mikudagur 6. november 1974síða 4

Síða 4 Hagtøl og lønir kunnu vera lika vill- leidandi, sum tey eisini kunnu vera vegleidandi. Tad hættisliga er bert, at ein sjåldan veit, hvat skal leggjast í tel, sum verða borin fram. Danir plaga at siga, at orðið lygn kann stigbendast soleiðis: løgn — forbandet løgn — statistik. Tjóðveldisflokkurin undir hesum valstriðnum ferð efti: ferð ført fram, at hann hevur roknað út, at bruttotjóð- arinntøkan seinastu 6 árini er okt við 34%, meðan løn verka- manna í sama tidarskeidi er okt við 13%, og verður landsins stýri lagt undir at vera atvoldin til hetta, Tjóðveldisflokkurin greiðir ikki frá, hvussu hann er komin fram ti hesi tel, men vit eru eisini onnur, sum duga at rokna, og niðanfyri er uppsett, hvussu arbeiðsmannalenirnar saman við prístalinum hava út- viklað seg í hesum valskeiðnum: Timaløn 1.1. 1971 kr. 10,28, pristal 593. Timaløn 1.1. 1975 kr. 19,46 + 89%, pristal 941+59% Hetta gevur eina lønarhækk- an uppá 19% eftir 4 árum. Gingið er her út frá, at prístalið hækkar 20 stig pr. 1.1.75, men sjálvt um hetta ikki er heilt rætt, so broytir tað lítið og einki upp á úrslitið. Eg komi fram við hesum bert fyri at vísa á, hvussu óálitandi hagtel kunnu vera, og serliga tá tey skullu nýtast til eitt åvist endamál. Her má eisini gerast vart við, Hagtel hevur at tað er ikki landsstýri ella log- ting. sum ásetur verkamanna lønirnar. Tær verða ásettar vid sáttmála millum avvarandi fel- og. Og eingin flokkur uttan tjóð- veldisflokkurin hevur verið hug- aður fyri at broyta hetta, og tað hava verkamannafeløgini heldur ikki. Einasta beinleiðis ávirkan sum politikkararnir hava á hesa løn, er ásetan av dýrtíðarviðbót- ini, og her telur tað rættuliga fitt í hesi útrokning, at hendan fer upp við kr. 1,26 pr. tíma í einum frá 1. januar. Uttan hesa viðbót hevði omannevndi prosentur verið 12,5 istadin fyri 19. Nevnast kann í hesum sam- bandi, at tá tjóðveldisflokkurin førir fram, at tá hendan viðbót eftir uppskoti frá teimum skal verða »i minsta lagi« 1,3 oyru, forir hetta verka- menn nú hava fingið frian sam- ráðingarrætt um hendan spurn- ing, einki hald í hesum. Hetta uppiskoyti broytir einki, ti tað hevur ongatið verið nakað til hindurs fyri, at verkamanna felogini kunnu tinga seg fram til eina betri skipan. Tað hevur t.d. prentarafelagið longu gjørt, tå teir høvdu samráðingar seinast. Men sigast má tó, at tá tingið hevur åtikid sær at skipa fyri hvussu dyrtidarvidbotin skal vera, so er tað eisini skyldan hjá tinginum at bera umsorgan fyri, at hendan viðbót altid gevur eitt rættvíst endurgjald fyri dýrtið- ina. Tað gevur hon ikki enn, og ti eigur hetta mål at verða tikið við sær, at so er sosialurin Nr. 62 — 6. november 1974 uppaftur, samstundis sum neyå- ugt er at fáa eina viðbótarskipan fyri allar lønartakarar. Hvørji tøl ein enn kann rokna seg fram til, so má ein leggja sær í geyma, at láginntekubólkarnir klaga um, at tað verður verri og verri at fáa endarnar at rekka saman. Og her hevur tingið sjálvsagt eina skyldu at gera nakað, og her skuldi tað nærm- asta verið at lætta um skatta- trýstið á hesum inntekubólkum. Um vit grovt meta, at ein verka- maður, sum vinnur 40.000 kr. hevur 10.000 kr. í skatt, so vildi ein skattaniðurskurður upp á 20% t. d. merkt 2.000 kr. Hetta vidli svarað til eina óskattaða lonarhækkan upp á 1 kr. pr. tíma, og