leygardagur 26. juli 1975síða 9

Nr. 55 — 26. juli 1975 7 fy ry Yp WM 44, I I hi 173 DTT MM 487 / YO, NN SN 2 N N 47 fi 7? Í 49, 7 ÍA 02 I, 7 / #7 NN 4 NN NN NN NN Í HM Mm SS bs, NSS 2 UM, Q N NN M VM NN mi NN N 7 7 14 ” AN If få /// / 74 FA 1 1 NN Mt a. li # Í, N NN Í, Í, 7 N p 7 NN NN /, tv mM, 7 NN NN NN f NN // Ritstjóri: Hans Thomsen sosialurin Síða 9 „Eftir boðum førarans« Mussolini er avsettur og fascistiski flokkur hansara upp- loystur. Skelkur kemur á Adolf Hitler og hægstu menn hansara, tá hesi tidindi spyrjast. Men hvar munu teir hava krógvað Mussolini? Týska fregnartænastan kýtir seg samdøgrid runt fyri at loysa hesa gátu. Og hvussu skal hann fåast leysur aftur, tá teir hava funnið út av hesum? Men eysturrikski SS-obersturin, Otto Skorzeny, man vita rådini. Hann er einasti madurin i tridja rikinum, sum Hitler heldur vera føran fyri at loysa hesa uppgåvu. SEINNI PARTUR Skrivad hevur Hans Thomsen Hitler ber skjótt at Longu somu nåttina gav Hitler boð um at herseta fjallaskørdini í Alpunum, bæði millum Italia og Tyskland og millum Italia og Frakland. Átta tyskar divisjónir vórðu i skundi savnaðar saman til hesa uppgávu undir leiðslu av tí týska generalinum Erwin Rommel. Ti — sum Gøbbels skrivar í dagbók síni — hevdu Italienarar sprongt bergholini og brúgvarnar í Alpunum í luftina, hevði allur tann týski herurin í Italia verið fangaður í einari fellu, serstakliga nú Eisenhower hevði gjørt landgongu á Sicilia. Men ovastin fyri italska her- inum, Badoglio marsjallur, drál- aði. Hann ætlaði sær fyrst at seta seg í samband við teir sameindu fyri at vita, um hann kundi fáa eina vápnahvild í lag og sameindan stuðul móti týsku divisjónunum í Italia. Hetta var júst tað, sum Hitler væntaði hann fara at gera, men hann ætlanir sínar og tær neyðugu herdeildirnar tilreiðar. Teir sameindu lata høvid gleppa sær av hondum Í nakrar dagar var steðan ógvuliga hættislig fyri týsku herdeildirnar í mið- og suður- Italia. Uttan fyri Rom stóðu fimm albrynjaðar italskar divi- sjónir beint yvir av tveimum týskum. Hevði tann stóri sam- eindi herflotin, sum h. 8. sept. varð sæddur uttan fyri Napoli, hildið leiðina longur norðureftir og sett herfólk á land nær- hendis høvudsstadnum og tikið flogvøllirnar harumleiðir við fallskýggjahermonnum, hevði gongdin í Italia gjørst heilt ødrvisi, og kriggið kanska endað eitt heilt ár fyrr enn tað nú kom at gera. Men ovasta sameinda her- leiðslan gjørdi ikki nýtslu burtur úr sínum fullkomiliga valdi á havinum, sum hevði loyvt Hetta er hin tiltikni SS-obersturin Otto Skorzeny, sum Hitler hevði eina sanna turkatrúgv til, av tí at hann altíð loysti tær uppgávur, sum á hann vórðu lagdar, hóast tað mangan kundi tykjast vónleyst. Her er hann í vanligum hermannabúna undir avhoyringum við hernaðardómstólin í Niirnberg. Hann varð frikendur og búsettist síðani í Spania, har hann doyði nú um dagarnar í Madrid 76 ára gamal. Hann gjørdist heimsgitin, tå hann hin 13. sept. 1943 bjargaði Mussolini teimum stóru og mongu italsku herdeildunum. Hevði hanit gjørt Tá Mussolini var frákoyrdur og tann nýggja Badoglio-stjórnin hevði stongt hann inni í tí illa atkomandi Gran Sasso, gav Hitler SS-oberstinum Otto Skorzeny boð um at fáa hann leysan aftur. Eitt flogfar lendi á fjallinum og tyskir fallskýggjahermenn bjargaðu Mussolini. Her sæst Il Duce uttan fyri hotellið saman við Otto Skorzeny og týsku fallskýggjahermonnunum hevði ikki hugsað sær til, at hetta fór at taka so drúgva tíð, sum tað gjørdi, helt hetta fór at taka eina viku ella so. Men heilar seks vikur gingu, áðrenn nakað hendi, og tá hevði Hitler longu teimum at sett herfólk á land, hvar tað skuldi verið á italsku strondini, bæði eystan- og vestanfyri. Heldur ikki tykist Eisenhower at hava gjørt nakrar royndir at gera nýtslu burtur úr hetta — hetta søgdu so bæði týski marsjallurin Kesselring og generalurin Siegfried Wesphal seinni vóru tysku herlidini komin í eina púra vónleysa stoðu Hitler fær eina nýggja freist Tað lætnaði fyri andanum hjá týsku generalunum, tá 5. amer- ikanski herurin ikki gjørdi land- gongu nærhendis Róm, men við Salerno sunnan fyri Napoli. Og uppaftur meira lætnaði hjá teimum, tá italsku divisjónirnar góvu seg yvir næstan uttan at lata skot av. Hetta hevði tað at týða, at Týskarar nú lætliga megnaðu at halda bæði Rom og Nappoli eina drúgva tid enn. Teir fingu nú valdið í tveimum triðingum av Ítalia, m.a. teim- um tydningarmiklu idnadarøkj- unum noråuri i landinum, har verksmidjurnar framleiddu våpn til Tysklands. Tað, at Italia nú hevði tikið seg burtur úr krignum, hevði gjørt Hitler beiskan í huga. Hetta, at Mussolini var fallin, fekk hann nú at hugsa um sína egnu steðu. Í dagbók síni fyri 11. sept. skrivaði Gøbbels: »Førarin nevndi tiltøk, sum einaferð med alla skuldu forða fyri, at nakað tílíkt nakrantið fer at henda hjá okkum.« Tann 10. sept. fekk Gøbbels foraran at halda eina útvarps- reðu til týska fólkið: