leygardagur 2. november 1974síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 61 — 2. november 1974 Fiskiveidan undir Føroyum Nú ein dagin vórðu hagtølini fyri veiðuna undir Feroyum fyri 1973 kunngjørd. Hesi tel visa eina samlaða veiðu í okkara hagtals- eki upp á 158.872 tons. Hesi tel benda vist á, at meguleikar skuldu verið fyri at fingið meira burtur úr okkara grunnum, enn vit fáa í letuni. 14. sept. hevur eisini fingið hesi tel, og metir hann hetta at vera stór tíðindi So stór, at fjáltur má koma á samgonguflokkarnar av hesum og so stór, at sjálvt Dimmalætt- ing ikki torir at kunngera tey Síðan hevur hetta blað roknað út, at um vit fingu alla hesa veiðu sjálvir, so hevði hetta veitt okkum eitt útflutningsvirði upp 00 mill. kr. So kunnu vit rokna út, at fyri at koma til hetta tal er samlaða kilotalið faldað við kr. 3 fiskimarkið út, so onnu So rædur bert um at faa hava vit øll hesi 160.000 tonsini fyri okkum sjålvar it okkara kundu m tað var so lætt fiskimarksspurningar verða greiddir við at nýta 3 tabellina á hendan hátt, so hevði tað verið rættuliga einfalt at rikið fiskimarkspolitikk. Men so -fullkenir í einfalt er tað hóast alt ikki! Vit kunnu hyggja at hesum telum. Tey eru jú gjørd upp bæði fyri hvert land sær og fyri hvert fiskaslag sær Um vit taka tey týdningar- mestu fiskasløgini, so er veiðan hendan: Toskur 27.707 tons, harav Hýsa 17.976 Longa 7.397 Upsi 56.626 Brosma 7.172 Blålonga 9.608 Kongafiskur 9.696 Sild 9.073 Makrelur 4.277 149.532 Hesin samandråttur umfatar altso 94 av ti veidu, sum er givin upp. Hvat siga so hesi tøl okkum? Av ti samladu hysu- og toskaveiduni eiga vit um 42' Her kundu vit fiskad meira, um vit sluppu at reka teir óivað itlendsku trolararnar burtur, ti hesin fiskur kann verða veiddur við línu, sum føroyingar ju er Men sjálvt um vit einsamallir sluppu at veiða alla hýsuna og toskin sjálvi, so hevði tað ikki munað so ovurhonds nógv, tí samlaða veiðan av hesum fiskasløgum er ikki so ógvuliga stór. Taka vit longu, blálongu og brosmu, so veiða norðmenn næst føroyingum ta sterstu ; føroyingar 13.276 — 6.018 - 1.428 2.973 3.402 228 121 49 nøgdina nevniliga 10.720. Hesi fiskasløg veiða norðmenn við línu á djúpum vatni, og her hava vit somu meguleikar sum norð- menn. Men okkara fiskimenn hava so ikki higartil hildið, at hendan veiðan hevur loyst seg. Hetta kemur vist m. a. av, at prísurin er rættuliga lágur hjá okkum fyri hesi fiskasløg. At tað loysir seg betri hjá norðmonnum man helst koma av, at teir hava Napoleon Hansen, valevni í Suðurstreym, skrivar: & ' Á i rå æ« = isini fingið lut Nú stendur val fyri durunum, og kanska eru fleiri í iva um, hvenn flokk tey skullu velja. Her er einki at ivast í. Hygg bert aftur um > bak og ásanna hvat gjørt er hesi seinastu 4 árini við skilamonnum til róðurs Tað er einahelst almennu iløgurnar, sum skapað hava henda framburð, og er tað at fegnast yvir, at eisini smáplássini hava fingið lut í hesum Sjálvur haldi eg, at smáplássini ikki eiga at verða skúgvað til viks, eisini tey eru eitt lið í landshúsarhaldinum. Smáplássini mugu byggjast út, har meguleikar eru, og henda útbygging eigur at fremjast á tann hátt, at hon verður ellum at gagni. Fegin eri eg um ta útbygging, sum her verður framd, tó er at vóna, at ikki ov long tid gongur, til