leygardagur 12. oktober 1974síða 3

sosialurin Síða 3 Nr. 55 — 12. oktober 1974 = Atli Dam skrivar: Avmarkingar í almennum virksemi Skal inflatiónin bremsast við øktum arbeiðsloysi, verður tað enn eina- ferð goldið av løntakarunum, og tå er javnaðarflokkurin ikki iðalmál javnadarfloksins er amvegis at tryggja arbeiði til |, á sjógvi sum á landi«, og tað ikki av tilvild, at hesi orð eru kanska ráð eru at skoyta uppí, har hitt almenna enn ikki røkkur. Alt hetta fær borgarligar vid i leiki. berghol, røktarheim og skular, stuðla gistingarhúsum og flaka virkjum, lagt í ítróttarhallir, silahyljar og súrhoyggjabrunn arnar lata seg gera á smápláss um eisini Almenna sparingin — Landsbankin Konsolidering hevur verið spurt eftir. Jú, hon er framd, við at allir grunnar landsins eru vaksn ir munandi, likviditeturin er øktur, og skatturin minkadur, so skattgjaldarin fekk høvi at spara upp. Tad hevur hann gjørt meira enn i ødrum londum, og er ti almenna og privata sparingin vaksin til fleiri hundrað milliónir semið og binda peningin sum trygd fyri donsku obligatiónun um hjá teim førøysku bankun um, soleiðis at okkara likvid itetsreservi kundi verið nýttur til útbygging í okkara egna sam felag. Hetta er at tveita mold í eyguni á fólki, ti hann, sum er formaður í nevndini hjá einum banka, veit, at neyðugu trygd ina, nevniliga landskassaved hald, hava vit bodid fyri øll tey virdisbrøv, sum nýtt vórðu at tryggja iløgur herheima. Hetta er enn ein roynd at skava útyvir, at spekulatión bankanna við roytt frá Þat skapa . . til sat profetar at ressast, tí nú eru ar, hækkað pensiónir og studn krónur. Hesin peningur er settur Í yggja arbeiði . . .«, ti idag er privilegiini i vanda. Ti má dýrið i ingar og sent landsstyrismenn i peningastovnarnar, sum ímóti likviditetsreservunum í løtuni er rbeiði til allar hendur nærum hesi opinbering — javnaðar- og embætismenn í útlond at okkara vilja í ov stóran mun aft- = miseydnað, og ti er peningurin yrðin verunleiki um landið alt flokkurin — leiðast fram fyri al- = tingast, alt meðan skipaflotin er ur hava bundið hann í donsk bundin. 1 mberingarnar, sum menningin, so honum netrast í vaksin og virkistalið okt. virdisbrøv bædi B. Danielsen og P. Ellefsen il Arbeidi mannarættur ivnadarflokkurin hevur talað virkað fyri, at mannarætturin arbeiðis og løn verunliga erdist rættur. Tey mongu pskot á hendan bógv standa árt í vitsku manna, og kanska rliga hini bæði gitnu við fel- sheitinum „Arbeiði til ell á gvi og landi«, ið longu í 1944 einiliga åvistu, hvussu vit við inøkonomiskari stýring gjørdu nda dreym til verunleika. Arbeiðsloysi er hvast sverð, tt bitrasta at leggja ímóti, tå nloysi, mistreysti og armóð, m eru fylgisveinarnir, hava gið merg úr monnum. Ti hevur kkurin av øllum alvi stríðst ri at koma úr steðuni, at virk- fúsar hendur ikki sleppa at apa, og tá flokkurin hevur átt virkan, er arbeitt so, at fleiri og eiri hava virkað virðini okkara imfelag at liva av. Fær flokkurin politiska styrki at fyriskipa ta idnadariut- ygging, stødid er lagt undir einastu fyra årini, og til at remja ta tørvandi umlegging og tbygging innan landbúnaðar- innuna, hann hevur játtað at ggja doyin á, eins og hann evur gjørt innan fiskivinnuna, iva vit rokkið samfelagnum, ir meginparturin av borgarum eroya virka triggjar roduktivar vinnutættir, sum runliga kunnu tryggja væl- rå, nøgd og mannsømilig kor innan Sosialistavandin len, >Tað eru brotin kør i ollum ndum«, siga danir, og falskar rofetar kenna vit eisini í øroyum. At i dag er eyðnast at tryggja isini teim, sum ådur høvdu nog kid við at nøkta tey mest eydturvuligu dagsins krøv um nat, byli og klædir, høvi til at rúka nakað av peningi til annað nn júst terv, verður líkasum ki dámt. Heldur ikki, at hesi 'Yva sær at hava okkurt til dag- vølju, til at fridka síni heim og iðka sín sjónarring við luttøku í itiðarútbúgving, ella nú ein evur ráð til tess, at ferðast í tlond og annars at loyva sær at ikta til tað, ið áður var mett um villasta luksus, verður ildið somiligt. Fyri ikki at tala m, tá tey lata bernini læra, nú hold, og hann beinanvegin gevur seg aftur í kendu >tryggu< borg- arligu skipanina. Tey eldru minnast, tá arbeiðs- tímarnir vóru náðigáva, sum ein takkaði fyri, sum helst íkki skuldu vera ov mangir, og sum ikki vóru sjålvsøgd rættindi. Teir borgarligu profetarnir nýta ti fyri at órógva hesi orð Få sum inflation, oyðslusemi í peninganytslu, alment haft å fyritakssemid, drepandi styring av orku samfelagsins og vald- tøku av bankunum, har pening- ur tykkara annars stóð tryggur, og hvert av sínum Yngra ættarliðið upplivir, at alt gongur toluliga væl, og at fjøldin kennir seg meira og meira trygga við valdandi