mikudagur 18. september 1974síða 5

Nr. 48 — 18. september 1974 Viðgerðin av løgmans røduni Ja, nu er henda løgmansrøda togað aftur og fram fyri seinastu ferð áðrenn valið í heyst. Vist er tað, at har vóru nógvar raddir, vit hoyrdu, og sum ikki fara at hoyrast aftur á tingi, og gott tað sama, ti nógvar av teimum er upp á høgu tíð at skifta út. Annars vóru løgtingsmenn fyri tað mesta ógvuliga hampu- ligir og sidiligir á máli. Tó, ein av teimum, harra Sigfried Skaale, skal ikki sleppa undan at verða átalaður. Hesin maður hevur altíð lyndi til at koma við ti ringa orðinum, stinga fólk í bakið. Tað er ein sera ljótur vani. Millum mangt annað, hann rópti út til Foroya folk og har fanst hardliga at, var, at tveir av býráðslimunum her í Havn hann sipaði til Olavur Michelsen og Finnur Johansen, vóru limir í komman- dittfelogum og tí sluppu frá at gjalda tann skatt, teir áttu at gjalda. Ikki ti, eg sjálvur haldi tað vera skeivt bæði av løgtings- monnum og býráðslimum og fleiri við teimum at sleppa sær undan skatti á henda hátt. Men tað løgna og ljóta við Sigfried Skaale er tað, at hann í hesum sambandi bert nevnir tveir býráðslimir og »gloymir« at nevna harra Eliesar Arge og Kjartan Mohr, sum so sanniliga ikki eru minni kommanditistar enn hinir báðir. Sigfried Skaale kann spara sær ómakin. Fólkið fylgir betur við enn so. Sigfried Skaale sat sum býráðsformaður her í Havn í eini 10—12 ár. Hesi ár hava vit havnarfólk heldur ikki gloymt, Sigfried! Fin saklig, greid tala, hvar hon so verdur hildin, vil altid pryda mannin. Ahoyrari Stevnuskrå »Verndarfloksins« til løgtingsvalid 1974 1. Flokkurin vil forbjóða trol og annars alla rovveidu á land- leiðini,og vil arbeiða fýri at sjóverjan verþur meira virkissom enn sum higartil. 2. Flokkurin vil virka fýri, at vit fáa eina rættvisari skattalóg, enn tann sum nú er. Her verður serliga hugsa um avskrivingarlógirnar, sum í minsta lagi eiga at skerjast mun- andi, soleiðis at ikki sum nú ein alt ov stórur partur av skattinum verður lagdur á låg og midalinntøkurnar, sum litlan og ongan kjans hava til at nýta avskrivingarlógirnar. 3. Flokkurin ásannar at lønarlagid í landinum er flokt og ójavnt, og serliga flokt innanfyri hitt almenna, har sumt er reint danskt, sumt er danskt og føroyskt og sumt bert foroyskt. Flokkurin vil virka fyri, at á teimum målsøkjum, har Feroyar gjalda partvís ella alt, verða lenirnar settar eftir foroyskum viðurskiftum og figgjarorku. Flokkurin heldur at gloppið millum lenirnar hjá embætis- tænastu og starvs- monnum hjá tí almenna ødrumegin og arbeiðsmonnum — hondverkarum og ødrum verkafólki hinumgein, er alt ov stórt. Flokkurin vil tí minka um hetta gloppið, ikki við at seta lønirnar hjá arbeiðsmonnum upp, tí tað vil bert økja um dýr- tíðina í landinum, men við at seta lønirnar hjá embætis — tænastu og starvsmonnum niður. Her verður hugsa um, at seta tær niður aftur til tað, sum tær vóru, áðrenn løgtingid og landsstýrið hækkaðu tær í 1971. 