leygardagur 26. oktober 1974síða 5

Nr. 59 — 26. oktober 1974 kommunum at byggja og halda skúlar. 14. Hægri útbúgving Utbúgvingargrunnarnir = verða oktir. Allir hægri skúlar eiga at verða samskipaðir og kollegiu- bygging at fremja í samband við hesar skúlar. Alt eigur at gerast so, at ongin av figg' rligum viður- skiftum verður skerdur í at fáa ta útbúgving, ein vil. Stuðul verður veittur uttan mun til giftu ella innteku foreldranna. Fróðskaparsetrið verður víðk- að mest gjørligt, so at møguleiki verður fyri at taka sterst møgulig prógv í landinum. 15. Mentunar- og menningarmál Arbeiðslíkindi hjá listarfólki verða at stuðla. Figgjarligu viðurskiftini hjá tí instaka eiga ikki at tarna nøkrum í at taka lut í mentun- arlivinum, tí verður tað lands- ippgåva at skapa gróðralíkindi fyri einum ríkum mentunarlívi. 16. Ungdómsmál — ítróttur Rikin eigur at vera ein politikk- ir, ið miðjar imóti at geva ellum pørtum av tí føroyska ungdóm- num meguleikar at trivast og virka i Føroyum, t. d. vid at tudul verdur latin til bygging iv ungdómshúsum, har ung- dómurin fær menningarlikindi nest møguligt undir egnum treytum. Allur sannur ítróttur verður ardur og styðjaður. Stuðul erður at lata til bygging av eikvollum, ítróttar- og svimji- allum. At samskipa og ráðgeva verður ítróttinum latin stuðul at ona fólki til tílíkt starv. Sett verður á stovn hjálpar- 'g ráðgevingarstovnur fyri før- oyingar í Keypmannahavn. Øll ung fáa alla hjálp fyri at kunna iðka eitt sunt og minnis- vert ungdomsliv. 17. Handil Landshandil og/ella leils innflytan og verður sett á stovn. Endamálið við hesum er at útvega ollum vanligum forbrúk- irum verurnar ódýrast, og at iskimenn, skipaeigarar og aðrir framleiðarar fáa sum mest fyri irbeidi sitt. landsan- utflytan 18. Príslagið Nýggj tíðarhóskandi skipan verður framd Prisansingin verður umskipað so hin besta trygdin fæst fyri rimiligari prislegu. Hetta kann prístals- m. a. gerast yvir nýtsluskatta- skipanina. Flokkurin virkar fyri, at vinnufeløgini fáa umboðan innan teir stovnar, sum hava við pris- ansing at gera. 19. Bankalagið Landið fer undir bankavirksemi við stovnan av landsbanka ella um postverkið. 20. Landsumsitingin Umsitingin verður at skipa so, at hon hóskar til tíðarinnar krov Tað verður ásannað, at tað er ein sjálvsegd uppgáva hjá heima- stýrinum at umsita bæði sermál og felagsmál, soleiðis sum tað er gjørt møguligt við gr. 9 í heima- stýrislógini. Til at rekka hetta mál, er neyðugt at umsitingin fær fólk við hægri útbúgving, og at skipað verður fyri miðvísari út- búgving av tænastu- og starvs- fólki landsins. 21. Náttúran og orkumøguleikar Fólksins ogn, sum landið og undirgrundin er, verður at umsita á ein slíkan hátt, at náttúran ikki verður dálkað til skaða fyri menniskjuni og soleið- is, at ikki verður oyðslað við náttúruríkidominum á sjógvi og landi. Orkumeguleikar landsins verða vit at troyta á skilagóðan hátt. 22. Føroyar og útheimurin Asannad verður, at ongin tjóð hevur ráð til at standa einsa- møll, tí verður samvinnan við aðrar at menna og útbyggja. Í millumlanda samráðingum luttaka føroyingar mest megu- ligt sjálvir. Floksins krav um at umboðan okkara í Norðurlandaráðnum verður javnbjóðis hinum tjóð- unum stendur við, og verða for- oysku umboðini at virka fyri, at vidtøkur ráðsins verða broyttar samsvarandi. Ær og lamb vigaðu tilsamans 109 pund — Besta lambið sum menn vita um á Kunoynni vóru kunoyingar í Haðani kom ein ær likudagin kørunum ) lambi, sum vå 57 pund, og er etta besta lambid, sum menn ita um er komið á Kunoynni. 12 erkur av tálg vóru í lambinum Erin, sum eisini varð tikin, vá ) pund og í vóru 20 merkur av tálg. Annars verður sagt úr Kunoy, henni at skur&fjøllini eru gingin, og hevur skurðurin verið miðal. ni UnGIr Fødingardagur Í gjár fylti Kristian Hansen í Kunoy 60 år sosialurin Fyri einum tveimum vikum sidani gjørdi 14. september mær tann beina at endurprenta eina grein, sum eg hevði har í blaðnum í 1966. Hendan greinin vidgjørdi minstulønar spurningin, og har varð ført fram, at sjónar mið fiskimanna er, at minstalenin skuldi vera ein trygd fyri, at fiskimenn skuldu fáa eina hampiliga úrteku, tá ein túrur miseydnaðist. Tjakið tå var, hverja upphædd minstulønin skuldi hava, og í ti sambandi var vist á, at fiskimenn ikki vóru so áhugaðir fyri, at