mikudagur 18. juni 1975síða 3

—— ——""""""" Nr. 44 — 18. juni 1975 Korini versnað hjá teimum undir útbúgving Rentufrfíu lánini tikin burtur frá komandi studningsári. Húsaleigurnar hækka stødugt Meginfelag Føroyskra Studenta (MFS) hevur sent út eina lítla frágreiðing: Umstødurnar hjá lesandi í Danmark. Í frágreiðingini, sum er ætlað teimum, ið fara. undir útbúgving í ár, seta teir samfelagsstøduna í dag í samband við lestrar- umstødurnar — teir skerdu møguleikarnir fyri stuðuli og tey versnaðu viðurskiftini á universi- tetum og ødrum hægri lærustovnum. Uppgangstidirnar í 60'unum og ideologiin um eitt >kreppufrítt samfelag« »loyvdu« politikar- unum at geva eftir i krøvunum frå progressivum kreftum i sam- felagnum. Hetta førdi vid sær, at framd vóru ymisk framstig á sosiala- og utbugvingarøkinum. Hóast at mótsteðan frá vissari síðu var ógvuliga stór, hendu framstig á utbugvingarøkinum. Studentar fingu stærri ávirkan á innihaldið í og gongdina á læru- stovnunum. Lesandi fóru undir at fremja kritiskar kanningar av tí liberalistiska samfelagnum. Í stóran mun varð tann marxist- iska vísindin tikin í brúk til at fremja tilíkar kanningar. Rentufríu lánini detta burtur Tey nógvu, sum eru undir út- búgving, eru ónegd við studn- ingsmeguleikarnar og støddina av studninginum, ið tann ein- staki kann fáa. Statens Ud- dannelsesstette (SU) læt í mesta lagi 12.000 kr. síðsta árið. Av hesum 12.000 kr. er helvtin studningur og helvtin rentufritt lán. Hetta er frá kómandi lestr- arári broytt. Um broytingina skrivar MFS: — Rentufríu lánini frå SU eru tikin burtur og í staðin er nú »høvid« til at fáa statsgarant- eraði banka- og sparikassalán. Hetta verður ein stór byrða fyri tey, ið nú ætla sær at fara undir útbúgving og tey, ið ikki eru komin so langt áleiðis. Rentan liggur umkring 14—15%, og tey, ið skulu hava longri út- búgving — eitt nú á universi- tetsstigi — koma at seta seg í stóra skuld. - Húsaleigurnar á kollegium hækkar munandi (uml. 25% árliga). Á privata íbúðarmarkn- aðinum eru húsaleigurnar eisini nógv hækkaðar (smbr. tað júst gjøgnumførda >Boligforliget<, ið førir við sær, at húsaleigurnar hækka við 60 — 150 %). Tann studningur og tey lán, ið ung undir útbúgving hava kunnað fingið, hava langt frá rokkið til at klára allar hesar stóru útreiðslur, men tey flestu hava verið noydd út á arbeiðs- marknaðin at leita sær eftir arbeiði. Hetta hevur ført við sær, at lærutíðin hevur verðið munandi longd, og í nógvum forum hava fólk verið noydd at gevast við útbúgvingini. Men at fáa arbeiði í dag er rættiliga 6møguligt, og vil hetta allarhelst blíva soleiðis í longri framtíð. So hevur tú meguleikan at skriva teg út frá viðkomandi læru- stovni og sekja um sosialhjálp — ja, hetta er einasti meguleiki í løtuni. Lesiumsteðurnar i Danmark eru nógv versnaðar, sigur MFS. Steðisútbúgvingin er útbúgving á universitetsstigi, og hon er farin fram á Fróðskaparsetrinum í Havn LIONS CLUB TÓRSHAVN fyriskipar 7 U N i kommunuskúlagarðinum leygardagin 21. juni til frama fyri skóta- arbeiði hjá øllum skótaliðunum í Havn og studlan av norðurlendsku skótaleguni 1976. sid Latid verdur upp kl. 14 vid m. a. KI. 15.00 spælir