leygardagur 10. januar 1976síða 3

Nr. 2 — 10. januar 1976 sosialurin Síða 3 Framtíðin hjá samvinnurørsluni í Føroyum og demokratiska eftir stuttari tið kemur at líkjast einum og hverjum ødrum handli. Tad er vert at leggja í geyma, at myllan altíð melur tann vegin. Sammeta vit samtøkurørsluna í Foroyum við rerslurnar í hinum Norðanlondum eru vit enn kom- in stutt áleiðis. Samtøkurørslan eydnaðist seint og er enn langt frá komin upp í ta hædd, hon er á í oðrum londum. Eitt sermerki í Føroyum er t. d. at samteku- rørslan einki framleiðir. Dýrandi millumlið Eg datt herfyri í samgongu- skjalinum hjá teimum 3 lands- styrisflokkunum niður á eitt petti, har tosað verður um kooperativ tiltok í samband við ávísar verur, og í sama petti verður tosað um, at hitt almenna vil styðja royndum at sleppa undan dýrkandi millumliðum í handlunum. Gongdin hjá Keypsamtøkuni hevur verið í størri og størri mun at keypa beinleiðis frá framleið- arunum. Hetta kemur lutvis av, at Keypsamtekan er beinleiðis boykottað av meginpartinum av foroyskum heilsølumonnum, og lutvis, at samtøkan nú hevur so stóra selu, at hon væl fær tikið stórar sendingar beinleiðis frá framleiðarunum. Tað er einki loynimál t.d., at summar verur hava fingist bilig- ari í småsølu hjá Keypsamtøk- uni enn i heilsølu hjá heilsølu- monnum. Harnæst hevur ein og hvør limur (og fyri tanns skyld ein og hvør annar) møguleika at kanna prisir og vinning, og er samtøk an ti undir stødugum eftirliti vidvkjandi prisi Nu hetta var eitt litid fråvik frå ti, sum eg ætladi at skriva Vøkstur i samtøkuhugsjonini Eg ivist ikki i, at samtøkuhug sjónin júst í hesum árum fer at vera fyri stórum framtekum. Vit hoyra um ætlanir at skipa tiltok innan útróðurin kooperativt T.d. selu og innkeyp av útgerð. Samstundis fær Feroya Keyp- samtøka hvørja viku åheitanir um at studla royndum keypsamtøkur ymså næstan at gera staðni i Føroyum. Har, sum keypsamtøkur eru, økist partur okkara av smá seluni fyri hvort roknskapar- skeið. Og eg haldi, tað er gleðiligt, at so er. Tað kann bert vera ein vinningur fyri samfelagið alt, at storri og sterri partar koma undir demokratiskt eftirlit frá teimum, sum fáast við hesar partar. Vøkstur kann verða afturstig Men ti har er eitt leiðin liggur ikki bert greið. Góði byrurin júst nú kann eisini hava men vandar við sær, so at ein vøkstur í samtøkurørsluni ikki førir fram Ti eru hini Norðanlondini framman fyri í nogd, so eru vit kanska enn við okkara avmark- aðari stodd nærri samtekuhug- sjónunum, har tað eru limirnir sum hava valdið Vokstur og limastuðul Ti eiga vit at leggja dent á komandi tíðina, sum vøkstur verður, at eitt hvort nýtt oki veksur fram stuðlað av ti fólki, sum skal hava við samtøkuna at gera. Ti hevur Feroya Keyp samteka ikki handlar úti um alt landið, hóast hetta ofta er umbiðið. Vit treyt, at fólk á standa fyri vilja sett úti seta tað sum eina staðnum koma at samtekurersluni har og viðurskiftunum sjálvi. Verður henda meginregla ikki havd fyri eyga, so kann tað ógvuliga skjótt henda, at sam tøkurørslan missur sítt fólkaliga stýra innihald, og Vit liva í samfelag av åvisum slag vid og