leygardagur 1. februar 1975síða 9

Á BA? UGLE us, 7 Eh "44 74 HK mr ” Vh par Á B Ái D Hf VS F, MI? ff VE ZTA Ll 7 7 MM 2/i M, 7; /// // UI // U/) 7 7 I ] ) LÍT | Ny Mw … NN NN N N x N NN N N " N N AN N NN N N N N NNU N NA NN N N x NN N N N Nr. 9 — 1. februar 1975 Í ME Z/ jp WIL Í (2 Í; lb li Í pi ll 7 7 Tf Pr 7 42 (/ H TY /, pt NI): BI (1 | N N NN NN NN N NN NNN Ritstjóri: Hans Thomsen N NN N NI N Q NN N N N N = N NN N N N N N N N N N NN N N N A wW V NN N NN I | ||} | Í Hi) 77 MM AM) MW, (fi MN Í /, 7 Í Í Í gm HM 7 7 VM HM - Á 27 7 ff HM TI Í, // fl / MM 7 Í (7 Þ 7 7 / 7 2 1 , v fr l 7 (4 Í 7 4 HM ýtt (7 / (7 7 7 7 fr 7 07 Í / 7, HH ph HV MH Ú ( 4“ 7 (7 / V Þ 7 H Í HM M 7 1 Z 7 (, 2 2 Yy Í, UV Úg / SK 7 Hf 7 M M 7 7. sosialurin Síða 9 råpsrovndin 20. juli 1944 Flogferðin til Rastenburg Klokkan var valla meir enn farin av seks um morgunin tann 20. juli 1944 og heitt var í veðrinum, tá Stauffenberg oberstur saman við adjudanti sínum, loytnantin- um Werner von Háften, setti seg inn í bilin hjá sær og koyrdi gjøgnum teir bumbusoraðu for- staðirnar í Berlin til floghavnina í Rangsdorf. Í tasku hansara, sum stóð á tambi, vóru skjal um tær nýggju divisjónirnar, hann skuldi greiða Hitleri frá klokkan eitt henda seinnapartin í herstød hansara, Wolfsschantze — úlva- skansanum — í Eystur-Proysa- landi. Millum skjelini og ballað inn í skjúrtur lá ein bumba, sum kundi setast at bresta upp á tid. Hetta var bumba, sum gjørd var í Onglandi og sum brast, breytst tú eitt lítið glashylki við sýru, sum so át seg inn í ein tráð úr metalli, so hann fór av, og hetta fekk so bumbuna at bresta. Men tjúktin av tráðnum var avgerandi fyri, hvussu long tíð gekk, áðrenn av gekk. Henda morgunin var hin allarklænsti tráðurin settur í bumbuna, so hann fór at verða avetin eftir tiggju minuttum Úti í floghavnini møtti Stauff- enberg Stieff generali, sum hann hevði fingið bumbuna frá kveld- ið fyri. Har stóð eitt flogfar og bidadi — hetta var egna flogfarið hjá generalinum Eduard Wagn- er, sum var ovasti kvartermeist- ari hjá týska herinum og ein av oddamonnunum í samansverj- ingini og hevði latið teir fingið flogfarið hjá sær til hesa umráð- andi flúgving. Klokkan 7 fóru teir á flog og lendu í Rastenburg tå hon var farin av tiggju. Háften loytnantur gav flogskip- aranum boð um at vera tilreiðar at fara á flog aftur á middegi. Í Wolfsschantze Av flogvellinum koyrdi ein bilur hjá týska herinum hesar yvirmenn til hevuðs":ersteðina í Wolfsschantze í einum trølls- ligum og ráligum skógi í Eystur- Proysalandi. Men at koma framat har, var ikki sum at siga tað og heldur ikki at sleppa út aftur, sá Stauffenberg alt fyri eitt. Herstoðin hevði skap sum ein klingra í trimum umferum, og har vóru minur lagdar alla- staðni, betongskansar og drep- andi ravmagnshegn. Og sam- døgrid íkring gingu har alvápn- aðir og trúgvir SS-menn á varð- haldi. Skuldi tú sleppa inn í tað allarheilagsta, har Hitler búði og virkaði, máttu sjálvt teir ovastu generalarnir hava serligt pass, sum bert var galdandi fyri eina vitjan. Men tá Hitler sjálvur hevði boðsent Stauffenberg, sluppu hann og Háften loytnant- ur uttan stórvegis trupulleikar igjøgnum tey trý kanningarstød- ini (tó vórðu teir stødgadir og pass