meira kann gerast. Tað er sjálvsagt, at tá vit her í Nólsoy hava sett okkum hetta stórmál, at gera Víkina kyrra, eftir at hava bygt ein stásiligan skúla og fingið eina ikki so heilt ódýra út- skifting, so kemur hetta at skerja onnur mál, Her hugsast um annað. sum eisini eru neyðug vegir, kloakkir og mangt hjálpa vit við at figgja landsvegirnar, hóast vit ongan landsveg eiga sjálvir ella koma at Eisini fáa. Man hetta ikki vera átroðkandi mál á eðrum plåssum enn her hjá okkum. So vitt eg veit, finnst eingin kommunalur lánigrunnur her á landi, har kommunur kundu fingið biligari fígging til almenn arbeiðir enn tey dýru bankalánini Vit vita oll, at Føroyar innflyta ein hóp av verur árliga, sum saktans kundu verið fram leiddar her, og hví ikki finna fram til eina loysn, soleiðis at eitt og annað kundi verið framleitt her og deilvís úti á smáplássunum har møguleikar kundu bjóðast. Har einki virksemi er, heystast hvorki til íbúgva ella til Givið er eingin ágóði, kommunu Javnaðarpolitikkurin miðjar ímóti, at øll skullu hava møguleikar í samfelagnum Javnaður, frælsi og brødralag, tað er einasta leiðin til framburð, tí sigi eg: Farið á val og seti X fyri javnaðarflokkinum Napoleon Hansen betri marknað og tí kunnu fáa betri prís fyri hendan fisk. Stersta negd í hesum yvirliti er upsi, og her veiða fransar meginpartin. Her hava vit fyri so vítt eisini somu møguleikar sum teir, men her er tað ein veiðitekniskur spurningur. Upsa veiða fransar við serstøkum Ð 5 + so er hetta als ikki veida undir Føroyum, men hon er veidd i okkara hagtalsøki á markinum til Hetlendska hagtalsekið, men hesa veiðu kunnu vit als ikki »kanna« okkum, tá talað verður um fiskiveiðu undir Feroyum. Niðurstaðan av hesum telum frá fiskirannsóknarstovuni má verða, at vit m. a. fáa alt ov lítið burtur úr upsastovninum, sum er okkara størsti stovnur. Men her er tað fyrst og fremst kanning, sum krevst. Vit mega finna útav at veiða hendan fisk, og her er tað, at vit eru eftir- bátar. Og okkara fiskirannsókn- arstova er sera illa fyri í so máta. Hon hevði »Leiv Øssurson«, sum nú var eitt vælegnað kanningarskip, eina tíð, men hann varð seldur ti tingmenn hildu, at hann gav okkum so stórt »undirskot«, hóast lands- stýrið var hugað fyri at halda fram við royndunum hjá hesum skipi. Hetta var stak ófram- skygt. Eitt land, sum bert livir av fiski, má hava ráð til at ofra nakrar milliónir upp á fiskirann- sóknir, og tað er heilt givið, at skullu vit fáa nyttu burtur úr okkara fiskistovnum, og tá vit vita, at tað er mest ein tekniskur spurningur, hvussu vit kunnu fáa hesa nyttu, so mega vit ikki spara, tá tað snýr seg um fiski- rannsóknir. So hóast vit eru seinir á sjóvarfallinum, so má komandi landsstýri alt fyri eitt fáa ferð á eitt slíkt kanningar- » | X | | jer] {| Hetta kortið vísir ICES-hagtaleskið Vb, har nevndu 160.000 tons eru veidd troli, og vit hava havt onkrar royndir eisini, men tað hevur ikki borið til Taka vit týskarar veiða mest av, so er veiðitekniskur kongafiskin, sum hetta eisini ein spurningur Taka vit sildina og makrelin, arbeiði, m. a. soleiðis at fiski- rannsóknarstovan fær eitt hósk- andi fiskirannsóknarskip Eitt er í hvussu er vist. So einfalt sum bert at falda 160.000 tons við 3 er tað avgjørt ikki. Óli Jacobsen FISKIMENN! Kross við lista C!