leygardagur 19. oktober 1974síða 4

Síða 4 JA FRÁ GUNDER — SJÁLVANDI GUNDER 1 SON SKRÆDDARI Niels Finsensgeta 9 — Telefon 21“ 3800 Tórst yy; TRADERLI 8 K Vit ferma hvønn einasta Týsdag í Alborg Mikudag í Halmstad Hósdag i København 2. hvørja viku i Larvik 3. hvørja viku i Ålesund 3. hvørja viku i Sandnes 4. hverja viku í Blyth BEINLEIÐIS TIL FØR Avgreiðslur Chr. Jensen, tlf. 122566 Álborg Bugge & Olsen, tlf. 82090 Larvik J. Hagenæs, tlf. 24078 Ålesund W. Harney & Co., tlf. 2331 Blyth NE — agi. BOX 17 TLF. 13960 TELEX 81236 TRADER TORSHAVN 10 OYA A/S Traderline, tlf. 130233 Keypmannahavn Wilson & Co., tlf. 118135 Halmstad T. Schanche Olsen, tlf. 62028 Sandnes I panelinum eru Jógvan Arge Andrew Isheim Hilmar Bech Bárður Jacobsen Jóannes Dalsgaard Oli Jacobsen Sigrid Dalsgaard Steinbjørn B. Jacobsen Atli Dam Hans Jørgensen Signar Dam Hedin Klein Birgir Danielsen Jacob Lindenskov Hans Holm Sverre Midjord | Kjartan Hoydal Johan Mortensen | Finnbogi Isaksen Johan Hot Mortenser | | Kristjan å Neystabø ' André Niclasen Johan Nielsen Kári D. Petersen Marita Petersen Sigmund Poulsen Axel Skoubo John Smith J | Nr. 57 — 19. oktober 1974 Flokkurin, flokksskråin og framtidin Føroyski javnadarflokkurin hev- ur nú skjótt 40 ár á baki i polit- iska striånum her á landi. I vår varð gjørd nýggj og endur- skoðað floksskrá á landsfundi javnaðarfloksins her í Havn. Eftir at vera vidgjørt í politisku felogunum, millum einkultper- sónar, á nevndarfundum og eftir inngangandi tjak á sjálvum landsfundinum bleiv uppskotið bleiv uppskotið viðtikið á lands- fundinum i april. Floksskråin visir framå. Vit vilja vera vid til at skapa fram- tidar Føroyar, men vit forkasta ikki tey urslit, sum uppnådd eru. Vit vilja byggja víðari á tey, og somuleiðis hevur flokkur okk- ara fingið vissar erfaringar, síðani hann fyri fyrstu ferð trein fram á hin føroyska politiska pallin. Ein politiskur flokkur og serliga ein gamal flokkur sum javnaðarflokkurin verður domd- ur og vigaður í tí dagliga eftir sínum arbeiði og teimum persón- um, sum umboða flokkin. Tað er tí ikki nógmikið í eini skrá at greiða frá, hvat vit vilja gera. Vit mugu royna at gera veru- leika burturúr í gerandisarbeið- inum í komandi árum. Hetta krevur á mangan hátt politiska styrki, men samstúndis er eitt hevuðssjónarmið í skránni, at hann/hon, sum gongur inn fyri ti demokratisku sosialismuni í sínum arbeiði og politiska virki, er við í ti dagliga at fremja tað samfelagsskipan, sum floksskrá- in er úttrykk fyri. Nú er ongin flokkur, glaðbeintur gongur inn fyri ti kapitalistiska samfelagssystem- inum. Sjálvt teir mest konserva- tivu nevna seg á okkara dogum fyri liberalistar, og vanligt er her at seta liberalismuna upp sum eitt mótstykki til sosialismuna. Lættliga gjørt einfaldari nú upp undir valid frælsi contra tvingsli. (I Føroyum hava vit umframt sosiala skilnadin eisini hin nati- samband contra sjålv- sum sum onala, styri). Tað kapitalistiska systemið er ikki liberalistiskt og ikki áhugað í ti friu og jøvnu kappingini. Tann buskaparliga liberalism- an er eisini so at siga køvd av ti koncentration, sum tekniski ut- viklingurin fremur, og i altjóða samanhangi er tad monopol- kapitalisman, sum stingur sitt ódámliga hevur fram. Eisini eiga vit at nevna hetta, sum privata initiativið hevur gjort stórt brúk av tey seinastu árini her á landi: onki at makta einsamallir, men altið til reiðar at fara biddara- gongd til hitt almenna fyrst, og síðani reypa um at leggja rygg til 0. s. fr. aftaná. Sum kapitalismunnar mót- setning uppfata mong sosial- ismuna sum eina samfelags- skipan, hvar samfelagið hevur ognarrættin til framleiðslutólini, hvarvið øll eyðræning skuldi hildið uppat, økonomisku krepp- urnar hvørva og økonomiskt, sosialt og mentunarlig javnvág í staðin. Utviklingurin hevur víst, at ein sosialisering ikki automat iskt fær hesar fylgjur, og tað er væl okkara týdningarmesta er- faring, at sosialisman í teimum kommunistisku