leygardagur 1. november 1975síða 9

Nr. 76 — 1. november 1975 | Fl Sum IL, flá MM Í W 7 I Ís 14, ft 14' 2 44 li NN ff N NNA N NR w 1) 7 7 (7 NN N / % - NE Ég 717 B Mi 7 N NN BBJ 7 1 N SE í N LK / . 0 (17 IN 77 NS / NN Í 7, SN ZAR PHU) pg /, N Hf) 4 Mm HM VA Ritstjóri: Hans Thomsen (17 N sosialurin Sida 9 mar i Spania eftir Nordahl Grieg I juni månada i 1937 vard Nordahl Grieg bodin at taka lut i einum rithøvundafundi i Madrid — hetta var meðan borgarakríggið stóð sum harðast. Hann varð verandi í Spania alt hetta summarið, og sama heystið skrivaði hann bók um tað, sum honum var fyri undir hesum vanlukku borgarastríði. Henda bók kom út til jóla hetta sama árið undir heitinum »Summar í Spania« og vit fara í hesum og nøkrum av teimum komandi vikuskiftunum at tríva í sumt úr hesi forvitnisligu bók. Á leiðini suður stødgadi eg nakrar dagar í París. Tað vóru eingi góð tíðindi at frætta úr Spania. Baskararnir í Bilbao stríddust seinasta stríðið. Eitt kveldi sat eg saman við nekrum fronskum arb- eiðsmonnum inni á einari lítlari kaffistovu í Belleville. Teir hevdu konurnar við sær og nekur álvarsom, hálv- vaksin børn. Teir gjørdu seg út til morgindagin, til ta stóru skrúðgonguna, sum á hverjum ári ein sunnudag í mai mánað fer út til Pere lachaise kirkjugarðin, har teir seinastu av striåsmonnunum hjá Parísarkommununi vórðu dripnir í 1871. Nekur av teimum viðgitnastu arbeiðs- mannaliðunum hoyrdu júst heima um hesar leiðir. Teir skuldu bæði stríðast og falla so manniliga, tá teir vórðu riknir aftur út higar og vóru heima. Vit gjørdu hesi smáu merkini til, sum vit skuldu selja. Hetta vóru pappirs- flogg við mynd av kommun- ardum við múrin. Vit stungu knappanålir igjøgnum og løgdu tey í rúgvu á borðið. Inntekan skuldi fara til tey baskisku bernini. Myrkt og heitt var hetta Nordahl Grieg varð føddur í 1902. Longu 20-ára gamal gav hann út yrkingasavnid »Rundt Kap det gode Håb«. Í tjúgunum sigldi hann — var fleiri ferðir i Afrika og Australia. Eina ferðina fór hann til gongu heilt úr Hamburg og líka suður til Róm. Eitt ár las hann í Oxford, tók eisini embætisprógu í málum, men onga- staðni stødadist hann — dugdi ikki hetta, at seta seg niður og verða skúlalærari tað, ið eftir var av lívinum. Hann skrivaði nógv — var blaðmaður hjá fleiri bløðum. Í 1924 gav hann út skaldsøguna »Skibet går videre« og í 1927 sjónleikin »Barrabas«. Men tað, sum Norðmenn helst fara at minnast hann longst fyri, er yrkingasavnid »Norge i våre Hjerter«, sum kom ut i 1929. Nordahl Grieg vaks upp millum bæði kriggini, og hjá ongum ødrum norskum skaldi finnur tú henda nivandi ivan, men eisini samstundis hesa glæsiligu vónina, um at alt fera at verða betri. Av ødrum, Nordahl Grieg hevur skrivað, kann nevnast »De unge Døde« (1932) og sjónleikirnir »Vår Ære og vor Makt« (1935) og »Nederlaget« (1936). I 1938 gav hann ut skaldsøguna »Ung må verden endnu være«, og í 1945 kom út tiltikna yrkingasavn hansara við hansara vøkru yrkingum frá stríðsárunum og sum kallast »Friheten«. Nordahl Grieg fór ungur — doyði eina náttina við einum enskum bumbuflogfari uppi yvir Berlin í 1943. Men tað, hann festi á blað, fer altíð at liva. kveldið. Hurðin stóð opin út á geilar. Hesir arbeiðsmenn- inir, eg sat ímillum, búðu herúti. Av og á kom onkur kenningurin fram við í ljós- glæmuni uttanfyri. Uttan úr myrkrinum hoyrdist harmon- ikuljóð. Tað var Louis. Av tí virðing, verturin sýndi teim- um, tá hann bar kaffigløsini inn á borðið, skilti eg, at teir vóru væl kendir. Tann gula ljósglæman skygdi uttanfyri í eitt rimaverk við svartari og reyðari glasing. Hetta var niðurgongan til jarnbretytina undir jørd, ta mest nútímans byggingina í Paris við bumbutryggum hválvum. >TIL SMÁBORNINI I BILBAO« Morgunin kom vid fagrasta vedri og alt so silvurgrått at siggja til. Vit gingu gjøgnum vidalundina vid Botzaris, har grasfløturnar lógu so oman- hallar oman at einum litlum vatni. Harniðri funnu teir i 1871 líkini av fleiri hundrað kommunardum. Nakað burt- uri dagaði Sacré-Coeur kirkj- an skyggjandi langt upp um París, reist av sigruharrunum sum ein minnisvarði fyri trýssinstjúgu miljónir frank- ar yvir teir kirkjumenn og borgarar, sum fullu. D