vildi tað samstundis svarað til eina vanliga skattaða lønarhækkan upp á um kr. 1,50. Hetta vildi verið ein fittur bait, og so góðir sum allir flokkar eru við verka- og fiski- menn hesa tíðina, skuldi tað ligið væl fyri at fingið framt til- tok hesum stættum til bata aftaná valið. Óli Jacobsen ÉT Mannarættur at eiga tak yvir høvdid Bustadurin er fridhalgadur i sjålvari grundlógini, ti má tað eisini vera samfelagsins skylda vid lóg at tryggja øllum javn- bjóðis atkomu til hendan bú- stað, og undir slíkum korum, at tað ikki verður at kennast sum ein okrandi figgjarlig byrða at eiga tak yvir hevdið. Tey bæði stórmálini hjá javn aðarflokkinum: Landsbanka- málið og Landshandilsmálið munu vera tveir teir mest um- ráðandi spurningar fyri at fáa eina æviga loysn av hesum trup- ulleikunum. Vit kundu við egnum Lands- banka stýrt láni- og rentupoli- tikkinum, sum okkum hóvar best, sostatt til storsta gagn fyri land og fólk. Ein kundi til dømis hugsa at øll, ið skulu til at seta „ fingu eitt avmarkað lán, tey, ið ynskja sær ta stóru luxusbyggjanina, máttu klára alt út yvir ta vanlig við eginpeningi. Eisini kundu treytirnar gjørst sær, búgv meðan Javnaðarflokksins mál og mi Tað er mangan kastað okkum at tað er okkara skuld, monnum fyri, Javnaðar- at tað 7. idag er so stórur munur á lønarlagnum, tað hevur og er ikki lætt hjá okkum javnaðar- monnum at áseta lenir í samarbeiði við teir flokkar, sum sita á Føroya Løgtingi idag. Ti sum øllum kunnugt er bert ein lønmottakara- tann Feroyski Javnaðar- sum hann bleiv stovnaður fyri fimti árum síðani, hevur og framvegis arbeiðir fyri at styrkja og lonmóttakarastættin. flokkur. sum hevur givið og vist eðrum tjóð- at hesir lítlu klettar, vit búgva á, og sum hinum Norðanlondum at tey megu rokna við sum síðani hann kom við í Landsstýrissamgongur hevur stað- ið á odda fyri tí útbygging, sum er framfarin her á landi, bæði hvat vidvikir skipabygging, ídnaðarútbygging og so teirri stóru útbygg- ing á samferðslugkinum. Hesin flokkur, sum hevur staðið á odda tá vit hava framt yvir- tekur, og sum framvegis vil standa á odda at yvirtaka tað, sum er okkum Føroyingum at Hesin flokkur sum hevur staðið sum ein, tá á hevur staðið, hvar í aðrir flokkar flokkur á Legtingi, flokkurin. Hesin flokkur, menna um um, verdir at respektera, Føroyum. Hesin flokkur, gagni. hava svíkt. Hetta er tann flokkur sum vil, staka menniskja skal trívast, bæði handaliga og andaliga. líka síðani Hesin eru hevur víst tygum við til at Feroyar til eitt at tað ein- vælferðarsamfelag, Hetta er tann flokkur, sum allir stættir í tí Føroyska samfelagnum kunnu siga um, at hetta er okkara flokkur. Við tað at tygum hin november seta tygara X við lista C, eru arbeiða fram ímóti at gera demokratiskt-sosialistiskt Fólkaheimið Føroyar. Páll Joensen munandi lagaligari við t. d. langfreistaðum lánum. Av ti at øll høvdu kunnað tikið hesi langfreistaðu lánini, hevði sami kapitalurin verið úti- standandi, bert javnari býttur millum landsins borgarar. Spekulatiónsbygging kundi eisini verið munandi skerd við t. d. at redusera lán til tey 2. húsini, tey 3. o. s. fr, um egin bústaður á forhond var tryggj- aður. Grundstykkjalánini kundu verið eins og aðrastaðir upp til 60 —70 ár. Men ein slíkan lánipolitikk fáa vit ikki framt, so leingi bank- arnir eru á privatum hondum. Annar stórfaktorurin fyri at