teirra kannað). Hjá adju- dantinum hjá ovastanum á her- miðsteðini fingu teir eitt lítið ábit, og tá hetta var av, fór Stauffenberg at hitta Fritz Fellgiebel, general, sum var leiðari av telegraftænastuni hjá týska fólkið Uberkommando der Wehr- macht. Fellgiexel var ein av monn- unum í samansverjingini, sum mest hevði at týða. Stauffenberg vissaði seg um, at generalurin var maður fyri at fáa í lag eini snarboð til Berlin igjøgnum telefonina, so teir, sum vóru uppi í ráðagerðini og har vóru staddir, kundu leggja upp í í stundini. Fellgiebel skuldi so steingja fyri ellum telefon-, telegraf- og radiosambandi. Og var tað nakar, sum var førur fyri at gera hetta, so var tað hann, sjálvur stjórin fyri telegrafsam- bandinum hjá týska herinum, og teir vóru ógvuliga glaðir at hava fingið hann í parti við sær. Tí høvdu teir ikki hann, var óvist, hvussu leikur fór. Tá hann hevdi Buhle general, vum var umboðsmaður týska hersins í Uberkommando der Wehrmacht, og tosað við hann um herdeildirnar, hann var í ferð við at savna saman, fór Stauffenberg oberstur yvir á skrivstovuna hjá Keitel, felt- marsjalli, hongdi húgvu og reim frá sær, og fór inn á skriv- stovuna hjá ovasta manninum, sum ráddi fyri Uberkommando der Wehrmacht. Her fekk hann at vita, at ferarin hevði ringar stundir. Klokkan var nú farin av tólv, og Keitel segði honum, at av tí at Mussolini skuldi koma við tokinum klokkan hálvgum trý, var dagligi fundurin hjá foraranum settur at vera klokk- an hálvgum eitt í staðin fyri Piz Hitler heldur reðu. Tað segðist, at hann skuldi venja seg framman fyri einum spegli, áðrenn hann helt hesar reður, sum bergtóku tað klokkan eitt. Stauffenberg p Keitel segði, at oberstur mátti gera skjótt av, tí Hitler ætlaði at gera stutt av í dag. Nú ráddi um at bera skjótt at. Hann hevði sagt Keitel frá tí, hann ætlaði sær at siga Hitler og varnaðist móti endanum, at ovastin fyri Uberkommando der Wehrmacht ótolin hugdi at klokkuni. Tá henni leið at hålvgum, segði Keitel, at teir straks máttu fara á fundin, tí annars fóru teir at verða ov seinir. Teir fóru so út úr skriv- stovuni hjá feltmarsjallinum, men vóru bert komnir nekur hanagleiv, tá Stauffenberg segði seg hava gloymt húgvuna og reimina, kúvendi og fór eftir teimum, áðrenn Keitel fekk umrátt og sagt, at tað kundi adjudantur hansara, John loyt- nantur, gera. Í forrúminum læt Stauffen- berg kvikliga taskuna upp, treiv eftir tongini hann hevði bert triggjar fingrar á høgru hond — og breyt glashylkið. Var bumb- an, sum hon átti, fór hon at bresta um tiggju minuttir. Keitel, sum var líka so ófólka ligur móti undirmonnum sínur sum hann kreyp fyr vasta harra sínum, illskaðist um tarnið og for attan á Stautte nberg at tala á hann um at skunda sær »Vit verða ov seinir leikaði hann i. Stauffenberg bað umbera seg, at hann hevði tarnað teimum, men Keitel mundi helst vita, at hjá so avlavnum manni sum oberstinum, mátti tað taka eitt sindur av tid at fáa reimina um seg aftur. Tá teir skuldu fara yvir í búðina, har Hitler helt til, tóktist Stauffenberg í góðum hýri — og illsinni Keitels — á Týskir hermenn lurta eftir Hitler, sum heldur reðu. Nasistarnir skipaðu fyri einari propagandu, hvers maka heimurin ongantíð áður hevði sæð