leygardagur 12. juli 1975síða 7

Nr. 51 — 12. juli 1975 sosialurin Sida 7 200 — 300 kg av tomatum um vikuna Umframt tomatir hava teir í år dyrkað kålpianutr, pottaplantur og urtagarðsplantur. Alt verður rivið burtur. Men hugurin hjá búnaðarmonnum tykist ikki serliga stórur at fara undir hesa framleiðslu. Enn er tað bert ein privatmaður, ið hevur tikið stig til at fara undir framleiðslu í vakstrarhúsi. Tað er Kári á Lofti í Sandavági. Fyri ein, sum ikki kennir so nógv til vakstrarhúsið, urta- garðsbrúk í heila tikið, og annan landbúnað, tykist tað egiligt, at vakstrarhúsið hjá Royndarstød- ini í Hoyvík longu eftir bert trimum árum og við hasum ikki so stóra húsi — kann heysta heili 200 —300 kilo av tomatum um vikuna. — Vit eru eisini heilt øgiliga væl nøgdir við árið 1974, sigur leiðarin av royndarbrúkinum, Hanus Wardum. Tað er púra givið, at tað kann loysa seg væl hjá bóndum at fara undir framleiðslu í vakstrarhúsum. Hetta vildi verið útmerkað til teir smærru garðarnar, sum annars ikki geva nógv av sær. Trý tons árliga Royndarsteðin bygdi vakstrar- húsið i 1972. Húsið er 500 kvm. stórt og kostaði tá um 350.000 kr. Rúmini eru trý umframt pakkirúm og fýrrúm. Golvvidd- in har tomatplanturnar vaksa, er 180 m'. Tey fyrstu úrslitini fingust í 1973, og tey vóru nógv betri enn væntað varð frammanundan. Hanus greiðir frá, at tað var ikki ein spurningur, um grønmeti fór at vaksa og gerast gott. Aftur- ímóti var tað meiri ein spurn- ingur, um slík framleiðsla kann royna seg økonomiskt — um tað í heila tikið kann loysa seg at fara undir grønmetisframleidslu i Føroyum. Eftir hesum at døma kann ikki sigast annað, enn tá royndirnar hava gingið so væl, at framleiðsla av grønmeti kann gerast ein týðandi táttur í foroyska landbúnaðinum. Árliga framleiðslan av tomat- um í Hoyvik er komin upp á 3—31/ tons. Try tons er ikki nógv av samlaða forbrúkinum. Eitt sindur ivasamt er, hvussu nógv Feroyar flyta inn av tom- atum, men tað liggur um 50—60 tons. Hanus roknar við, at sjálvt rakstrarhúsið gevur lítið undir- skot. Men tá er at minnast til, at nógv arbeidstid fer til ansan og kannan, so einki lið í fram- leiðsluni kiskar, og úrslitini gerast best møgulig og ålitandi. Eisini fara nógvir tímar til at hampa og annað vidlikahald, so húsið eisini sær repræsentabult út. Sammett við norsk úrslit fyri hvønn arbeidstima og tað, sum kemur burturúr, er avrikið í Hoyvík væl betri. Heystaðu longu í mei Fyrstu ferð, at teir á royndar- brúkinum heystaðu tomatir í ár var 12. mei. Síðan hava teir heystað hverja viku. Vanliga verður heystað triggjar. ferðir um vikuna. Tomatirnar verða seldar til Keypssamtøkuna og Fruktseluna hjá Bjarna Hús- garð. Einasta treytin, sum Roynd arstødin setur, er, at prísurin á teimum føroysku tomatunum ikki fer upp um prísin á út- lendsku tomatunum Framleiða alt árið Summi halda óivað, at bert Framleiðslan í vakstrarhúsinum gongur nógv betur enn væntað var, sigur leiðarin av royndar- stødini, Hanus Wardum verður framleitt í vakstrarhús- inum summarhálvárið, men hús- ið verður