leygardagur 24. januar 1976síða 4

Nr. 6 — 24. januar 1976 Síða 4 sosialurin við- merkingar Hvønn tydning kann kvinnuárið koma at fáa fyri heimsins milli- ónir av gentum og kvinnum i skulastovum, verksmidjum, skrivstovum, å økrum, å markn aðinum, í heimum, i íbúðum, i smáttum og kroysum, í tjald búðum ella flóttarlegum? Kvinnuárið 1975 fór so aftur um bak. Tú hoyrir ikki so sjáldan, at tikið verður til: So nú kunnu tit vera nøgdar, og haldið so frið við tykkara mesni So einfalt er tað kortini ikki ST hevur heitt á limalondini og skotið upp, at arbeitt verður í komandi 10 ára skeiði við áhlandi fyri at beta um kor kvinnunar lógfreðisliga, sosialt, búskaparliga og mentunarliga. Síðani verður úrslitið aftur lagt fyri ST í 1985. Kvinnusamtekur av ymsum slag hava í eitt åramål arbeitt áhaldandi fyri hesum áður. Eitt nú ICW International Council of Women, sum varð sett á stovn í 1888 í Washington DC av umboðum úr 8 londum: Danmark, Noreg, Finland, Bretland, Frakland, Kanada, India og USA. Seinri eru nógv komin aftrat. Munurin millum tað arbeiðið, ICW ger, og Kvinnuárið er ógvuliga stór- ur. Meðan ICW og aðrar kvinnu- rørslur eru isoleraðar, stendur ST aftan fyri Kvinnuárið, t.v.s. alheims ríkisstjórnir. ICW er ráðgevandi stovnur fyri m.a. ST og undirbólkar í ST, eitt nú UNESCO, og tað er gott sam arbeiði millum hesi Nógv hevur verið skrivað og talað um altjóða Kvinnuárið. og eitt er víst, hetta árið kemur at seta spor eftir seg Allur heimurin hevur fingið at vita, hvussu støda kvinnunar er i mongum londum, vit hava hoyrt, sæð og lisið um, hvussu stórur partur av analfabetum er kvinnur, hvussu kvinnur liva í osømiligum korum í mongum londum, hvussu stórur små barnadeyðin er í mongum lond um o.s.fr Symbolið fyri Kvinnuárið 1975 var: Friður, javnrættindi og út búgving. Og hetta verður fram- haldandi fremstu krøv okkara. Vit fáa á hverjum ári uppgivið í tølum, hvussu nógv prosent av tjodarinntøkuni í teim ymsu løndunum ganga til u-lands hjálp, og viðtikið er, at henda hjálp skal ikki skerjast, hóast lond tala um at spara í allar ættir. Tað er ógviliga ymist, sum hildið verður um nýtsluna av hesi hjálp. Viðkomandi land, sum fær hjálpina, sigur sjálv- andi, hvat ið hon skal brúkast til. Men tá stersti parturin av heiminum verður stýrdur av monnum, eru tað teir, sum gera alt av Eitt land i Afrika fær t.d. hjálp ti lfiggjan av einum skúla Tað skuldi væl saktans komið ollum til góða! Nei, sum oftast eru tað mest ella bert dreingir, sum fáa henda rætt. Ti er tað, at kvinnurnar siga, at tit, sum geva, mugu treyta, at gentur fáa sama rætt sum dreingir. Hetta er ikki so lætt, sum tað ljóðar. Tað hevur altíð verið og er enn roknad sum kvinnuarbeiði at bera vatn og skaffa til vega brenni, skulu genturnar sleppa at ganga í skúla, hver átekur sær so vatnberingina? Í Kvinnutidindi, sum er í prenting, sigi eg frá teim ótol Hanna Lisberg andi viðurskiftum í eini ávísari afr. bygd, har kvinnurnar brúka 6 klokkutimar um dagin at ganga eftir vatni. Í hesi bygd kundi vatn fingist inn í húsini fyri 100.000 kr. tilsamans, men bygdaráðið sigur, at ráð er ikki til hetta, hvorki i ár ella neyvan komandi ár heldur. Vit hoyrdu ta sera áhugaverdu samrøduna vid Kaju Lamhauge, ar hon m.a. greiddi frá, hvussu tey lærdu mammur við smá- reinføri. I summum ondum doyggja 50% av