leygardagur 20. desember 1975síða 7

Nr. 88 — 20. december 1975 — skulle hava vanddybden 4—4.5 meter og være beregnet til 30t báde. Landsbyggifelagið blev an- modet om at udføre skitseforslag hertil og disse forelå i feb. 70. Imidlertid er bølgeforholdene her meget vanskelige at have med at gøre. Der er såvel korte vindbølger som lange/atlanter- havsdønninger og især dønnin- gerne er vanskelige at tæmme. Bølgemålinger, som blev fore- taget i 1973 og 1974, viser, at gennemsnitsbølgeperioder på 14 — 15 sek. er ret almindelige. D.v.s at sådanne bølger inde ved dækmolen har en længde — afstanden fra bølgetop til bølge- top — på ca 250 meter. Bølge- længden er altså næsten dobbelt så stor som havnens samlede længde idag, så det er ikke svært at forestille sig, at et projekt ikke bare lige er at trække et par streger på et stykke papir. Det blev derfor besluttet på grundlag af landsbyggifelagids skitseprojekt at udføre model- forsøg hos dansk hydraulisk institut i sommeren 1970. Rapporten fra modelforsøgene var færdig i oktober 70 og hovedkonklusionen var, at man ved få ændringer af skitsepro- jektet kunne få en efter færøske forhold meget rolig havn. Forsøgene viste bl.a. at en moleforlængelse på 30 meter ikke gav nogen virkning inde i havnen og man besluttede derfor alene at udføre en stor bådehavn med en forhavn med stenskrå- ninger i syd- og vestsiden til at dæmpe bølger, som kommer ind gennem indsejlingsåbningen. Herefter blev det endelige projekt tegnet og det var færdigt i feb. 71. Inderhavnen skulle være 42 m bred og 62 m lang, medens forhavnen skulle være ca 30 m lang og dybden i havnen skulle være 4,5 m, dog 4 meter i indsejlingen. Dette blev senere ændret til samme dybde, som inde i havnen. Nu var man imidlertid kom- met så tæt på foråret, at man fandt det bedst at anmode G. Waagstein, som i forvejen byggede skole på Sand, om et tilbud på arbejdet, for at få dette igang så hurtigt som muligt. Og i april 71 blev kontrakten på 4,3 mill. kr. underskrevet og arbej- det begyndte. Stenene, som blev tilovers fra udsprængning af havnebassinet, blev dels anvendt til et vejar- bejde dels solgt til landet til fremstilling af skærver. I okt. 71 vedtog bygderådet at prøve at få inderhavnen gjørt 10 meter bredere til ialt 52 meter, idet man herved samtidigt fik flere sten til skærvefremstilling. G. Waagstein gav tilbud her- på og prisen på 600.000 kr. blev akcepteret. Godt et år senere i feb. 73 vedtog bygderådet at prøve at få havnen gjort 20 meter længere mod nord, dels fordi havnen antageligt ville blive roligere dels at det ville være væsentligt billigere at gøre nu, hvor havne- arbejdet var igang. Dette var tilsammen store ændringer i forhold til det projekt, som i 1970 blev afprøvet ved modelforsøgene og da man sosialurin Síða 7 Hergeir Davidsen, bygdaráðsformaður pá samme tidspunkt konsta- terede, at Skopun havn var blevet meget urolig, fandt man det bedst at udføre nye model- forsøt. Medvirkende til denne beslutning var også at model- forsøgsteknikken udvikler sig så hurtigt, at det man kunne i 1970 var forældet i 1973. F. eks. blev de første forsøg udført med regelmæssige bølger, medens forsøgene i anden omgang blev udført med uregelmæssige bøl- ger, som svarer meget bedre til virkeligheden. I juli 73 forelå de væsentligste resultater fra modelforsøgene og på grundlag heraf blev det be- sluttet at udvide forhavnen mod syd samt