nýtt alt árið. Umframt tær reyðu, leskiligu tomatirnar verða eisini dyrkaðar kálplantur (spiskkål og blomkål); potta- og urtagarðsplantur. Alt verður selt við tað sama. Í letuni eru eini 1000 salathevd um at vera búgvin. Tey fara meguliga í handlarnar í næstu viku. Fleiri eru búgvin um miðjan august. Royndarsteðin hevur í ár framleitt 8000 kálplantur, sum Men uppgávan hjá Royndar- steðini er jú fyrst og fremst at kanna og síðan at ávirka búnað- armenn til at fara — til dømis sum í hesum føri — undir fram- leiðslu av grønmeti. Årsfrågreidingin Royndarstødin gevur vanliga eina årsfrågreiding út um árið. I 1973 kom soleiðis ein frágreiðing út um vakstrarhúsið. Men fyri 1974 er eingin komin enn. Salathevdini, sum kanska fara í handlarnar í næstu viku eru seldar fyri 80 oyru hver. Av pottaplantum (t.d. bergoni'ur og chryssantemum) eru fram- leiddar 1200. Kostnaðurin fyri tær er 12 kr., meðan urtagarðs- planturnar kosta 2,50 kr. 5000 eru framleiddar av teimum. Afturimóti undanfarnu árum hava teir ikki framleitt nakað av agurkum í ár. Og tað er tí, at tað hevur gingist so væl, sigur Hanus læandi Orsekin til hettar er hon, at allar upplýsingar frá Royndarstødini skulu fyrst góðkennast av landsstýrinum. Frágreiðingin er send landsstýrinum tidliga í vár, men enn er einki frætt haðani Vakstrarhús í Sandavági Fyri umleið hálvum eðrum ári síðani sekti Kári á Lofti um lán til eini vakstrarhús, ið hann ætlaði at byggja í Sandavági. Menningagrunnurin var ógvu- liga positivur, men /striltið gekkst at fáa málið greitt igjøgnum, so at Kári kundi fara undir at byggja húsini. Húsini verða sterri enn tey í Hoyvík. Gélvviddin verður 750 m* og kostnaðurin er mettur til 600.000 kr. Leykplantur og grønmeti Kári ætlar millum annað at fåast við leykplantur, sum páskaliljur og tulipanir. Henda framleiðslan fer fram um várarnar, til páskir- nar. Á sumri, fram til oktober verður so framleiðsla av tomat- um og agurkum. Síðan verða kál- og potta- og urtagarðs- plantur framleiddar. Fyri at fáa viðmæli, skal hann ið hugsar um at fara undir slíka framleiðslu, helst hava jarðar- brúksútbúgving ella hava arb- eitt við slíkum. 55 ár Tað er í ár 55 ár, síðan Royndar- stødin fór undir virki sítt. Í 1920 vórðu maskinur keyptar, og húsini bygd. Árið eftir komu fyrstu úrslitini frá stødini. Eitt royndarbrúk var eisini eitt skifti í Traðardali heima á Sandi, men „hetta brúkið er niðurlagt fyri nógvum árum síðani Talan hevur verið um megu- liga at flyta Royndarsteðina til Kollafjarðar. Ein nevnd kannaði spurningin, um Royndarsteðin skuldi flyta ell sum hon var, ella partar av henni skuldu verða eftir í Hoyvík. Eisini kannaði nevndin rakstrar og kostnaðar- ætlan við eini flyting. Nevndin sendi landsstýrinum eitt álit á heysti 1973, men enn er ikki meira hent í málinum. Aðrar uppgávur Umframt royndarbrúk við vakstrarhúsinum liggja onnur eki undir Royndarsteðini. So- leiðis hava teir sjey, ið starvast á steðini, eisini um hendi ísáð- ingina, maskinstød og mjólka- eftirlitið. Harafturat er Hanus landbúnaðarráðgevi