leygardagur 5. apríl 1975síða 9

Nr. 26 — 5. apríl 1975 sosialurin Síða 9 7 mM ZZ 7 V 27 (Lf or, Í MM {7 I MM 222 7 AI Ú, 777? AN lí 77 2? 2 Í Ul N 77 N | NI SNOR X NN NN ENN N N Í NN 7 It Ld H IV Vh ll N SN NN / ff MM WM, 7 N N N % INN 3» NN > NS N NN N Í 1828 var týskur maður, Carl Julian Graba nevnd- ur, í Føroyum. Hann ferðaðist um landið í 5 mán- aðir og hevur skrivað dagbók frá ferðini, ið hann nevnir »Tagebuch gefiihrt auf einer Reise nach Fårde im Jahre 1828«. Hóast henda dagbók mest snýr seg um fuglalívið og fuglasløgini í Føroyum, hevur hann eisini fingið mangt annað áhugavert við, ti gløgt er gestsins eyga. Her sigur hann frá einum søluuppbodi norðuri í Saksun fyri 150 árum síðani, har eitt strandað skip kom til sølu. % fa NN Wt, N til Hvalvíkar. Veðrið var so gott og sólin sá so heitt niður á hitt tronga sundið, sum skilur Streymoy frá Eysturoy, at róð- ursmenninir sótu sveittan i barm, hvat ið sjáldan hendir í hesum veðurlagi. Teinin til Koll- afjarðar hevði eg farið áður, men her trongist sundið, fjollini hækka og gerast brattari, djúpir firðir ganga inn í landið og tær berst fyri, at tú rert á einum vatni, umhvørvid so meinlíkt Rínánni millum Bingen og Cob- lenz, bert er munurin tann, at her er grótið basalt. Tá vit høvdu lagt Hósvík og Selatræ afturum, varð kósin hildin móti Oyri, har báðar oyggjarnar tykj- ast at vera åfastar, av tí at fjøll- ini báðu megin við tykjast so samantengd, at tú heldur hetta Saksun í Norðstreymoy hin 10. mai 1828. NN So nógv nýtt og áhugavert, sum eg hesar tríggjar dagarnar, eg havi verið í Saksun, havi upp- livað, fer mær neyvan at verða fyri aftur, ta tíðina eg havi eftir í Føroyum. Hitt fyrsta fuglaberg- ið, stórfingnar náttúrumyndir og Føroyingar úr øllum oyggj- unum, komnir saman å einum stadi, havi eg sæd. Hin beinleid- is orsøkin til hesa útferð var eitt søluuppbod, sum haldast skuldi yvir rovini av einari fregatt og farm hennara, 800 pommerskar stokkar, og ti var sjålvsagt stør mannfjøld av keyparum úr øllum oyggjunum væntandi. Við 10- mannafarinum hjá amtmannin- um varð í 3 1/2 tíma róð norður to SX V NN NN N NN NN N N N | fl 4 Í, 7 // 77 / Í, 4, If 7 - í 7 7 Hans Thomsen ; Ur Saksun. vera ein dal, ið liggur framman fyri tær. Bert eitt ógvuliga smalt sund, har tað rekur óvan- liga hart, skilur oyggjarnar. Á Oyri verður lagt vesturá inn á Hvalvíkina, har bygdin Hvalvík er, sum hevur ógvuliga slættan be. Vit fóru inn hjá einum bónda har og fingu okkum kaffi. Fyrst kom bóndakonan uttar. Hon var vekur, ung og nýgift og gav Gad, presti, sum var við í ferðini, ein koss og beyð honum at vera vælkomin, síðani Christ- iansen (hetta var ungur Dani, sum upp var komin til tess at vita um tað gjørdist nakað við planting av trøum i Føroyum) og at enda til mín. Eg hevði meg undan kossinum og heilsaði so- leiðis sum amtmaðurin plagar, tí hann kyssir ongantíð. Í tveir tímar gingu vit síðani til Saks unar fram við eini á, sum hverv- ar í djúpum dali. Tá vit vóru komnir hálva leiðina, fekk Óli Johannesen úr Dali okkum aftur. Vit vóru farnir undan honum úr Hvalvík, og hóast síni 70 ár fylgdi hann okkum lættliga til Saksunar uttan at meði sást á honum. Stutt áðrenn tú kemur til Saksunar og sært eitt heldur stórt vatn, sum svart og dapurt liggur harniðri, hækkar getan, men rennur seg so á hevdið aftur, so tú sært ikki bygdina, Á søluuppbodi i Saksun fyri 150 árum síðani fyrr enn tú stendur beint uppi yvir henni. Bóndin, sum amt- maðurin plagar at halda ti! hjá, beyð okkum song, og tóku vit sjálvandi fegnir av. Vit vóru jú á ein hátt fremmandamenn, men kortini vórðu 5 sengur bodnar okkum. Eg vildi sæð tey bónda- hús heima hjá okkum, sum kundu víst nakað líknandi. Bygdin liggur mestsum í einum potti, har havið hevur dánað eitt innilokað vatn at kalla, og tá tíðin styttist til nátturða, gjørdu vit skjótt av og fóru oman at hyggja at tí strandaða skipinum. Haðani vit búðu lá getan ógvuliga brett oman at vatninum. Hetta vatnið liggur niðri í eini kluft og hevur samband við havið gjøgnum eina smala rennu, sum enn liggur opin síðani havið fyri mongum árum síðani fylti hesa, eina av bestu havnum Feroya, við sandi. Her hevja seg so høg fjøll til allar síður, at sólin ong- antíð sleppur framat hesi kluft. Og áðrenn tú varnast tað, stend- ur tú úti við havið og brimið er ófert. Her lå hin strandada fre- gattin. Tað var ein stór, nýggj V Á Myndina tók A.J. Joensen.