4. Flokkurin er ímóti, at lenirnar skulu hækka so ójavnt orsakað av dýrtíðini og prístalinum. Sum t.d. 1. apríl íár, tá prístalið hækkaði heili 52 stig, sum var ein ræðulig hækking. Tá hækkaðu lenirnar hjá embætis og tænastumonnum landsins við 400 til 1000 kr. um mánaðin, meðan lenirnar hjá vanligum arbeiðsmonnum bert hækkaðu stívar 100 kr. um mánaðin. Hendan ójavnað vil >Verndarflokkurin< fáa burtur- beindan, tá orsekirnar til lønarhækkingarnar eru hækking- arnar í livikostnaðinum og prístalinum. 5. Flokkurin vil virka fyri, at Feroyingar taka upp sam- vinnu við hini norðanlondini, um at fáa eitt ferðamannaskip, sum sigla kann ímillum Feroyar og hini skandinavisku londini. N.V. Flokkinum vantar enn nokkso væl av undirskriftum. Okkum vantar eisini fólk til at samla undirskriftir til flokkin. Um onkur er, sum tekur undir við flokkinum í Klakksvík, í Havn ella á bygd, sum vil skriva undir flokkin ella eisini vil samla undirskriftir til flokkin, so biðjist viðkomandi um, at ringja til telefon 14831 í Havn. Viðkomandi kann eisini skriva til Axel Sivertsen Tórshavn. Fólk í Sandoy sum ætla at skriva undir flokkin, kunnu eisini snúgva sær til Gisla Ørvarodd á Sandi. Tórshavn tann 28. august 1974 Verndarflokkurin sosialurin Síða 5 ØK REYTT OG SVART Mangt verdur sindrad av teimum, sum duga bert at siggja tveir litir reytt og svart. Fjant og fjar er ikki nakad nytt fyri »gomlu Dimmu«, men sjáldan vidgongur hon hetta í eini yvirskrift. Tá id eg opnaði Dimmu seinasta leygardag, fall mær í huga, at her var ein ógvuliga beinrakin lýsing av Dimmu og flokki hennara. Eygað fall fyrst á orðið Dimmalætting, beint undir hesum stóð at lesa Fjant og Fjas, og at enda sá eg eina mynd av Paula Ellefsen, hesi trý ting helt eg ríma so ógvuliga væl saman og lýstu væl, at eg var um reppið als ikki at lesa greinina, ti eg helt, at tað, ið eg hevði sæð, mundi vera nóg mikið. Tó eg las greinina, og sannførdi hetta meg enn meira um, at mín upprunaliga metan av Dimmu og flokki hennara hevði verið beinrakin. Ti hvat er tað annað enn mest, tå ið maður, ið sigst at vera vitugur kann finna uppá at siga at tað — at tryggja ollum frælst liv og beina burtur vesældóm, ótryggleika og órættvísi er fjas. At: ell eiga javnbjóðis rættindi uttan mun til kyn, vit, trútv, starv ella inntøku, er fjas. At: tað at fremja rættindini hjá hvorjum einstaka í samfelagnum, er fjas. At: tað at leggja til brots fyri at teknisku og figgjarligu framstigini verða nýtt at tryggja vælferð fólksins, er fjas. Ja, at alt, ið javnaðarflokkurin hevur framt og virkað fyri, er bert fjas, tå er torført at skilja logikkin Beinari haldi eg tað hevði verið at sagt, at at kalla alt tos um sjálvstýri ella samband hevur víst seg at vera úrslitaleyst. Mundu vit ikki stødugt sjaggað í teimum somu sporum, uttan at koma hverki aftur ella fram, hevði ikki javnadarflokkurin tikið seg upp við sínum heilt eðrvísi politikki. Einum politikki, ið var óheftur av annadhvørt sam- bandi ella sjálvstýri, men ið hevði til hovuðs- endamál at virka fyri leonmóttakaranum og áhugamálum hansara, og at síggja fyri at stríðið um sjálvstýri ella samband skuldi ikki standa so frammalaga í foroyskum politikki, tí flokkurin var tiðliga komin til tað