leygardagur 18. januar 1975síða 9

l/ 1 DS, A í 2 ZZ 2 ø li ll; 52 IP fg æg ef 4. LV N N NN M > æj/, N NV NN N N NN NN AR AN N NI N N Nr. 5 — 18. januar 1975 4, Í} 7 UV 17 Í; Al! 22 Á Í Z C li ØV Í llilli hi ” 7 P6LI 717 Wi | N V N N NN MINA N NN N NN INN Na SN N NN SN NN + N N N N NN NN N N N NN N Nr. 5 N N N SN NN N N NN N YU NN INN N N NN NN N i N | vi == tt i ! /1 St (7) MM Úlla Í Í; 7 Ág UV 7 f (1 Mg 7 MM 4 F, 7 , 18. januar 1975 VINI sosialurin Síða 9 Edgar Hoover var leiðari fyri amerikansku sam- veldisløgregluni til sín doyggjandi dag. Ella í 48 ár. Hann var maðurin, sum amerikanska fólkið hevði virðing fyri. Hóast hann stundum plagdi at lata leka út tilfar um persónar, sum honum ikki dámdi, so metti fólkið hann sum mannin, ið bjargaði tjóðini undan ólevnað. Men heiðurin fyri tað vildi hann eisini hava ... Tá J. Edgar Hoover andaðist um várið 1972, 77 ára gamal, hevði hann verið leiðari fyri amerikansku samveldislogregl- una, FBI, í stjórnartíðum hjá átta forsetum. Tað var eisini hann, sum bygdi løgregluna upp frå grundini og sum setti dåm å virksemi hennara. I samfull 48 år hevði hann eitt leidarastarv, sum gav honum at kalla óavmarkað vald. Tað vóru nógv, sum hildu, at hann hevði sterri vald enn for- setin. Men oll vóru ið hvussu er samd um, at hann var maðurin, sum amerikanski almenningurin mátti hava virðing fyri. Í loyniligum skjalasøvnum, sum FBI átti, hevði hann tilfar liggjandi, sum kundi oyðileggja umdomi og tilveruna hjá fólki, um tað kom í skeivar hendur. Tað vardi leingi, til nakar tordi at klúgva í tvey um, at FBI átti tílík skjól, og at tey kundu gera skaða. Prógvaði tað sjálvur Móti endanum prógvaði hann tað sjálvur við at lata upplýsing- ar leka út um fólk, sum honum ikki dámdi. Hann kom einaferð i stríð við Martin Luther King, sum stutt frammanundan hevði fingið fridarheidursløn, og læt tilfar úr skjalasavninum hjá FBI um lætta lívið hjá honum leka út millum fólk í Washington. Til- farið hevði Hoover útvegað við at avlurta telefonina hjá Martin Luther King. Eisini á annan hátt vórðu fingin prógv fyri, hvussu stórt vald Edgar Hoover hevði. Royndir vórðu gjørdar at fáa hann skiftan út við ein yngri mann. Men hóast Hoover var farin langt út um pensjónsaldur- in, so var tað eingin, sum kundi fáa hann úr starvinum. Hann vildi ikki hoyra tað talað. Og forsetin tordi heldur ikki at leggja sjógv ímillum. Men fyri amerikanska fólkið sum heild var Edgar Hoover tann maðurin, sum bardist ímóti ellum ólógligum og brotsgerðum — maðurin, sum vardi tjóðina ímóti uppreistri og útlendskum njósnarum. Tað vóru tær tiltiknu jakstr- anirnar í 1930-num eftir brots- monnum sum John Dillinger, Baby Face og ødrum, sum gjørdu FBI-løgregluna kenda og sum góvu henni umdømi. Mamman var religigs Hver var hesin J. Edgar Hoover. Maðurin, sum einans 29 ára gamal tók við leiðsluni á einari illa skipaðari logreglu, og sum broytti arbeiðslag hennara heilt. Sum fekk hana til at teljast millum heimsins bestu? Hann varð føddur í 1895. Påpi hansara var tænastumaður í Washington. Tað var mamma hansara, sum fekk størstu ávirkanina á sonin. Hon var trúgvandi og gav honum stranga uppaling. Og hon kravdi at verða lýdd. Annars fekk drongurin av at vita. Tað vóru uttan iva religiøsu grundir hennara, sum eitt skifti John Dillinger, sum varð skýrður tann versti figgindin i USA, var tikin av døgum av FBI, tá hann kom út úr einari biohøll skrivstovustarvi á bókasavn- inum hjá kongressini um dagin. fingu hann til at umhugsa at gerast prestur. Men í staðin fór hann at lesa løgfrødi í kvøld- Men tann religiøsa uppalingin skeiðum, samstundis sum hann kom til sjóndar í øllum tí, sum royndi at forsyrgja sær í einum hann tók sær fyri. Hetta hevði Edgar Hoover plagdi stundum at verða avmyndaður við einari maskinbyrsu í hondini