at gøre stenskråningen overfor indsejlingen meget flad. Endvidere viste forsøgene, at der var mulighed for svingninger i havnen ved 10—12 sek. bølger og man har derfor ladet nord- enden stå ufærdig, for at kunne udføre en konstruktion her, som kunne dæmpe eventuelle sving- ninger. Nu har der imidlertid allerede været et par storme, hvoraf den sidste — d. 5. oktober — var meget voldsom, og havnen har vist sig at fungere over al for- ventning, så alt tyder på, at en dæmpende konstruktion i nord- enden er overflødig. Hermed er vi nået til den ud- formning af havnen, som idag bliver indviet. Inderhavnen er 82 m lang, 52 m bred og ca 4,8 m dyb. Dybden var projekteret til 4,5 m, men G. Waagstein har været så gavmild at forære Sands kommune 30 cm, og det betyder en hel del, når dybden i forvejen nok var i underkanten af det nødvendige. Forhavnen er 72 m lang på den længste led og indsejlingsåbningen er 12,5 m bred. Det samlede kontraktbeløb er på ca 8,6 mill. kr. i 1971 priser, og hertil kommer så løn- og pris- stigninger, modelforsøg, projek- tering og tilsyn, således at de samlede udgifter, efter at ind- tægterne ved salg af sten er trukket fra, bliver ca 10,5 mill. kr. Det skal her lige nævnes, at modelforsøgene har kostet ca 150.000 kr. eller ca 1,5% af de samlede udgifter. Dette er en hel ubetydelig udgift i forhold til de store fordele, der er opnået, og det er min overbevisning, at man altid bør udføre model- forsøg, hvis der er den mindste tvivl om roen i en havn. Arbejdet her er lykkedes fuldtud for G. Waagstein, og jeg skal til slut takke G. Waagstein, arbejdsformændene Hergeir Da- vidsen og Arne Reyn og alle arbejdsfolkene for et i alle måder godt og veludført arbejde. Endelig skal jeg takke lands- bygifelagið og særlig Pauli Andreassen og Tummas Olsen for projektering og tilsyn. Hermed vil jeg ønske Sands kommune til lykke med den nye havn og ønske, at havnen må blive et godt grundlag for ud- viklingen i Sands kommune. *x Til seinast helt bygdaráðsfor- maðurin reðu. Vigslan endaði við tjóðsang- ' inum. Sjálv vigsluveitslan varð hild- in í Ungmannafelagshúsinum fyri 170 innbodnum. Borðreitt var við degurða, og nógvar vóru reðurnar, einar 20, harímillum logmaður, allar bóru tey bestu ynski fyri Sands havn. Vit endurgeva røduna hjá Tórálvi Mohr Olsen, legtings- manni: Háttvirda samkoma. Tað er væl so, at hver bygdin og hver oyggin hevur sína søgu, hvar serligir dagar og hendingar hava sett spor eftir seg, sum til dømis tá vegasambandið kom, ella tá ringjast kundi bygd úr bygd, og so víðari. Slíkir dagar og slíkar hend- ingar hava havt alstóran týdn- ing fyri eftirtidina, men tað er mín meting, at hesin dagurin í dagn, nú vit hava vigt okkara nýggju havn, hann markerar eina so stóra hending í bygda- søguni, sum valla nakar annar. Longu frá fyrsta degi, eg kom higar til Sands fyri 25 árum síðani, kann eg siga tað, uttan at gera ov nógv av, at sandingar hava verið og eru dugnaligir og ágrýtnir | útróðramenn, men meguleikarnir at dríva útróður her á plássinum hava bara verið við opnum báti, sum við nógv baks máttu dragast á sjógv hvenn morgun, og sum oftast upp aftur um kveldið. Hetta var mangan tungt og trupult, og lat tað seg bara gera, av ti at tað var gott samanhald millum útróðramenninar, og hver hjálpti ødrum. Eg vil eisini nevna tað, at eg beundri teir menn her, sum bæði nú og fyrr hava havt deksfør til at driva útróður