mikudagur 18. september 1974síða 4

i | | Síða 4 uttanrikispolitisk vidmerking GUINEA-BISSAU fær frælsi Hin 10. september endaði 500 ára portugisiskt hjá- landastýri í Guinea-Bissau Hetta var fyrsta úrslitið av avkoloniseringarpolit ikkinum hjá demokratisku stjórnini í Portugál. Valdið í Guinea-Bissau hevur frælsisrerslan Í PAIGC, sum hevur staðið á odda í Guinea-Bissau, frælsisbardaganum í 13 ár Henda rersla varð á sinni stovnað av Amiclar Cabral og var hann leiðari hennara 1 12 ár Cabral var ein rættiliga sáttligur maður. Hann var ikki rasistur, hann hevði nógvar vinir í Europa ikki minst millum norður lendskar sosialistar. Fryi einum ári síðani varð hann myrdur av monnum hjá portugisiska loynipolitinum i Conakry, har hann livdi í útlegd. Hetta var ein sann ur sorgarleikur og ein stórur missur fyri PAIGC, ti Cabral var sjáldsama væl egnaður sum leiðari fyri hesa rørslu. Hann dugdi kynstrið at sameina tey ym isku mótstriðandi áhuga málini hjá teimum svertu, samstundis sum hann var ein myndugur og skilagóður leiðari Portugisar fasistiska stjórnin hjá Caetano vonadu, at deyði Cabrals fór at smildra PAIGC, men 30 varð ikki Cabral var eisini ein skil agóður og dugandi diplom atur og ein maður við tórari fólkaeydnu. Tað var ikki minst honum fyri at takka, at norðurlendsku demokratiini fóru undir at veita beinleiðis peningaliga hjálp til PAIGC, hóast henda rørsla bardist ímóti einum Nato-landi. Teir, ið nú sita við leiðsluni í PAIGC eru meginritarin Aristieds og Louis Cabral, bróðir Amilcars, ið nú er vorðin forseti í Guinea Bissau Eitt lítið land Guinea-Bissau er eitt lítið land samanborið við aðrar afrikanskar tjóðir. Tað er 56.000 kvadratkilometrar 650.000 fólk búgva har í landinum. Nógvir ymiskir ættarbólkar eru í landinum og fleiri eru málini. Portug isiskt verður ti framvegis alment mál Hotel Viðareiði Hvussu verður so sam- felagsskipanin? Amilcar Cabral var ímóti politiskum flokkum. Slíkir, helt hann, hoyra heima í einum klassasamfelag, og Guinea-Bissau = er einki klassasamfelag. Eitt land, har 99% av fólkinum livir av jørdini. Har er einki borgarskap, og sostatt kann einki klassasamfelag vera Kollveltingin millum búnaðarmenn, og byrjaði teir hava verið høvudsstudl- arnir undir PAIGC síðani landsins Høvudsstadur verður ein lítil bygd har inni í landinum og ikki stersti byurin í Guinea-Bissau Hetta kemur av, at teir ikki ynskja at fåa ta folkaflyting til byirnar, sum hevur verid vanlukkan hjå øllum tilaft urskomnum londum A bygd hevur PAIGC sett å stovn bygdaråd vid rættiliga stórum sjálvstýri Lógin krevur, at minst tveir av teimum tilsamans fimm limunum skulu vera kvinn ur Eitt lóggávuting varð longu vald í loyndum í 1972, og ætlanin er at hava nýval sum skjótast Hvat samfelagsbuskap inum vidvikur so er Guinea bissau sum nevnt eitt bónd asamfelag og ført fyri at breydføda seg, men idnadur er þúrt eingin. Samantikið skuldi Guinea-Bissau tó havt góðar møguleikar fyri at klára seg, ti teir ráðandi tykjast hava lært av teim um mistekum, onnur til afturkomin lond hava gjert Eisini Mosambique fær frælsi Portugisiska stjórnin og frælsisrørslan FRELIMO eru vordin samd um, at Mosambique skal hava fult frælsi um eitt år. I tidini fram til henda dag skal FRELIMO styra landinum vid portugisiskari hjålp Stórir trupulleikar verða helst at taka seg upp í Mosambique, bæði tí fólki har ikki er samt um leiðina og ti teir hvitu óttast fyri at missa framihjárættindi síni Fyribils tykist tó sum stjórnin í Lissabon fer at greiða kreppuna. NORÐ Telefon 5 1061 sosialurin Nr. 48 — 18. september 1974 Nú fær almenningurin at vita, at Chou leggur frá sær Ávísar rembingar gera seg í løtuni galdandi í kinesisku leiðsluni. Tó er alt so friðarligt kring tær, at eingin leggur nakað til merkis. Ávísar rembingar gera seg í løtuni galdandi i kinesisku leiðsl- uni. Tó er alt so friðarligt kring tær, at eingin leggur nakað til merkis. Síðani fólkalýðveldið Kina varð stovnað í 