleiki
Heldur tú ikki BLAÐIÐ
sum umboðar
landsins stersta flokk?
Undirritaði
Navn:
Bústaður:
verður fyri at taka størst møgulig
prógv í landinum
15. Mentunar-
og menningarmál
Arbeiðslíkindi hjá listarfólki verða
| at stuðla
| einstaka eiga ikki at tarna nøkrum
rgjarligu viðurskiftini hjá ti
í at taka lut í mentunarlivinum, ti
Í verður tað landsuppgáva at skapa
gróðralikindi ríkum
| mentunarlivi
fyr: einum
| 16
| ttrottur
Ungdómsmál —
Rikin eigur at vera ein politikkur,
ið miðjar at geva ellum
pørtum av tí føroyska ungdómin
um møguleikar at trivast og virka
þí Í t.d. við at stuðul
verður latin til bygging av ung
dómshúsum, har ungdómurin fær
menningarlíkindi mest meguligt
undir egnum treytum.
Allur sannur ítróttur verður
vardur og styðjaður. Stuðul verð-
ur at lata til bygging av leikvøll-
um, ítróttar- og svimjihallum. At
og ráðgeva verður
ítróttinum latin stúðul at lena
| fólki til tilikt starv
Sett verður á stovn hjálpar- og
ráðgevingarstovnur fyri føroying-
ar í Keypmannahavn.
All ung fáa alla hjáip fyri at
kunna íðka eitt sunt og minnis
vert ungdomsliv.
noti
øroyvum
samskipa
Í 17. Handil
Landshandil og/ella landsandeils
|innfly tan og útflytan verður sett á
stovn
Endamálið
við hesum er at
tekni meg sum haldara av SOSTALINUM
Sendið hendan lepa í afturlatnum brævbjálva
til:
box 76, 3800 Tórshaun,