leygardagur 20. september 1975síða 10

Síða 10 sosialurin unum er annars »Øskufia« tað, sum øll fólk kenna best. Dagin í dag eru 345 ymiskir mátar, sum fólk hava sagt frá hesum ævintýri. Men so er sjálvandi eisini tað at siga, at ímillum øll hesi hug- takandi ævintýrini, eru sjálv- sagt eisini eisini nakrar »byttl- ingasegur<, sum meður hava sagt fyri teimum bernum, sum kanska ikki hevdu fingið so nógv til frá Várharra, ti tær vildu geva teimum eitt sindur meira av áliti á seg sjálvan. Og endin av øllum verður allarhelst, at hetta tómarognið, sum allar- helst er steintápuligt, men kortini hevur hug á konufólki, situr at enda sum á kjørubreyt við bæði lukku og rikidømi í sínum Jákup á Mønska favni. Ti næstna ongantíð er tað, at býttlingurin hevur vunnið hetta av egnum ávum, men ofta verður hann hjálptur av for- sjónini — hetta kann so viðhvert vera av einum fugli, einum fittum, gomlum manni ella einari góðari vættur. Men >idi- oturin« er og verður kortini »idiotur«. Ævintyrini verða umsett Ikki vardi leingi til øll ævin- týrini vórðu umsett til øll heimsins tungumál, og bernini í ollum hesum sokalladu >civili- seraðu< løndunum dugdu bæði at lesa tey -og at lurta eftir teimum. So ótrúligt tað ljóðaði vórðu tey eisini útgivin á swahili, tadzjiki, bengali og ollum hesum merkiligu málun- um, sum fáur og eingin veit um, men sum verða tala niðri í svartasta Afrika. Sum frá leið og ævintyrini konu inn i afrikansku jungluna, broyttust tey so við og við. Í einari av teimum afrikansku frá- søgnunum lata Afrikanar Øsku- fiu sigla til veitsluna i einari »kano«, og i Afrika eru husini hjá gandakellingini ikki gjørd úr pannukøkum, men úr salti, sum er størsti dyrgripurin har niðri. Og av ti at teir ikki kenna kava um ækvatorlinjuna, verður „Snjóhvíta< har nevnd »Hvita blåma«. Påpin vildi hava bådar at lesa jura Hesir báðir brødurnir, sum góvu heiminum hesar dýrgripir, vóru elstir av einum systkinaflokki, sum taldi 6 systkin. Pápin var sakførari í suðurtýska bynum Hanau. Báðir vórðu teir ógvu- liga hart uppvandir, men blóðið rann altid so mikið tjúkt teirra millum, at altid visti annar, hvat hin gjørdi. Báðir gingu teir í. sama skúla, og báðir lósu teir løgfrødi, tí tað hevði påpin so staðiliga álagt báðum, og tað høvdu teir eisini so stadiliga lovað honum, áðrenn hann fór av verðini. Og allar bekurnar skrivaðu 5reðurnir saman báðir, men kortini vóru hesir báðir menn so ymiskir, at teir fyri tað kundu verið tjúgundu menn úr ætt. Jákup var lágvaksin, tutlutur og hevði so fagurblá eygu. Frálíka góð evni hevði hann, men ógvuliga álvarsamur mað- ur. Hann roykti ikki, gjørdi ógvuliga lítið av ti váta slagnum og legði lítið í at vera saman við eðrum fólki. Hann doyði gamal drongur. Wilhelm, sum var eitt ár yngri, var hávaksnari enn beiggin, vakur maður og altíð so brosandi, góður at fáast við, og so hevði hann eisini hesi kólbláu, droymandi eyguni! Og tað besta, hann visti, var at vera saman við eðrum í góðum lag, saman við góðum vinum, sum sungu tey gomlu fólkalegini. Og ikki nýttust hesum báðum gávaðu breðrum at sita einsa- mallir, hvør í sínum heraðshorni og skróla, nei, teir dugdu væl at halga fólk aftrat sær og at siga ævintýr fyri teimum, men tað var so Wilhelm, sum var hin føddi fråsøgumadurin, sum hev- ur skrivad tey upp i tey snidi, sum vit nú kenna. Hóast hann altíð hevði havt góða konufólka- Nr. 64 — 20. september 1975 eydnu, giftist hann ikki fyrr enn hann var farin um tey fjøruti. Jákup vil sleppa at búgva hjá teimum Tá Wilhelm at enda fekk upp í lag at giftast (brúðurin var apo- tekaradóttir), legði Jákup dýran við, at hann vildi sleppa at búgva hjá bróðurinum og konu hansara. Og hóast Jákup var føddur gamal drongur og mang- an kundi tykjast strangur og uppgjørdur, var hann í roynd og veru heilt ótrúliga hjartagóður og elskaði bæði konu Wilhelms og bern hansara, sum hevdu tey verið hansara egnu. Lív var í heimi teirra, og tey livdu ógvu- liga lukkuligt. Bernini sluppu at beistast allastaðni, uttan í arbeiðsrúminum hjá Jákupik men hvert kveld kom Wilhelm, áðrenn tey sovnaðu, inn í kamarið hjá teimum og segði teimum frá einari segu. 50 ár av lívinum Meira enn hálva eld brúktu brødurnir báðir til at kanna forn- øldina. Gamlir sótu báðir og huku yvir gomlum handritum og funnu har evni til aðrar og nýggjar bøkur, t. d. »Deutsche Rechtsalterthiimer« og >Die deutsche Heldensage«. Bådir lærdu teir seg eini tiggju mål og umsettu gomul ævintýr og sagnir úr Noreg, Danmark, Skotlandi og Írlandi. Orðabókin Tey seinastu árini brúktu hesir stak gávaðu breður til at skapa ta veldigu orðabókina, sum teir altíð høvdu ætlað skuldi verða lívsverk teirra. Tianverri komu teir ikki longur enn til bókstavin »F«. Jákup hevði beint í september mánað skrivað orðið »Frucht« (frukt), tå hann fell fram eftir rommum niður á skrivarborðið. Eina viku seinni fór hann av verðini, 78 ára gamal. Wilhelm, sum altid hevði verið heilsuveikur og havt ringt hjarta, doyði fimm ár framman- undan, hann hevði eisini verið ógvuliga ringur av astmuni. Men ikki fyrr enn í 1960 kom seinasta bindið av orðabókini, sum breðurnir vóru farnir undir fyri so mongum árum síðani. Henda orðabókin, sum er í heilum 32 bindum, er ein hug- takandi minnisvarði yvir brød- urnar báðar og vísindaliga starv teirra. Men tað er við teirri lítlu bókini við ævintýrum, sum øll børn í allari verðini duga at skilja, at teir báðir Grimm-brød- urnir fara at liva so leingi jørdin stendur. (2) A #1 %|% 8 2 — = r € Nå Lu að m i 3 2 SF SEE SE PÅ ra] ZY pe || <Ta LI < 1. 3 D-= 3 u MN pr FK OD g á 7 rr PD Fo ft fa å Tr þa 4 7 = m IKRETRET TILAT DRIVE MOSTERIVIRK; BULE TE KK RRO0SSSSOORRPD LOKAL (SEE ALTÍRINGS-| TONE ÍÞraLT STOF PLADDERSÆDE STRØMME] LEF- LEDE WS | NDE- KOLTT m 88 <a A CE ES 9 SE BR. € seu