londunum er gjøgnumførd og virkar undir tvangi og diktaturi. Okkara sosialistiski kritikkur av ti kapitalistisku samfelags- skipanini er m. a. hesin: Tað ferir til økonomiskt órættviísi og førir demokratiið í vanda. Tað politiska og ekonom- iska demokratiið, sum er for- treytin fyri frigeran av ti einstaka menniskjanum, kann ikki trívast undir kapitalismu ella diktaturi. Tað verður okkara stóra uppgáva at sameina demo- kratiið og sosialismuna. Ikki bert tí vit eru demokratar, ella ti vit halda okkum síggja tað rætta í teimum sosialistisku hugsjónunum, men ti kravið um menniskjaligt frælsi fyri okkum er tað avgerandi og samstundis er óloysiliga sambundið við kravid um økonomiskt rættvisi og somu atkomu til mentunnar- ágóðarnar. Vit treingja til at tala minni um sosialisering og arbeiða meiri Johan Samuelsen i vid teimum mongu problemun- um, sum stinga seg upp, tå hug sjónirnar skulu førast út í lívið. Tað er ikki eitt endamál í sær sjálvum at sosialisera, men at koma økonomiskum órættvísi til livs. Hetta kann eisini henda við, at samfelagið tekur alla ábyrgd fyri tí samlaðu innvest- eringini, framleiðsluni og arb- eidsumstødum og harnæst við at beta upp á kapitalistiska sam- felagið igjøgnum útjavnan igjøgnum skattin, og við at gera tær almennu útreiðslurnar so háttaðar, at vit harvið skapa betur trivnað í landinum fyri alt fólkið. Demokrati og diktatur Allir flokkar eru demokratiskir. Demokrati merkir frælsi til at stýra sær sjálvum og forútsetur fleiri frælsisrættindi; um hesi rættindi verða ikki vird, er tað ofta fyrsta tekin til, at teir sum valdið hava, eru ræddir fyri demokratiinum. Mótsteðumað ur demokratisins er diktatur og diktatorar ræðast demokra ið og tess stovnar. Demokr: hevur virðing fyri einstal menniskjanum, diktaturið to bert viðhaldsmenn. Demokrati kann politiskt blíva ein form og økonomiskt ein følsk illusió (lagid i Føroyum) og vegurin diktaturid er tå bert stuttur Tann demokratiska sosialis1 an er ti ikki bert andstødingn diktursins og kapitalismunna men tann einasti máti, hvareft demokratiið kann fáa veruli; politiskt og økonomiskt int hald. Demokratiið byrjar hjá tí ei staka, og í heiminum og skúlanum, metir kynini eins, g ikki mannamun millum 0. s. fr. Okkara forfedrar hild at sosialisman uttan víðari vil gera menniskjuni til demokra ar, forða fyri tjóðskaparligu ósemjum og skapa frið í heimi um. Segan hevur lært okkur nakað annað: Vit hava lært, at demokrati kann verða fyribeint av fasistu ella kommunistum, og at t: stødugt má verjast móti ytri c innlendis figgindum. Grundsjónarmið floksi greiða frá ti grundarlagi, su flokkurin vil arbeiða eftir í kor andi árum, og í virkisskránni tað niðurfelt og prioriterað, hv hildið verður skal gerast í kol andi árum Javnaðarflokkurin stersti flokkur í Feroyum, u boðandi nærum 30% av velji fjøldini. Tað er ti ikki lætt seta eitt landsstyri uttan jav adarmannaluttøku, men einaf« má tað koma hartil, at t verður skipað eitt landsstyri u} á javnadartreytir, tí avgera! spurningurin er, um javnað: flokkurin ferð eftir ferð ka átaka sær stjornaråbyrgdi uttan at hava meguleika at fo nakað av síni skrá út í lívið Ikki verður tað gott skoðsmál fáa at vita, at javnaðarmenn « bestu menn at umsita kapitalistiska samfelagið! Fyri føroyska javnaðarfloklt hevur tað altid verið gerand dagsins úrslit, sum taldu, ar aðhvert talan hevur verið um verið í andsteðu ella í stjórn. 1 er her igjøgnum, at fólkið vorðið yvirbevíst um tað rætt floksins politikki. Arbeiði í árum, sum farin er visir hvat nátt er, og við hjálp nýggju grundsjónarmiðunum virkisskránni vilja vit royna yvirbevisa um, hvat kann nåas Vit eru sjálvir sannførdir ur at tann demokratiska isman er vegurin til frælsi frið, trygd og vælferð fyri men iskjuni. Tað er okkara uppgáva eis sum luttakarar í stjórnarsa! arbeiði at vinna sovorðið álit, vit so við og við kunnu fo okkara hugsjonir út í gerand dagin. ras er no; priv: SOSI1 Johan Samuelsen