leygardagur 12. juli 1975síða 9

Nr. 51 — 12. juli 1975 HH Z % 7 7 VÍ IL Yi Ap I W fj; ýr fl WM, , 4 7 EL 4 27 Í CUM 7 Z la jfr Yjjlf Á Á / Á ”, LLDGA Úr 7 VU (fi Í Í ML, M, Ng, Z 27 24 # MV Yp W ” 1 ” (/ SN NSS A ll 0 77 ” H// Er NN NS N NN N NN N ANN N N NN N N N N N N Ritstjóri: N ANN NN NN N N SN SN N N N NN | M 1 ” VAR 7 7 fr 4 7 14, Í I 7 !ibra MM (11 2 7 Hans Thomsen sosialurin Síða 9 Kirkjubáturin — eitt langskip úr víkingaøld Drekaskútan, sum varð kristnað »Tann vakrasta koma, sjónin var kortini at síggja kirkjubátarnar hesar kristnaðu dreka- skúturnar, sum áður høvdu farið herjandi fram og voldað rán og dráp, men nú komu við kirkju- klæddum sóknarfólki til Guds hús.< Hesi orðini vórðu segd eina- ferð í 1890-unum av tí táverandi biskupinum í Uppsala í end- anum av einari prædiku, hann Dalarna í Sveríki. Men tá var siðurin at koma rógvandi í kirkju longu um at vera burturdeyður, høvdu fólk tikið upp aðrar og helt í »finari« Leksandi, flutningshættir, ti nú men her skulu kortini sigast nøkur orð um sidin at koma rógvandi í kirkju, soleiðis sum hann var í 1850-unum, tá hann hægsta blóma. Landið uttan um stóð í Siljan- vatnið i Svøriki, har hetta slagið av kirkjubáti varð brúkt, lá tá í tíðini sundur í trimum stórum kirkjusóknum, Mora, Ráttvik og Leksand, hvert við síni stóru kirkju og kirkjubygd. Men víða hvar lógu nógvar bygdir og garðar spjadd út um hesar stóru sóknir, og tað fólk, sum her búði, mátti sjálvsagt eisini sleppa í kirkju. Vegurin kundi mangan vera reiðiliga langur og eftir landinum var ofta óhegligt at fara, tí vegir vóru fáir ella eingir og gøturnar tíðum ill- Kirkjubátur úr Leksand gongdar. Ti var kirkjuleiðin eftir vatninum bæði tann høgligasta og lættasta. At fara í kirkju var ikki bert fyri at hoyra Guds orð, nei, hetta var eisini ein spurn- ingur um, hvussu tú vart virdur í samfelagnum, og hóast ikki øll fingu farið eina sovorðna kirkju- ferð, sum vanliga vardi ein heilan dag, mátti kortini í minsta lagi eitt fólk av hverjum garði vera við í ferðini, tí tað varð lítið umhildið, um eingin í húsinum fór. Ognarvidurskiftini Båtin åtti øll bygdin i felag, hvør Oster - dalilven Kort av Siljan vatninum SILJAN KU MN i Ráttvik garðurin ein ella fleiri partar í honum, alt eftir hvussu nógv tey vóru í húsi. Tá drongur giftist, keypti hann part til konuna. Báturin var 12—18 metrar langur og heðvi 16—20 reðir. Vanliga tók hann alt kirkju- fólkið í bygdini, eini 30—50 í tali, men var bygdin størri, hevði hon tveir ella fleiri kirkju- bátar. Partarnir vóru sumpart goldnir í peningi, sumpart í tilfari og arbeiði. Hetta seinna fór til tað, sum gekk upp á bát og neyst at halda tey í góðum standi, men pengarnir fóru til at gjalda umvælingar við, sum menninir í bygdini ikki sjálvir vóru ferir fyri at gera og tískil máttu hava bátasmúðir til. At standa fyri bátinum hevdu teir ein formann, sum hevði rokn- skapin í hondum og gjørdi av, hvat gerast skuldi við bát og neyst, og nær. Eisini hevði hann lykilin til neystið undir hond og boðaði frá, nær farið skuldi vera sunnumorgnar. Hver garður hevði sín fasta sess á bátinum við garðsins búmerki ískornum, eisini helt hver garður sina egnu ár, tí var sjálvandi umráðandi, at hvor garður hevði í minsta lagi ein við í ferðini, sum var r6årarførur. Báturin hevði leysa- stýri og tað var altid sami maður, sum stýrdi, helst ein eldri skilamaður í bygdini, sum kendi bátin og var. meinkunn- igur. Hetta var mett sum eitt heiðursstarv og ikki litið hverj- um manni til. Kirkjuferðin Farið plagdi at verða tíðliga á morgni, alt eftir um tey skuldu fyrru ella seinnu ferð í krikju. Gudstænasturnar máttu altíð vera tvær, av ti at ikki alt sóknarfólkið rúmtist ísenn. Har komu tey so saman undir neyst-