og fiskiskap við og hava verið noyddir at hava tey liggjandi aðra staðni: hverjar trupulleikar hesis menn hava havt, kenna teir best sjálvir. Higartil hevur tað verið so- Pollur slítur snórin Tórálvur M. Olsen, annar løgtingsmadurin fyri Sandoynna leiðis, at hevuðsvinnan hjá før- oyingum hevur verið fiskiskapur á fjarleiðum, og tá hevur tað ikki altíð verið so avgerandi fyri fiskimannin, hvar hann búði, men tað er min meting, so sum útviklingurin fyri fiskiskapi her í norðara parti av atlantshavinum nú týðiliga legnar seg, har hvert landið leggur sum mest av hav- eki undir seg, so at fiskivinnan hjá okkara veiðumonnum í framtíðini fyri ein stóran part verður at fara fram her á okkara egnu grunnum, og tí er tað ógvuliga umráðandi, at so góðir møguleikar sum gjørligt vera skaptir, fyri at menn kunna dríva útróður og fiskiskap frá síni egnu heimbygd. Tað hevur víst seg í teimum bygdum, har havnaviðurskiftini hava gjørt tað møguligt at driva útróður, har hava fólk tikið seg saman um í felag at byggja fiskavirkir, sum hava givið nógv arbeiði til heimafólkið, bæði kvinnur og menn, og hevur soleiðis gjørt tað liviligari og sett sin dám á bygd- irnar og bygdalívið, og eisini gjørt sítt til, at fólk hava stødast betur á bygdunum. Tað er mín meting, út frá tí, sum eg havi nevnt, at hetta til- takið, sum bygdarráðið við stuðli frá tí almenna hevur sett í verk, við at byggja hesa havn- ina, sum í dag er vigd, eru munandi betri meguleikar skaptir fyri menn til at dríva útróður og fiskiskap við deks- forum, og eg má siga, at tað hevur glett meg at síggja tað fyritakssemi og ágrýtni, ið menn ” á longu hava víst, við at útvega sær útróðrafer, og so eisini tann undirtøka sum tiltakið at fáa sett á stovn eitt fiskavirkið hevur fingið. Hetta sigur mær, at menn hava hug at útnytta, og trúgva upp á teir meguleikar og tær for- treytir, sum hervið eru skaptar, og tað skal vera mín vón og mítt ynski, at hetta verk skal koma bygdini og allari oynni til góðar, og ikki at gloyma Skúvoynna, her hugsi eg serliga um, at teir hervið kunna fáa eitt betri og lagaligari ferðasamband, enn teir hava havt higartil. Tað er soleiðis, at tá farið varð í holt við byggingina fyri 4 árum síðan, varð prosjektið nakað minni enn tað, sum nú er av- sluttað. Meðan arbeiðið hevur verið í gongd, hevur tað verið meguligt eftir drúgvar kanningar og nýggjar royndir at broyta formin og støddina á havnini, so tað kundi skapast tann besta kyrran, og tí hevur havnin fingið tann form og ta stødd, sum hon hevur í dag, alt hetta hevur bara kunna latið seg gera av teirri grund, at tað hevur verið vistur góður vilji og beinasemi frá ollum pertum til at náa tað besta úrslitið. Sum bygdarráðslimur fyri Sands bygd og løgtingsmaådur fyri Sandoyar valdømi havi eg frá fyrsta degi, ið arbeiðið fór i gongd, verið við til at taka av- gerðir um hetta mál, og tí vil eg nýta hevi til at takka ellum teimum, sum hava gjert sítt til at hetta arbeiði í dag er ein veru- leiki. Hef hugsi eg um allar teir, sum hava arbeitt við havnina, teir sum hava staðið fyri arbeið- inum og havt tað í hondum, somuleiðis teir, sum hava havt eftirlitið, og teir játtandi myndugleikarnir, bæði fyrrver- andi og núverandi landsstýrið og logtingið, og sidst, men ikki minst, teimum, ið hava figgjad arbeiðið. Borðhaldið endaði kl. 22, tí tá fóru teir flestu fremmandu gest- urnir avstað. Aftaná var ókeypis almennur dansur. j.h.