viðurskifti, ti ræður um at fáa eitt ivakorn at næla, ræður um at minna á, hver frá skaparans hond var ætlaður at eiga ágóðan, at taka avgerðirnar, at ávirka og at loyva sær at liva eitt sindur eðrvísi enn fjøldin. Ti ræður um við nýttum og ónýttum amboð- um at syrgja fyri, at handans og andans arbeiðarar eina tíð venda umboðum sínum bakið og prísa elituni, sum, tí hon við okkara hondum og okkara skattapen- ingi skapar tey virði, sum geva breyð og eyð, má sleppa einsa- mell at laga okkara lagnu, sum hon nú vísiliga finnur rættast. Figgjarpolitikkur I hesum virki hava vit sæð eitt heldur legið samanspæl millum felagarnar Sundstein og Ellef- sen, skemtaran Breckmann og fiskasølustjøran Birgir Daniel- sen greipadar vid Erlendi Pat- ursson og Ova Mikkelsen, id allir hava røtt um figgjarvidurskifti og figgjarpolitikk, ella rættari hin »tørvandi« figgjarpolitikk, sum hevur skapt allan hendan »ræduliga« framburd, og hesi hættisligu viðurskifti, at nú kann vanligi løntakarin loyva sær at nýta eitt sindur av avlopi sínum á ein hátt, ið minnir um tað, sum bert var ætlað teimum fáu. Tað er rætt, tá teir siga, at vit hava haft eitt munandi alment virksemi, tað er eisini rætt, at vit hesi ár hava nýtt nógvan pening “til skapan av øktum meguleikum. Vit hava bygt havnir, vegir og Men tað er skeivt, tá teir siga, at burturúr er lítið komið Virðini liggja í okkara landi til frama fyri brúkaran og vinnuliv ið, og almenna virksemið hevur tryggjað arbeiði fyri allar hendur hesi ár, meðan vit útbyggja ta vinnu, sum taka skal imóti teim, sum nú virka innan almenna byggisektorin, og almenna virk semið vil minka, so hvert vinnan er for fyri at bjóða lønandi kor til arbeiðsfólk okkara ella teir for oyingar, vit fegin vilja hava heimaftur. Skaptu vit ikki virðini og for- treytirnar nú, tað lat seg gera, vildi eftirtidin dømt okkum få vitskutar at vera Og hetta er gjørt utian at ein einasti maður er drigin av skipi ella kvinna úr produktión fyri at arbeiða al menn arbeiði. Javnvágin hevur ti verið í lagi, meðan broytingin er hend, sum ger tað lættari at leggja virkir, har arbeiðsmeg in er. Hetta kann nú vegna góðu kommunikationsmøguleik Men her sýnir hin tervandi styringsmøguleikin seg, tí eitt samfelag, sum bundið hevur 180 mill. kr risastórt tal av krónum innan landa, átti ikki at verið í likvid itetstrupulleikum Landsbankin kundi stýrt hes- uttanlanda og eitt um peningastreymi út úr og inn í samfelag okkara og kundi sam skipa figgjarorku landsins, so vit ikki fingu trupulleikar, tí 25—30 mill. kr. terva til vøru- figgjan Um landsbankahugsan javn- aðarmanna kann annars sigast, at ikki er ætlað at loysa krónu- virði frá ti danska ella at seta seðlapressu upp, so sum tjóð veldisflokkurin hevur talað fyri, og sum B. Danielsen og P Ellefsen spotta við Sparing bankanna Fiskasølustjørin, sum kennir likviditetstrupulleikarnar, mælir til, at vit minka almenna virk og J. Sundstein í bloðum so væl sum Tr. Samuelsen á tingi hava borið fram, telja ti ikki Prisvøkstur Vanliga nørir almenna virksemið inflationina, men hetta er i okk ara samfelag bert fyri ein evarska litlan part rætt, ti vit importera hesa inflatión Sukrið og mjelið ella skóbúnin verða ikki biligari, heldur ikki oljan, køliskåpid ella maskinan um vil minka almenna virt semið Tað er tó eitt eki, har inn lendis virksemið nerir inflatión ina, og er tað byggiøkid. On nógv arbeiði kann gera, at hand verkarar krevja meria enn ásetta timaløn, og harafturat kunnu góð ráð hjá fólki seta grundøkis prisin upp, har útboðið a byggigrundum er lítið. Serliga tá menn við avskrivaðum krón um bjóða nærum hvat sum helst fyri at tryggja sær bestu økini Men i mun til ta inflation, sum innfluttar verur bera inn á okkum, er skapta byggiinflatiónin sera lítil. Tað vildi ti kenst sum olja á bálið at gera fólk fátækari við at skapt arbeiðsloysi við at minka al innlendis mennu byggingina, har sum ikki meguleikar eru fyri arbeiði á privatum virki ella á skipi Hesi teknisku orð um fíggjar viðurskifti, sum borgarligu pro fetarnir nýta, goyma bert tað, at nú skal fjøldin minka um nýtslu sina, og hon fæst best til tess, um hon ikki hevur ráð, tað vil siga, tá hon er arbeiðsleys Hesa regulering vil javnaðar flokkurin ikki nýta, og heldur ikki vil hann minka sosialu trygdina. Ti er ein sterkur javnaðarflokkur borgan fyri, at aðrir styringsmøguleikar verða nýttir Javnaðarpolitikkur Skal minkast, vilja vit heldur enn meira avmarka likviditets viðkanina, sum liggur í, at avskrivað avdrigið, verður meir enn og harav ovnýtsla verður hjá teim, sum ikki hava skilt, at avskrivingin var ætlað til konsolidering av fíggjarstoðu felaganna heldur enn til egið brúk Framhald á síðu 4