mikudagur 17. desember 1975síða 3

Nr. 87 — 17. december 1975 sosialurin Síða 3 Karamellupappir og Listaverk At list er ein seluvera, júst sum marsipan er tað, vilja summi ikki viðurkenna. List er vorðin ein søluvørda fyri langari tid síðan. Tað skilst beinanvegin, at list, sum verður framleidd til sýnis og solu, kann aldri mennast. Og menning listarinn- ar er eisini mest framd av teimum, sum hava megnað at framleitt list sína, ótarnaða av selumynstri. Men at frigera listina frá sølu- netinum verður alt truplari, tí vit vera jú ald upp at vera antin seljarar ella keyparar. Hví skal so listin gerast eitt undantak. Talan um listina leysa av sam- felagsumstødunum er tungutala, ella at stinga høvdid niður i eina tunnu. Ti skalt tú ikki verða skak- aður, um tú fert oman á lista- framsýningina hjá Volker Immanuel Behrens og keypir eina »atgonguskrå«, sum sam- stundis er ein lutaseðil til ein spennandi vinning. »Åtgongu- lutasedlamyndaskråin« kostar einans 5 krónur og er gáttin inn til listina. Pad, sum listaframsýningin fram um alt annað er merkt av, er av einum sermerktum hátti til litsamansetingar. Har eru fram móti 80 málningum, sum allir eru sera litfagrir og heldur óvan- ligir í litsamanseting. Litsaman- setingin er framúr sermerkt, so at tú heldur, at listamálarin er ein sermerkt menniskja. Ja, so- leiðis er lívið. Summi sermerkt vera politikkarar, onnur lista- málarar, meðan onnur fara á sjúkrahús fyri sermerki. „Atgongulutaseðlamynda- skråin« er orðað á trimum málum, og tú finnur málningar, sum eru heilt innan úr Asia. Soleiðis kennist at framsýnarin er kosmopolittur, ella alheims- menniskja. Vansur ella ikki — hetta gevur honum trupulleikar at fáa okkum í talu. Hann kann ikki mála tað og á tann hátt, sum vit vildu havt gjørt. Hann hevur ikki botn í okkara mentan og uppruna. Hann skilir seg langt úr skaranum av listafólki í Foroyum. Myndirnar eru abstraktar, og soleiðis aftur eitt fet burtur frá okkum gotumenniskjum. Men navnfræm listafólk vilja vera við, at abstrakta listin eisini talar til fólk, so eg skal vera varin við at siga nakað móti tí. Men kanska tað er so. Litfogur sjokolåtapappir og karamell- pappir, grønar sotavatnsfløskur og túsundlittir sleikipinnar tala eisini til folk — kanska serliga til børn. Og sig mær so, hvar ið markið er millum søluteknikk og list, millum keypsstevnur og listaframsýningar, millum keyp- arar og áskoðarar. Nú skilst tað kanska so, at Volker Immanuel stendur einsa- mallur fyri skotum, men so er ikki. Vit eiga fleiri foroyingar av sama slag, sum lættari kunnu fjala søluætlan sina, tí litir og samanseting teirra tala til okk- ara á ein og annan hátt. Ti rokni eg við, at foroyskt framleitt karamellpappir hevði verið ann- arleiðis litt enn týskt. Men tað, ið bjargar málningum teirra abstraktu at vera mistikið fyri karamellpappir, eru nummørini og nøvnini til målningarnar. Men alt hetta, sum oman fyri er skrivað, er gjørt uttan at ivast í evnum Volker Immanuels at gera strikur og seta saman litir. Men sum áður sagt, sermerkt fólk kunnu fáa ymsar lagnur Í áður umtalaðu skrá stendur at lesa eitt umsett brot, sum ein listamaður einaferð hevur skriv- að. Har stendur, at tað er náttúran í listamanninum, sum skapar verk hansara. Og sagt verður, at tað er sama »duldar- fulla megin, ið tilevnadi frum- tíðarinnar margháttliga djóra- meingi og í stóra dýpinum havsins hulisliga heilaspuna«. Men latið okkum takka skapar- anum, at hann ikki var eins abstraktur og nútímans lista- fólk. HO Kenna ikki Turkaland frå Føroyum Ein maður kom at visa okkum eitt bræv, hann hevði fingið í postbox sína. Postboxin