leygardagur 15. februar 1975síða 9

Nr. 13 — 15. februar 1975 BLÍ {Ag , 4 pet? IL 7 bf Ný ALS N Í AL LL 7 7 4 N N N N Í Tá hfj PN NNN Í 7; II 7 Ís LE INN Mm |} NS NS , BÆ, U// 177 2: IT lt | 1 W i ÁR N NU N N NA N N NY 7 2 í SN NN X 41 11, ”m. SN Í 4 rr ANN NNNN N NN NN N MM 7 7 / #1 ENN N 2, JM Í (/ Í 7 7 Få TT MS WM I UW Ritstjóri: Hans Thomsen sosialurin Síða 9 DRÁPSROYNDIN 20. JULI 1944 jagstran í søguni Framhald Fromm rýmir úr samansvørjingini Og frá hesi stund vildi Fromm generalur einki hava við hesar ørvitisfiskar at gera, og tað, at teir mistu hann úr sínum parti, kom teimum stórliga aftur um brekkur. Olbricht generalur, sum í hesi løtu tóktist nakað ør- vitiskendur, fór út aftur av skrivstovuni við stóran skund uttan at mæla orð ella eið. Beint í hesi somu letu kom Beck generalur í dimmum klædningi — kanska fyri at hetta, teir høvdust at, skuldi ikki síggja so øgisligt ut. Men tann einasti maðurin í hesum leiki, og sum allir skjótt fóru at sanna, sum nakað skil var í, var Stauffen- berg oberstur, sum algoystur og hattleysur kom stórleypandi niðan trappurnar í gamla kriggs- málaráðnum klokkan hálvgum fimm. Her segði hann tivandi, at hann við egnum eygum hevði sæð, tá bumban brast, men nú legði Olbricht uppí og segði Keitel beint hava verið í tele- fonini og bannað uppá, at Hitler bert hevði fingið nakrar smá- snuddir. Stauffenberg bað hann einki lurta eftir Keitel, segði hann hava logið hetta fyri at vinna tid. IO hvussu er, mátti Hitler vera heilt illa farin, helt hann fyri. Hvussu nú var og ikki, legði hann aftrat, var nú bara eitt at gera: Hver minuttur mátti brúkast at kollrenna nasista-stýrið. Hesum tók Beck generalur undir við. Sær — helt hann fyri — kundi tað gera tað sama, antin beðilin var deyður ella ikki. Nú var at fara til verka og gera av við fanansliga stýri hansara. Týska útvarpið boðar frá serboðum Men tað ringasta var, at teir hóast allar fyrireikingar, í ollum ruðuleikanum ikki hevdu hóm- ingina av, hvussu teir skuldu bera seg at. Sjálvt ikki tá Thiele generalur kom og segði teimum, at týska útvarpið um eina letu fór at koma við tidindunum um, at Hitler var ikki deyður, tykist tað at vera komið teimum til hugs, at tað fyrsta, sum var at gera. var at taka útvarpshúsini, so nasistarnir fingu ikki orðið fyri seg og so sjálvir í útvarp- inum greiða týska fólkinum frá ti, sum hent var, og hvat teir ætlaðu sær at gera. Og hevdu teir enn ongar hermenn tekar, hevði politista-liðið í Berlin lætt- liga kunnað gjørt hetta. Von Helldorf greivi, sum var hægsti maður hjá politista-liånum og alla tíðina vitað av drápsroynd- ini og tikið undir við henni eisini, hevði síðani á middegi ótolin sitið og bidad eftir at fara til Førarin lovar í útvarpinum hevnd og deyða yvir teir samansvornu, og hann heldur orð. General- arnir verða hongdir í tunnum stáltráði, meðan filmstólini hjá Goebbels snurra. ANNIR verka við fjølmentu politista- liðum sínum, men eingin hevði ont orð við hann um hetta, og tá klokkan var fýra, var hann so farin oman í Bendlerstrasse at vita, hvussu vorðið var. Her fekk hann frá Olbricht generali at vita, at politistalið hansara skuldi standa undir týsku her- leiðsluni. Men hesin herur, ið eitast skuldi, var ikki til enn — bert nakrir ráðaleysir heryvir- Ludwig Beck generaloberstur. Hann skuldi vera forseti Týsk- lands, tá Hitler var dripin. Í staðin fekk hann sjálvur eina kúlu gjøgnum hevdið menn, ið sum ervitisfiskar runnu hver um annan inni á hermið- stødini vid ongum hermonnum at hjálpa sær. Í staðin fyri alt fyri eitt at taka sær av hesum máli, ringdi Stauffenberg oberstur til syst- kinabarnið Cásar von Hofacker oberstloytnant í høvudsmidstød- ini hjå von Stiilpnagel generali i Paris, og heitti å heryvirmenn- inar har, sum væl vistu um samansvørjinginia, um at gera okkurt. Hetta kundi eisini havt stóran tydning, av ti at saman- svørjingin hevdi verid betur fyri- skipað í Fraklandi og eisini styðjaðu fleiri hogir heryvir- menn hana har enn kanska nakra aðrastaðni uttan í Berlin. Stiilpnagel var