buskaparvidur kann einum åvisum reglum fyri ognar Keypsamtøkan burtur ur skiftum ikki droyma seg hesum, og lata vera at fylgja hesum búskaparligu lógum. Ti er eitt figgjarstødi fyri Keypsamtøkuna eins og fyri ein handil ein trygt og hvønn annan ófrávíkilig treyt Men út yvir tað hevur Keyp samtøkan sitt demokratiska eft- irlit og sin limastudul Tá figgjarliga grundarlagið er trygt, gevur hetta meguleikan fyri at vera meira enn ein handil til at andøva ímóti rákinum innan fyri handilsskapin Hetta leggur eina ábyrgd á limirnar, og mær tykist at fleiri og fleiri kenna hesa Heldur hesin vøksturin í stuðli ábyrgd. til og ábyrgd fyri Keypsamtøk so er tað trygdin fyri, Foroyum uni fram at samtøkurørslan í varðveitir fulla innihald sitt, og tá verður einki mark fyri fram- taksmøguleikunum Kjartan Hoydal Undir nyggja savningarkapping Fróðskaparsetur Føroya fer undir nyggja savn- ingarkapping. Evnið hesafer er: Gomlu veðurmerki okkara. Undir hetta koma øll møgulig merki, bæði inni og úti, veðursjúka, pátrúgv o. a. Fróðskaparsetrið skrivar: Í skránni fyri lestrarárið 1973 — 74 heitti Fróðskaparsetrið á fólk um allar oyggjarnar at taka lut í einari savningarkapping, sum varð nevnd »Duga tygum at hyggja upp á luftina?< Sum eitt framhald av hesum evni býður Fróðskaparsetrið tygum at vera við í einari landskapping at savna Gomlu veðurmerki okkara Her er tað við oðrum orðum ikki bert talan um at geva upplýs Lesið sosialin! Haldið søsialin! Keypið sosialin! Sosialurin altid bestur! ingar um ymisk slog av luft og skýggjum, men um alt, sum tygum ella aðrir her á landi hava verið vanir at spáa veðrið eftir! Samstundis verða tygum biðin um at upplýsa: I. Hvaðan og hvussu hava tygum fingið kunnleika tygara um tey einstøku veðurmerkini? 2. Hvussu meta tygum spá- dómsvirðið í teimum einstøku veðurmerkjunum? 3. Navn, aldur, heimbygd og bústað tygara. upplýsingar eru fáa frá Fróðskapar Gjølligari annars at setrinum Tilfarid til kappingina eigur at verða latið Fróðskaparsetri Før- oya í seinasta lagi 1. juli 1976. Serkøn dómsnevnd verður sett av setursráðnum til at kanna alt tilfarid og byta út virdislønir fyri bestu úrslitini. Setrið tekur sær burtur úr rætt til at endurrita innkomna tilfarinum til varðveitslu í søvn um sínum. Fiskivinna — forrætning Harra blaðstjóri! Gev mær pláss fyri hesum reglum. Gamlaårskvøld hoyrdu vit ymiskar leiðandi menn her á landi meta um úrslitið av árinum 1975 og um møguleikarnar í ti nýggja árinum. Millum hesar var eisini for- maðurin í meginfelag okkara út- róðramanna. hegnisliga býtti hann tey, sum hava við fiskivinnuna at gera, upp í tveir bólkar. Í fyrra bólkin koyrdi hann okkum, ið hava fiskivinn- una til livibreyð, og í seinna bólkin tey, sum hava fiskivinn- una til forrætgning ella spekula Sera tión Og rætt er tað. Tað et sum fiskimannafelagsformaðurin segði í útvarpinum fyri stuttum nakrir politistar her og nakrir lærarar har byggja skip, bert fyri at sleppa undan skatti. Og B R Ø V vit kunnu halda á, onkur yvir- maður í danska handilsflotanum og onkur taxachauforur í Havn byggja eisini, men til hvat? Upp á spekulatión. Fyri at sleppa undan skatti