børn- unum, áðrenn tey hava fylt 5 år. Eg talaði við kvinnuligan ækna, sum segði seg brúka ørnum timar at yvirbevisa Kvinnur, at tær attu at gera so og so viðvíkjandi reinfori, hetta var ikki nakað, sum hon hevði nógvar lært á medisinska fakultetinum í Paris, men hetta var neyðugt. Tað var so ilt hjá teimum at skilja, hví hetta og hatta var neyðugt, tá hverki mamma teirra ella omma hevdu havt brúk fyri hesum og hasum, bæði í samband við reinføri og saman- seting av mati. Hon segði, at tað eftir drúgva tid hevði eydnast sær at fáa skil á slíkum viður skiftum, men tað var bert ti, at hon var kvinna sjálv og átti born og kundi visa á góð úrslit sjálv. Størsti parturin av tí arbeið- inum, sum verdur gjørdur vid- vikjandi bóndaarbeiði, velting og annars arbeidi å markini, verdur i Afrika gjørt av kvinn- um. Nógva staðni sært tú pinku- barnid bundid upp å bakid å mammuni, sum i sveittabroti stridist i bakandi sól. Her nýtast ikki nógv orð til. Ein segði tað arbeiði: Arbeiði kann vera eitt fongsul ella geva makt. Utbúgv- ing ger allan munin. Hóast hesar kvinnur og problem teirra liggja so fjart frá okkum, hava vit skyldu sum menniskju at vera solidarisk. Okkara problem eru lítil sam- anborin við slík kortini hava vit eisini brúk fyri, at broytingar fara fram, og at holdningar og vanar verða broyttir, so tað soleiðis um kemur meira javnvåg í á mong- um samfelagsligum økjum. Vit eiga fyrst og frems at gera brúk av teim rættindum, vit hava, men sum hava ligið á láni. javnrættindi og út- tIttt bugving! Fridur, Hanna Lisberg Tann føroyska barnabókin ir sum gentur á Barnabóka- savnið? Eisini hevði tað verið ynskjandi, at sambandið millum Barnabókasavnið og vaksin/for mentir til vaksin. Hví ikki eisini árliga lata eina virðislon fyri barnabøkur, fyri kanska soleiðis at fáa eitt størri og meiri fjøl Óli B. og Jákup í Skemmuni í orðgongu ... Hevði tú vitað, hvussu nógv fólk ikki vilja síggja alt svart og hvítt, hvussu nógv fólk síggja fanatismu sum tina, so hevði tú skjótt ikki einans uppdagað, hvussu tú skuldi vunnið viðhaldsmenn í málstrevi tínum, men eisini hví tjóðveldisflokkurin íkki kann blíva størri enn hann er. Hetta er ikki skrivað av einum realskúlanæmingi, men av unga Ola Breckmann, hjá reaktiónini í Feroyum, sum tilbidjur objektivitet, frælsi til meiningar, frælsi at selja og keypa, frælsi at lata seg kúga, frælsi til kapital- istarnar og frælsi til at siga og skriva tað, ein og hver hevur hug til. Burtursæð frá ti, hví er fólkaflokkurin minni enn tjóðveldisflokkurin? Hver segði fanatisma? Rætt skal vera rætt Fullkomiliga rætt hevur Óli Breckmann, tá hann skrivar: Uppskot mitt var, at onkur fær len fyri at undir- vísa í foroyskum ella fyri at granska føroyskt, skrivaði eina syntax til nýtslu hjá teimum mongu, sum ikki vita AUKIST ENSKA eldur ; ar sterri. ; þrot: ligg av føroyskum nóg væl, hvat er gott ella i A hverjum ári verður latin »arnabokum, spyr Dorte Futt- : 'aravsk Í Mikudagin t. 28. januar kl. 20 »Granntrænum« eftir H C : dt ; ll vanaligt føroyskt i a“ BM Rýnri a Ár | ! rl virðislen fyri føroyskar bók- rup. | verður á )yarbokasavninum, ndersen, og til hesar syningar p V 4 Niels Finsensgeta 7, hildin al komu til samans 350 bern. Ætl Tað er neyðugt i mennur panelfundur vid heitin anin er i februar at fara undir ur ” at generalisera i im »Tann