1949 hevur 76 ára gamli Chou En-Lai verið for- sætisráðharri har í landinum. Nú tykist politiska ávirkan hansara alsamt at minka. Væl royndir diplomatar í Kina eru av teirri áskoðan, at Chou longu hevur lagt frá sær sum forsætisráðharri. Hin dagliga arbeiðsbyrða hansara verður alt meiri løgd á aðrar í fyrsta lagi á varafor- sætisráðharran, Teng Hsiao- ping, sum ofta hevur verið at sæð alment í seinastuni. Chou avmarkaði arbeiði sítt munandi í juni. Sagt varð tá, at hann var vorðin troyttur. Í sama mánaði gjørdist hann hjartasjúkur, og hann er ongan- tíð komin rættiliga fyri seg aftur síðani. Chou varð lagdur á sjúkahús til viðgerðar. Hann kom nakað fyri seg, men mátti seinni fáa viðgerð á sjúkahúsi aftur. Almenningurin fær nú at vita Ein amerikansk sendinevnd við William Fullbright, senatori, á odda hevur fyri stuttum váttað, at Chou framvegis ikki er frísk- ur, og at ivasemi um livimáta hansara helst fer at hava við sær, at aðrir megu taka við teim- um størvum, sum hann hevur havt Chou røkir tó framvegis nakr- ar almennar skyldur, sum t.d. at skriva undir ymiskar åheitanir Í Teug Hsiao-peng, sum helst verður eftirmaðurin hjá Chou En-lai til fremmandar stjórnarleiðarar eins og hann tekur ímóti gestum, sum koma til Peking. Samstundis tykist, sum Teng og hin varaforsætisráðharrin, Li-Hsien-nien, hava tikið við embæti hansara sum forsætis- ráðharri. Tað ljóðar úr Peking, at fyri- reikingar nú verða gjerdar til at siga almenninginum frá, at Chou fer at leggja frá sær sum for- sætisráðharri. Kunngerð Eygnalækni Poul Waaler hevur viðtalu á Landssjúkrahúsin- um (Tórshavn tlf. 135 40) frá friggjadegi 4. oktober til og við friggjadag 1. november 1974. Sjúklingarnir mugu sjålvir ringja frammanundan til sjúkra- húsið og avtala tíð. Av tí at tíðin verður so knøpp, ber bara til at taka fólk, sum hava fingið ávísing frá lækna sínum (bern frá skúlalæknan- um). Eisini verða fólk biðin um at hava sjúkrakassabókina við sær. Eygnalæknin er settur við rætti til privatkonsultatión, tvs., at sjúklingarnir mugu gjalda fyri viðtaluna til læknan sjálvan og ikki sum vant í >Leiðbeining<. Ein partur av útreiðslunum verður afturgoldin av sjúkrakassanum. Framhaldsskeið Byrjanarskeið (Frá uml. 20. september til 1. maj. Undirvíst verður eitt til tvey kveld um vikuna.) Praktisk innlæring í at íðka sjónleik. Luttakari skal hava fylt 18 ár í seinasta lagi á sumri 1975. Hin vegin er einki mark. Tilmelding og nærri upplýsingar fáast við at venda sær til undirritaða, annaðhvert í Sjónleikarhúsinum (norðaru inn- gongd) ella á tlf. 11132 hvenn gerandisdag kl. 13.30— 16.00. f/Havnar Sjónleikarfelag Eyðun Johannessen Tvær reisur í seinastuni hava kinesisk blød endurgivið ynski frá útlendingum, sum hava vitjað í Kina, um at Chou skjótt kemur fyri seg aftur. Teng hevur eisini verið navn- givin sum tann maður, ið skal taka við eftir Chou En-Lai eins og kinesiskir embætismenn ikki hava fírt fyri at siga, at Chou nú er farin at eldast. Seinasta dømid hevur vakt miklan ans, tí mangir aðrir leið- árar i Kina eru eldir enn stjórnarleiðarin. Teirra millum eru hin 80 ára gamli formaðurin, Mao Tsetunt og rikisovastin Tung Pi-wu. Snildi Trupulleikarnir í sambandi við kinesiska ríkisarvin verða greiddir á snildan hátt. Varisliga verða framd tey tiltøk, sum eru neyðug til tess at stjórnarum- skipanin kann fara stillisliga fram. Í fyrsta umfari helt Chou upp- at at taka ímóti gestum í flog- havnini í Peking. Síðani varð sagt, at hann kundi ikki luttaka i ymiskum samkomum fyri teim- um útlendsku gestunum, og seinasta tiltakið er so tað, at talið á gestunum, sum hann kann taka ímóti, er vorðið minkað. Samstundis heldur politiska lív- ið í Kina fram at kalla óbroytt. Ongar týðandi broytingar fara fram, og fólkið fer so smátt at venjast við Teng Hsio-ping sum forsætisráðharra. Fyribils luttekur Teng bert »i staðin fyri« Chou En-Lai. Men roknad verdur vid, at hesin formalitetur fer at hvørva um stutta tid.