úrslit, at fólkið mátti fara at hugsa eitt sindur meira um hin sosiala spurningin. Men javnaðarflokkurin hevur so sanniliga eisini lagt størstu áherðsluna á at sam- arbeiða við aðrar flokkar um tjóðskaparligar spurningar, eitt nú málspurningar og flagg spurningin. Men enn eru vit ikki komnir á mál, og tað er ein royndur lutur, at trúttanin um tjóðveldi ella samband hevur villeitt mangan mann, ið annars var javnaðarhugaður, men í hverjum tjóðveldis- ella sambandskenslan logaði heitari enn tey al- mennu samfelagsligu og sosialu áhugamálini at greiða atkvødu fyri antin himum sokallaða sambandsflokkinum ella tí skurvuta tjóðveldis- flokkinum. Sostatt er tað lætt at síggja hvonn hetta stríð hevur rakt meinast teir føroysku lenmót- takararnar. Eftir at hava ásannað hetta hava vit javnaðarmenn út frá einum sosialistiskum sjónarmiði tikið ta stødu, at arbeiða eftir forimuni fyri at beina burtur spjaðingina innan arbeiðarafylkingina, ið tað so nógv umtalaða stríðið hevur elvt til, og vit síggja fram móti tí degi, tá ið allar sosialistiskar kreftir her á landi fara at fylkjast í ein flokk So kemur spurningurin, hvor leiðin eigur at verða gingin? Men tað er sjálvandi ollum greitt, at so leingi javnaðarflokkurin hevur um róðrið, verður eingin samtykt gjørd, ið hevur til av- leiðingar at lenmóttakarin er hann, ið skal svíða. Hitt sokallaða sjálvstýrislandsstýrið sat í fýra ár uttan at fremja eina ta einastu yvirteku, sum bert hevði ført við sær meira skatt og hægri toll. Slíkur politikkur kann liva væl og leingi, tó má halda so mikið aftur, ongantíð at koma sær í meiriluta. Tann framburður, ið higartil hevur verið framdur á tjóðskapar og sjálvstýrisleið, er framdur við javnaðarflokkinum á odda. Og hvussu var tað við ødrum og triðja landsstýrinum, tá ið sambandsmenn leitaðu i H H i: Kristjan å Neystabø saman vid Gamla Sjålvstyrinum og hinum sambandsflokkinum (fólkaflokkinum), ið á pappírinum (bert pappirinum) hevur eitt mål, ið teir kalla tjóðskaparmál, ið er soljóðandi: Tjóðskaparliga stavnhald fólkaflokksins er, at í Føroyum skulu føroyingar ráða. Hetta ber í sær, at endamál flokksins er fult sjálvstýri fyri Feroyar, soleiðis at vit fáa lóggávuvaldi á ellum økjum, og úteftir telja við sum ein suverenur statur javnbjóðis ødrum sjálvstýrandi londum. Tá sat sambandsløgmadur í einum sokallað- um sjálvstýrislandsstýri, og var tað júst tað, ið fekk tann kanska einasta sambandsmannin at leggja frá sær, og einki logið í ti. Og skal nú Pauli Ellefsen taka um róðrið, tá gongur sam- bandið skjótt burtur av álvara, um hann meinar nakað av tí, hann hevur sagt. Eg skal enn eina ferð strika undir, at vit javnaðarmenn halda fast við, at tvíhaldan um sambandið loysir ikki okkara gerandisspurn- ingar. Vit hava til aðalmál at reka ein politikk, ið er til frama fyri fólkið í Føroyum, og leggja minni dent á, um vit skulu loysa ella ikki. Men sum er, nýta vit stóran frama av samvinnuni við danir (ikki bert tær um leið 100 mill.), og eg trúgvi, at tann dagur er langt burturi, tá ið føroyingar aftur fara at tosa um fult sjálvstýri. Kristjan á Neystabe sær —