føroyska barnabók »Spæl og tónleika fyri tey 3—6 Sjálvsagt MUgU píka- Undir hesi yvirskrift svarar £ n åra gomlu Jákup i Skemmuni Óla p | Panelluttak rn ða: I R ; - = - Breckmann aftur Hann h , K Men hvønn lesnað kunnu vit e Ini varðv it : ri 3. Steinbi« R i skrivar m.a á so bjóða ollum hesum børnum i Ja ( | r M I lin | Úttan mun til hesar A Á : Urvalið av føroyskum bókum er tr , } rtensen, Eilif Sa } Harri blaðstjóri takkarkvødur til min, uttan itid, og harumframt hava vit so i i í Bja sørensen. Býarbó Á vi Háttvirda blað tygara hevur hesi ráð at vinna viðhalds p ir i er donsku barnaboókurnar : á i } heldur tað ve tór AR A ; tær seinastu vikurnar skrivað menn, uttan mun til allar tær ; . Bøkur og lesnaður hava stóran 1 ; i ið , Is] ilmikid um nýtslu av pikadekk- hålvstødur til Hoydalsmálið, Í 1 yr ta målsligu og y 2 1 | i hvørji ynskir í srji krøv, ið = 1 rig i um i Havn, og bladid hevur, sum Ø um Oli hevur, fari eg at Í nugsanarilgl menninginå 14 £ Í råa se a tc , ví rætt er, spurt seg fyri hjá sak } hevda, at tað júst var fanat | barninum, og fyri hvørja hugsan ; | i ( I } p konum og fingið teirra mening isman frå 1888, og sum seinri g jarnfið fær um tann heim og tey : Í Ors Býarbóka Føl Pad er Jåkup Suni Jacobsen, bar góða frukt, ið vit kunnu þ x p imieiagsmynstur, sum tad vir . * : p ; i ram hetta e er sum hevur mælt til at banna , : takka fyri, at vit skriva før ; 1, sigur Dorte Futtrup, barna dekk, áðrenn teir fáa atgongd til ml: fleiri og fleiri børn vitja Barna nytslu av pikadekkum, og tad eg : på Á oyskt mál í dag, og at føroysk Í . bókavorður Ii er tað eisini ; …-. vegirnar i Havn? Nei, eg spyrji ; | bóka nið. November — desen Á Á vera púra skeivt. Samtidis taki blød koma út i Ar |; týdningarmikið, at rithevundar. ; i bara, ti eg dugi ikki rættiliga at ; | ber 1975 vísti ein vekstur í út ; nn eg av fullum huga undir við Róki af . N'ad var fanatisman hin i | A umsetarar og útgevarar geva Á , gera mær eina greida mynd av . ; Á láninum av barnabókum upp á hald Dalsgaard og Hjalgrim Magnus ; neyðuga generaliseringin frá ) sær meira far um innihaldið í ; hesum, sum eg vænti verður : ikki minni enn 61 i mun til „ i sen, sum halda tad øvugta. Eg s Á 3: : 1888, sum hevur og vónandi Á Á rer barnabokunum k flokjaligt í longdini. Sjálvur havi h november — desember 1974. Or- taki undir vid teimum bådum, ti ; Å , fer at bera føroyskt mål fram , i , j eg píkadekk á minum bili. Og | dub á søkin til hendan vøkstur er Ein uppteljing á Barnabóka eg meti, at trygdin á vegnum ; i Føroyum. Føroyingafelags- eg ; eitt er vist, at verða tey bannað, . , á m.a., at søguupplesturin hvønn savninum visir, at 61 av verður sett í vanda, um píka ét; menninir valdu rætt, og eing- {Á : : i so seti eg bilin, medan kavi er ; ; | hósdag kl. 16 hevur fingið upp teimum vitjandi eru dreingir, dekkini verða bannað. Og in hoydalslærari er førur fyri Í i ; Ella kanska royni at sleppa mær ; : , Ph | aftur fleiri børn at vitja Barna 5 gentur, og bert 4 eru hvussu skal tað umsitast, um T at bróta virki teirra niður, Í . … ; av við hann ; Á i bókasavnið. Harumframt vóru í = vaksin/foreldur Hvi koma lóg verður fyri ti? Skulu bilar, hvussu fegin hann enn vil ; Í jolavikuni ljosbilætsyningar av næstan dupult so nógvir dreing sum koma norðaneftir, skifta Bileigari í Havn tað.