minstulønin skuldi vera álitið, tá farið varð avstað, og at teir heldur enn ekta minstuløn vildu hava beinleiðis ískoyti til fiskaprisin, soleiðis at minstulenin bert varð aktuel fyri teir túrir, sum verunliga vóru vánaligir Harafturat fýltist eg á, at hetta mál inntil tá hevði verið eitt yvirbjóðingarmál, har teir flokkar, sum skiftivis høvdu verið í andstødu høvdu kappast vid sitandi samgongu um uppskot um hægstu minstulønina. Eg skilji ikki rættuliga, hvøjra orsøk 14 hevur til at gera mær hendan beinan at endurprenta nevndu grein. Onnur skriving sum teir hava havt mær vidvikjandi, bendir ikki um ta stóru vælvildina. Kanska hevur hugsanin aftan fyri hetta verið tann, at eg skuldi verða noyddur til at taka tað aftur, sum eg skrivaði tá. Men hartil er at siga, at mín hugsan um hetta mál er einki broytt síðan tá. Eg haldi framvegis, at minstalenin eigur ikki at vera álitið og endamálið, tá farið verður avstað, men at hon framvegis skal vera ein trygd fyri avleiðingarnar av vána- ligum túrum. Og tíbetur hevur gingist so væl seinnu árini, at tað eru færri og færri túrir, minstuløn. Samstundis bæði hetta mál og sum koma undir haldi eg framvegis at onnur mål, sum vidvikja vinnustættunum eru ov týdningarmikil til at vera nýtt sum rumbuismál Hvussu er so minstulønin í dag? Í hesum FISKIMENN ! Síða 5 Fiskimannamål valskeiðnum var minstulønin hækkað vid um kr. 600, soleidis at hon i dag er kr. 3.372 pr mánaða, soleiðis at hon svarar umleið til eina månadarløn hjá einum arbeiðsmanni, og hon verður pristalsvidgjørd. Fyri ta veidu, har prísiskoyti verður latið, verður hetta lagt oman á minstulønina, og munar hetta við nøkrum hundrað kr. um mánaðin. So stórt sæð kann minstulenin sigast at liggja í eini rímiligari legu í løtuni, og sjálvsagt skal umsorgan berast fyri, at hetta framvegis fer at vera so Sum eg vísti á, so ynskja fiskimenn heldur beinleiðis prisiskoyti, um spaðast skal til. Og í tveimum forum seinastu tíðina hevur tað komið so fyri, at veiðihættir torva stuðul, og tá hevur tað verið gjørt á hendan hátt Samtyktur er studningur til manningarnar á flakatrolarum, og skuldi hetta í ein vissan mun samsynt monnum tað tap, sum teir hava havt av fallandi fiskaprisum. Tað sama er galdandi fyri útróðurin og feskfiska- veiðuna. Her hevur fallandi prísurin á flaki eisini gjørt seg galdandi, og komu tingmenn til ta niðurstoðu, at studningurin til fesk fiskaveiðuna skuldi hækkast úr 15 í 25 oyru pr. kg. Vit minnast eisini tá idnadarfiski skapurin kom í eina tveimum árum síðan bráðfengis studningsskipan, sum fyri so vitt kreppu fyri góðum Tá varð samtykt ein bjargaði hesi vinnu. Og tað er einki at ivast i, at hetta er rætti hátturin at stuðla fiski vinnuna. Eitt annað mál, sum viðurkemur bæði út róðrar-, fiski- og verkamonnum, og sum má loysast í komandi valskeiði, er almenn sjúkratrygging. Hetta eru teir stættir, sum eru ringast fyri í dag, undir darbeidsføri, og ta må vera eitt sjálvsagt rættvisiskrav, at hesir stættir fáa somu trygd sum aðrir stættir. Men hetta mål kann vónandi frem) ast í semju millum allar tingflokkar Annars eru áhugamál fiskimanna og vinnustættanna annars ikki bert avmarkað til tær krónur, sum fáast úr landskassanum Uppgávan hjá vinnufeløgunum má eisini vera at fáa beinleiðis ávirkan á tey mál, sum hava við vinnustættirnar at gera. Og undir seinasta landsstýri er hent eitt rættuliga gott stig tann vegin. T. d. hava fiskivinnufelogini verið við til nógvar av teim ráðagerðum, sum hava verið viðvíkjandi fiskivinnuni. Hetta samstarv millum feløgini og landsstýrið eigur tó at koma í eina meira fasta legu, men fyri at hetta skal gerast, er eisini neyðugt hjá teim ymsu feløgunum at samskipa seg meira Eg vil enda hendan stubban við at siga, at eg als ikki briggi meg um at svara upp á per sónligt briksl, sum 14. hevur verið so dúg ligur at koma við í seinastuni. Hendan skriv ing talar fyri seg sjálva, men tá hetta blað minum >fiskimannakær týsdagin ivast í leika“ og hetta eisini verður sett í samband við mítt felagsstarv, so kann eg bert minna blaðstjóran á 14. á, at óansæð hver ið verður mín eftirmaður í hesum starvi, so verður tað óneyðugt hjá honum at eira meg fyri fylgjur av mínum virksemi í felagi fiskimanna Oli Jacobsen Minnist til at greiða atkvødu fyri javnaðarflokkinum áðrenn farið verður