hjá honum hevði nummar 56 og var tað einasta tilknýti, hann hevði til brævið. Men tað eru nógvar postboxir í heiminum, sum hava nummar 56 ein er í Havn, og ein er m. a. í Ístanbul. Brævið hoyrdi heima í ti seinru. Brævið var sent til: MESSRS.'E.Z. P.O. BOX 56, TOPHANE ISTANBUL, TURKEY Brævid hevdi henda avsendara: Sam Sung Watch MFG, Co., Ltd. Central P.O. Box no. 2596 Seoul, Korea Madurin i Havn, sum hevdi fingid hetta bræv i postbox sina, gjørdi ikki vandari, enn at hann læt bjålvan upp, og stappadi brævid i nyggjan bjålva, setti føroyskt frimerki å og sendi tad avstad. Hvat man nu Istanbul fara at siga, tå hann sær eitt bræv ur Korea, sum er sent og stemplad i Føroyum. maðurin i Montørur Dugnaligur og royndur maður søkist til centralmontasju sum skjótast. Skrivlig umsókn verður at senda til Telefonverk Før- oya Legtings, postbox 27, 3800 Tórshavn, áðrenn 23. des. 1975. Len sam. sáttmála. TELEFONVERKIÐ stubbar uttaneftir Reagan framman fyri Ford Fyrrverandi guvernerur í Calefornia Ronald Reagan er fyri fyrstu ferð framman fyri Ford forseta í eini veljara- kanning, sum var um hvat forsetavalevni, ið republik- anskir og óheftir veljarar vilja hava. Ein veljarakann- ing í New York Times visir, at 40% av republikansku veljarunum vilja hava Reag- an móti 32%, ið velja Ford forseta. 27% av óheftu velj- arunum valdu fyrrverandi filmstjørnuna Reagan, meðan bert 25% vildu hava núver- andi forsetan. Semjast um náttúrugass Bretska og norska stjórnin samdust um at býta náttúru- gassið í Frigg-okinum í Norð- sjónum, eystan fyri Shet- landsoyggjarnar, segði bret- ski orkumálaráðharrin Tony Benn hósdagin. Átta miljónir á val í Australia Tveir mánaða politisk og samfelagsskipanarlig kreppa í Australia var í hæddini leygardagin, tá landsins átta miljónir veljarar fóru á val til at velja nýtt ting bæði umboðsmannating og senat Valið verður hildið at vera mest avgerandi valið í 75 ára søgu Australia sum sjálv- stødugur statur Leiðarin av sponsku 3000 kilometra koyrivegur lidugur Byggingin av 3000 kilometra longum koyriveg, sum skal binda saman Skandinavia og Sicilia, var lidug friggjadag- in, tå vesturtyski samferåslu- målarådharrin Kurt Ge- scheidle opnaði síðsta teinin uttan fyri Miønchen. Hesin vegur uttan fyri Miinchen fer at avloysa ein krókutan veg inni í býnum. Vegateinurin, sum er 31 kilometrar kostað 440 milljónir markar (ein milliard krónur), og arbeitt er við hann í 3 ár og 6 hevur mánaðar Vón um enda á læknaverkfalli Bretski heilsumálaráðharrin Barbara Castle, og umboðs- menn fyri yngru sjúkrahús læknarnar komu fríggjadagin til eina semju, sum kann enda fleiri viku gamla læknaverk- fallið, sum næstan fullkomu- liga hevur lamt sjúkrahús skipanina í Bretlandi Góðtaka læknarnir una, kann arbeiðið á sjúkra sem) húsunum takast uppaftur hósdagin Sovjettiskur livfrødingur fongsl- aður og útvístur Sovjettiski livfrødingurin Sergej Kovaljov, sum var limur í bólki Amnesty Inter- nationals í Moskva, varð friggjadagin domdur sjey ára fongsul og trý ára utvising fyri søvjettfiggindaligt virk- semi, siga vinir hansara í eini telefonsamrødu frá litauiska høvudsstadånum Vilnius Eitt av teimum fimm ákærupunktunum var um sovjettfiggindaliga agitatión og propaganda. 43 ára gamli Sergej Kovaljov hevur arbeitt við einum ólógligum tíðarriti sum nevnist >Kronikkur un aktuellar hendingar« arbeidararørsluni, Marcelino Camacho, varð fríggjadagin latin leysur. Camacho varð latin leysur sum fylgja av kongaligum amnestii. Tað var leiðarin av dómstólinum fyri almennum friði, sum gav boð um leyslatingina fríggjadagin. Camacho verður hildin at vera kommunistur.