og einki annað. Slíkir eiga ikki at fáa innivist í okkara felag, og er onkur av misgávum komin við, eigur við komandi at fáa hovi til at melda verða seg ut og annars at strokin Felagið eigur bert at verða fyri tey, sum hava fiskivinnuna til livibreyð fiskimaður burturav Er nakað á vási, sum tú vilt hava í blødini, so ring — vit eru til reiðar. Telefon okk- ara er 11820. OV LEINGI OPIÐ Ein kona, sum starvast í einum handli á bygd, og sum vildi vera ónevnd, ringdi til okkara og kærdi seg um, at meðan handlar í Havn ávísar dagar á árinum hava opið til t. d. kl. 12, so hava handlar á bygd opið allan dagin, ella til kl. 17.30. Samstundis gerst arbeiðstíðin hjá kramba- fólkum úti á bygd longri enn hjá teimum í Havn. Konan nevndi, at meðan handlar í Havn lótu aftur á middegi nyggjårsaftan, so hevði handilin, hon stendur i, opið fullan dag, til kl. 17.30 Tey seinnu árini hava handlar í Havn latið aftur leygardagar á mið degi. Men í teirri bygdini, haðani konan ringdi, hava tey framvegis opið til kl. 14 leygar dagar við- merkingar Góðir og ikki-góðir borgarar Líkamikið hvat polittikkarar spurningin so stendur okkara siga um „góðar borgarar« tó fast, at samfelagið hvilir meira á herðunum á summum enn á ødrum. Ein góður er hann ella hon. sum gera sinar samfelagsskyldur sum av heilum huga vilja leggja sam- felagið úr hondum eftir lokn- an arbeiðsdag í betri standi enn tey tóku við ti. Tey sina samfelagssinni sítt á ymiskan hátt. Tey ganga til arbeiðis hvønn dag, um heilsan er til tað Tey eftir mangan gjalda skatt inntøku, hoast tey munu kenna tað tungt, tå tey vita, hvussu hann verður nýttur av somu politikkarun- kalla borgarar Við um, sum ikki tora, at tey góðar ábyrgd halda tey lógirnar og liggja ikki tí almenna til byrðu eins og onnur, sum politikarnir leiftra fyri dag- liga Ju, vist er munur millum borgarar. Við góðum fólki byggja vit gott land. Men vísa politikararnir, at teir ikki vilja kennast við góðar borgarar, so fara hesir helst at fækkast í tali, og tá kann tað gerast truplari, enn tað nú er, at vera politikkari Brot úr leiðara í tí ópolitiska partinum í Dagblaðnum Hvar aðrastaðni kundi slíkt Meguliga í verið at sæð? høgrasinnada, (hålvfasist- iska) blaðnum Minut, ið kem- Dan- ur út sum vikuavis í mark! VIÐM. Tá javnadarløgmadur okkara gamlaárskvold talaði til fólk- ið, bar »yvirtøkumål« og lætst, um hetta var nakad, sum kom ynsktu »de- hann eisini vid tey sum ur 0) úr erva sentralisering«, sum var kom in i gongd i Danmark. Hann gekk so lættliga um tad, sum bóru yljarnar vid glødur, men tó ikki nóg skjótt til, at ikki ein og skilti tað, ið hann segði. og sum var ikki annar satt. Tinganes-brongl úr enda í ein annan! Í árunum tyktist løgmadur í oðrum regi ikki at eiga lyndi til at fara lætt um Tá ið hann hevur undan sannleikan gjørt hetta nú, helst stava frá, at tann polit- iski felagsskapur, komin sær i í seinastum, ikki man tað ti hann er man vera hin hepnasti, hvorki fyri flokk hansara ella hann sjálvan. Ymsir kenna seg vonbrotnan, ikki bert úr ødr um flokkum, men eisini ymsir partamenn hansara Ynskir úr Danmark plaga annars at vera latin fyri Dimmu