fáa eina æviga loysn á byggi- trupulleikunum er, at fáa eina influtningsmidstød her á landi. Tað er jú ein royndur lutur, at ein Landshandil er førur fyri at útvega byggitilfar nógv bíligari enn hin einstaki er førur fyri, og eisini upp á nógv lagaligari treytir. Tað er sjálvandi greitt, at skal landið stuðla eitt slíkt tiltak sum húsabygging, tá er tað hugað fyri, at tilfarið fæst til vega á ein so biligan hátt sum gjørligt, til tess at tey eyka- gjøld, sum í løtuni verða kravd i form av skatti og tolli, ikki skulu nytast til at rika upp føroyskar og útlendskar spekulantar. Vónandi eru hesi bæði gomlu stórmálini hjá Javnaðarflokkin- um ikki so langt vekk. Hesi bæði mál sum eftir míni metan eru teir mest týðandi faktorarnir fyri eini grundloysn av hesum vandamáli, sum íbúðarspurning- urin er vorðin til í dag. Kristjan á Neystabø —fD Verjið vunnu rættindi — Javnaðarflokkin E—G Útvarpið visti, beint áðrenn blaðið fór til prentingar, at siga frá, at Z. Wang hevði reist sak móti landsstýrinum og val- nevndini fyri Suðurstreymoy, tí at løgmadur hevði ikki góðtikið listan sum tjóðveldislista. Tjóðveldisflokkurin hevði mótmælt, at nevndi listi kom at fáa frámerki E. TE — —TF———— 1 LES SØGUNA Líta vit frameftir so er tað greitt, at vit velja javnaðar- flokkin. Líta vit afturyvir, eru talandi grundir fyri at velja tann flokk, sum frá stovnanini sum eina sjálvfylgju setti sær fyri at tryggja og beta um kor verka- mannsins. Hvussu vóru viðurskiftini fyrst í 1920 og úteftir, hvat var tað, sum gjørdi at verkamanna- rørslan byrjaði og frá henni stovnanin av javnaðarflokkin- um. Tað var kampurin fyri tí dag- liga breyðinum. Steðan tá var ognarmaðurin, bóndin, var farin at virka sum reiðari og keypmaður, teir høvdu valdið sum ognarmenn, og nú ið samfelagið var við at broytast frá jarðarbrúk til ein fiskistatt, vildu teir og hevdu teir valdið. Teir sum bert hevdu sínar hendur á at líta stóðu nú meira einsamallir enn fyrr. Jú tað var í røttum tírna, at javnaðarflokkurin sprottin av arbeiðararersluni varð settur á stovn, og nógv hevur han avrik- að, men enn væntar nógv. Les seguna og legg merki til ágangin. Arbeiðarafelagið FYLKING og Fiskepigernes fagforening bleiv stovnsett — ikki bert fyri arbeidarafjøldina á Tvøroyri, men fyri øllum verkamonnurn og kvinnum i Føroyum. Hetta verk teirra er ritað við sterkum stavum i Føroya fjøll. Tað at arbeiðarin kann fara á egnu skrivstovu sína eftir sínari len, tað at hann og hon kunna heva sínar feriupengar, tað at verða tryggjaður, um tey koma til skaða á arbeiðsplássinum. Tað er javnaðarmannapolitikkur. Arbeiðarafylkingin á Tveroyri hevur ikki sitið hendur í hupp, tá talan hevur verið um at in- vestera. Líka frá tí tey stovnaðu Ísvirkið í 1930 og til nú í Tver- oyrar flakavirki er sett á stovn, er tað arbeiðararerslan, ið setur teir stóru pengarnar til. Fyri uttan at gjalda yvir eitt hækkað prosent av arbeiðara- Jønini verður goldið yvir skattin, og hetta uttan at hesir fáa nakran skattalætta ella nakran skattafyrimun. Hetta kalli eg fyritaksemi, hetta kalli eg trúfesti. Uppgávan hjá okkara flokki verður at tryggja, at hesi tiltøk skapt av arbeidarafjøldini verða styrkt, teir umboðsmenn, sum valdir verða, mugu leggja sær hetta í geyma. Við ti fyri eyga fara Tvera- fólk, ja allir Suðuroyingar á valg og velja JAVNADARFLOKK- IN. Sverri Midjord