Havnar Hornorkestur Kl. 15.30 heldur borgarstjórin, Petur Christiansen, rødu KI. 21—24 spælir »Big Band« og »Flamingo« til túnadans. „SANS Tom pol sf upon ru“ Utsøla av ísi, øli, sodavatni, góðgæti, heitum pylsum, kaffi og køkum, ballónum v. m. Í sambandi við túnadansin verða seldir lutaseðlar á 5 kr., har vinningurin er ein oksi og ein frystiboks. Drigið verður á midnátt. Vinnarin fær lutirnar óskerdar. Lions Club rindar almenna gjaldið. Atgongumerki á 10 kr. eru talmerkt, og verður á midnátt drigið um: ferð loftvegis Tórs- havn— Kastrup og aftur, eitt føroyskt skerpikrov og eina lummaroknimaskinu. Síða 3 Um støðuna á læru- stovnunum skrivar MFS: Á universitetunum fara í hesum døgum fram stórar stramningar. Rætturin hjá lesandi at undir- vísa verður tikin frá teimum. Hatta er av stórum týdningi, av tí at tað serliga eru studentarnir (og hartil vælkvalificeraðir stu- dentar, ið nú verða skiftir út við meira tilvildarligum kandidat- ar), ið hava gjøgnumført ta progressivu kritisku undirvis- ingina. Samstundis eru reddir frammi um at frátaka studentum ta ávirkan, teir hava havt í teim stýrandi organunum á teim ymsu instituttunum. Uppskot eru um, at fyri eftirtíðina skulu studentar bert vera »rådgev- andi«. Eisini skal tað nevnast, at tær reaktioneru kreftirnar vilja fremja ein sokallaðan >re- gistreringsordning« og eina effektivisering av lærigreinun- um, ið vilja forða studentum at taka lut í fakkritiskum og pol- itiskum arbeiði i lærutidini. Dýr kollegiukømur Stórur partur av teimum, sum eru undir útbúgving í Danmark, búgva á kollegium. Leigan fyri eitt kamar er ymisk frá einum kollegium til annað — líka frá umleið 400 kr. til einar 550 kr. um mánaðin. Hetta er Orimiliga nógv í mun til inntøkuna hjá teimum undir útbúgving. Ti hava kollegian- arar á 37 kollegium tikið seg saman og stovnað Kollegiernes Midlertidige Samarbejdsudvalg (KMS). Eitt lið í aktiónini, ið KMS førir, er, at kollegianar- arnir ikki gjalda husaleiguna, men seta hana harafturímóti inn á eina stongda konto. Hetta er gjørt sidan i vár Krav um eina rimiliga håsaleigu KMS hevur millum annad sett krav um bert at gjalda eina rimi- liga húsaleigu. Tad er umleið 300 kr. um mánaðin, ið er umleið 20 prosent av ti innteku, ung undir útbúgving hava. Eisini hevur KMS sett krav um broyting í figgingini av kollegiubygging til fulla statsfigging. Sum nú er, figgjar staturin 45 prosent, meðan restin verður fíggjað gjøgnum privata lánsbræva- marknadin. Hetta førir vid sær stør virdistap og veldugar kapi- talútreiðslur, ið alt skal gjaldast av kollegianarunum sjålvum. Enn hevur aktiónin ikki havt nøkur úrslit, men pressan hevur í ein vissan mun fingið eyguni upp fyri trupulleikunum hjá teimum undir útbúgving. Av frágreiðingini sæst, at utiitini til at fara undir hægri lestur ella undir aðra útbúgving eru ikki av teimum ljósastu í Danmark. At enda í frágreiðingini heitir MFS á øll, ið fara undir út- búgving, annaðhvert tað er í Feroyum, í Danmark ella aðra staðni, um at gerast limur i MFS: >Tað er neyðugt, at vit eisini standa saman og í felag og taka lut í orðaskiftinum um, hvussu útbúgvingarpolitikkur eigur at vera skipadur«.