eisini ágrýtnari enn nakar annar av hinum generalunum. Aðrenn tað skýmdi, hevði hann latið hand- taka og læsa inni allar teir 1.200 SS- Ág SD-menninar í Paris, teirra millum oddamannin hjá teimum, SS-brigadenfiihrer Karl Oberg, sum allir ræddust. Høvdu teir í Berlin gjørt lika skjótt av henda seinnapartin, hevði endin kanska verið oðrvísi. Tá hann hevði tosað við Paris, kom hann bráddliga at hugsa um hin treiska Fromm general, sum hevði sýtt fyri at sam- arbeiða longur við teir saman- svornu aftan á at hann frá Keitel feltmarsjalli, ovastan fyri Ober- kommando der Wehrmacht, hevdi fingid at vita, at Hitler livdi. Hetta at Fromm generalur nu ikki vildi vera vid longur, kundi koma teimum saman- svornu aftur um brekkur. Teir báðir Stauffenberg og Olbricht fóru so at hitta Fromm, og Olbricht segði honum, at Stauff- enberg kundi vátta, at Hitler var deyður. Royna at fáa Fromm við aftur >Tað ber yvirhevur ikki til«, segði Fromm illur. >Ég havi tosað við Keitel í telefonini, og hann sigur, hatta er Osatt.« „Keitel, tað lyguvætti,< legði nú Stauffenberg uppi. >Ég sá sjálvur teir bera hann deyðan út.“ Hetta tókti í fyrstani at seta ein hvøkk i Fromm, men tå Olbricht så hann himprast, segði hann, at annars høvdu teir longu sent tey loyniligu Walkiire- boðini út, men tá var Fromm ovboðið, hann sprakk á fótur og rópti: >Hatta er ólýdni av grov- asta slag! Hver hevur sent boðini?< Tá svarað varð aftur, at tað hevði Mertz von Quirnheim oberstur gjort, sendi Fromm boð eftir honum og læt hann hand- taka. Stauffenberg royndi aftur einaferð enn at fáa general sín at koma í part við teimum. >Harra generalur<, segði hann, »eg legði sjálvur bumbuna fyri foturnar á Hitler. Spreingingin var so sterk sum hevði tað verið ein 155 mm granat, sum brast í helinum. Eingin, sum var innistaddur, kann vera á lívi enn.« Men Fromm var ein revur og læt seg ikki lumpa. »Stauffen- berg greivi«, svaraði hann, »dråpsroyndin er miseydnað. Tygum mugu skjota tygum og tað í stundini«. Hesum sytti Stauffenberg kaldliga fyri. So segði Fromm við teir triggjar gestir sínar Stauffenberg, Ol- bricht og Mertz, at teir skuldu handtakast >Nú narrast tygum,< svaraði Olbricht, »ti tað verða vit, sum fara at handtaka tygum.« Nú hendi tað ósemiliga, at hesir hogu yvirmenninir fóru til hendurs, og tað sigst, at Fromm skal hava givið Stauffenberg, hevði annan armin, Men nú tóku hinir sum bert frammanå 3. partur Kanska størsta manna- 2 generalin og læstu hann inni å skrivstovuni hjå adjudanti hans- ara, har Ludwig von Leonrod majorur varð settur at ansa eftir honum. Tað var hesin sami Leonrod, sum nakrar vikur frammanundan hevði spurt prest sín, um katólska kirkjan fyri- gav, at ein einræðisharri, sum var eitt bølmenni, varð myrdur, men fekk noktandi svar. Tá hetta seinni kom fram undir sakarmálinum móti Leonrod við hin sonevnda fólkadómstólin, Elsti generalurin í týska herinum, von Rundstedt. Hann helt taluna við jarðarferðina hjá Rommel uttan at gruna, at nasistarnir sjálvir høvdu noytt tann vælumtókta generalin at taka eitur varð presturin handtikin fyri ikki at hava sagt myndugleik- unum frá ti, hann hevði fingið at vita, og bæði hann og Leonrod majorur vórðu hongdir. Nú kom Stauffenberg oberst- ur at minnast til, at teir høvdu gloymt at seta vaktarmenn uttan um húsini. Ti var ein deild av vaktarbataljónini Gross- deutschland sett uttan fyri høvudsdyrnar. Sostatt hevdu uppreistrarmenninir, tå klokkan var farin av 5, ið hvussu er valdid å egnu midstød sini, men hetta var eisini einasta staðið i Berlin, sum var á teirra hondum. Men hvat hent við teimum herdeildum, sum skuldu herseta høvudsstadin og tryggja ta nýggju anti-nasistisku stjórn- ina, so hon kom at sita trygg? var so Otto Remer kemur upp í leikin Tá klokkan var farin av 4 og eitt sindur av lívi var komið í teir samansvornu aftan á at Stauff- enberg var afturkomin, ringdi kommandanturin í Berlin, von Hase generalur, til ovastan fyri ti útvaldu vaktarherdeildini Grossdeutschland í Dóberitz og gav honum boð um at kalla her- ==