leygardagur 14. februar 1976síða 10

Síða 10 AD roi , Kj + + berg onið í okt vrking hansara inntøkur ! FF OUT I FOENSEen satt ndur, kundi Beinisvørdi nakad herfyri ot hansara til legtingið um ella Pål F. sum hann van- bæði vera álvarsamur, kur, men eisini skemtingarsamur. Øll minnast vit hesum fjalli, honum manga inspirationina. Her prenta vit »Beinisvørdå« og skemtiliga hvussu teir á ein la n og stuttligan hátt kunnu útvega landskassanum Uppskot til landsstýrið um nýggjan skatt til skipakeyp 1956 Teir reika sum ravnar landið í kring sær pening til ognarfelag at vinna, og tingmenn leita við brillum og lykt nýggj skattaevni at finna, 5 men fåfongt alt skattað at beini er. Men eg skal å hyggjuråd minna: Leggid piparskatt å hvønn gamlan drong, og nevtoll, tå ein fer í brúðarsong, og hverja ferð maður hjá konuni svevur, hann gjalda skal toll 5% fyri fyrst. Hetta miljónir í landskassan gevur. Teir brennivinstollarar, nú eru settir, kundu telur havt á og væl ansað eftir, og panting við tannagrislan og grátur var ónýtt, ell guldu við skemt og látur. Um onkur ger tollsvik, so kemur tað um niggju mánaðir fyri ein dag. Tá kundu vit veiðufer keypt til hvønn ein — hvenn tingmann gjert til eitt túsundbein, — kantórir sum hundaland, — stjórar sum flugur, veitt havkallar, ronkilsi, ulkur og brugður, og aldri fór Feroyaland aftur um koll, vit blástu at hverjum heimskreppuskvampi, ti øll lótu fegin kærleikatoll, Á og legtingið átti Aladdins lampu. EP > haruppi á stættinum: eg skuldi so skipa fyri ferðsluni hadani, hvørja ferð flokja var um at koma 1.a ldan, so virka tygum eisini sum ferðslupolitistur, meini eg ?< helt eg fyri. »Nei, ikki altid,« svaraði minnisvarðin, »Vanliga plagi eg at sita við ødrum ålboga- num niður á knæ og hond upp undir kinn, starandi oman eftir ti breiðu getuni, beint sum myndaheggarin hevði hugsað sær tað. Men so titt og knapt eg siggi ein riðil av bilum koma koyrandi hver í helunum á eðrum, springi eg á føtur og fari at skipa fyri ferðsluni.a >Tað er ikki á hverjum degi, at ein minnisvarði yvir eitt skald skipar fyri ferðsluni i einum byi,« helt eg fyri. „Nei, hatta er ongantið komið fyri fyrr,< segði minn- isvarðin, „eg eri tann einasti, og í grundini heldur sostatt víða gitni bygdarmaður okk- ara á at vinna sær heiður og æru eisini aftan á at hann er deyður. Minnisvarði hansara ger nyttu í býi okkara, um- enn á eitt singur oðrvisi hátt. Men nú noyðist eg at fara, nú eru bert fimm minuttir eftir og mær dámar ikki at vera ov seinur aftur.« So fylgdust vit oman eftir gøtuni, og meðan vit gingu, spurdi eg hann, um hann eisini noyddist at sita uppi á stættinum regndagar. >Nei, ikki um tað verður ov mikið grovt samregn,< segði hann, >men er tað bara sirm ella driv, plagi eg at lata meg i ein regnfrakka.« sosialurin Beinisvørd Rokur av eldi til skýggjanna stóðu, kókandi brimið mót himlinum reyk! Toran hon dundi við miklasta ljóði, eldgrót og oska um verðina feyk! Horvin var sólin, og himmal og jørd eitt brennandi, brakandi helviti vordid! Foldin gekk kyk, og hon stundi so sárt, tá Feroyar í heimin var borið! — Beinisvorð reystliga stígur úr kavi, itarstu runnur á Føroyalands grund; út moti fimmhundrað metrar ur kavi, reisist tað hátt yvir Heksflesjasund ! Stinnliga høvur mót skýggjunum ber, háðar tað havid og vetursins vanda; litur um Føroyalands tindar og sker, står, medan oyggjarnar standa. År hava runnid, og summar og vetur skifta, tað sama tó Beinisverð er, enn sína bringu mót briminum setir, sum táið víkingar land nomu her! i brotskúmi veður á vetrarins tid, ýlandi boðarnir rúka mót tindi. Foldin hon skelvir í ódnmikla strid, sum bylgjandi akur í vindi! Veturin skalvar á fløttarnar leggur, glerpipur rekka av rókum í rók; fannhvita hevur tá reystligt ber seggur, álvarsamt lítur hann veðri imot. Stormurin áir til skyggjanna ber, ýlir um bergið við ískoldum anda, týnir hvert kykt, ið á tindinum er. Tó Beinisvørd ongin kann granda! Men henda dagin skein sólin bæði oman og niðan og maðurin kleiv upp á stættin og settist í ta stødu, sum myndahøggarin hevði fyri- skipad. »Nu verdur annars tosad um,« helt hann fyri, ådrenn vit fóru, »at flyta minnisvard- an oman á krossvegin, har koyrt verður oman í byin, ti har er ferðslan so nógv meiri. So veittraðu vit til hans- Men táið vetur mót norðan er rikin, kavin er horvin í endaleyst hav, foldin í favn er av sólini tikin, vaknar hvor blóma, á vetrartid svav. Beinisvorð klæðist í summarsins skrúð grønkast hvor flottur, til ovast á Flati. Sólgylta hevur tá kempan ber prúð. Blitt teskar havið í kæti. Fuglarnir sveima um bergið í kringi, flognir til heimið, so vítt yvir hav. Har, ið fyrr favntjúkkar glerpipur hingu, byggja nú lomvigar røkurnar av, lundin av langferð í holuna kom, náti rak lomviga burt, har hann vil byggja, riturnar reiðrast á hvorjari trom, álka í skotum sæst liggja. Beinisvorð stendur tá fagurt at líta, grótgrátt og grasgrønt sæst skifta við hvítt, alfagrar blómur úr valltorvum anga, favn væl er grasið í flottinum sítt. Túsundtals reddir tey margføldu ljóð, frá teimum fuglum, í berginum búgva: tættir, — sum stjørnur eitt vetrarkveld frítt, — teir síggjast um nasarnar flúgva. Fylg mær á fjallið, tú føroyingur reysti! Lít yvir Feroyalands tindar og sker; sí hvussu fuglurin fjálgar um heimid! Góður við fødiland eisini ver! Minst til, tað aldi og fostraði teg, næst var tær bæði í gleði og harmi, ; tad, tå tu endar tin jardarlivsveg, ; leggur teg at sinum barmi. ; Nr. 12 — 14. februar 1976 ara, áðrenn vit settu okkum inn aftur í bilin og hildu leiðina fram. Hans Thomsen umsetti eftir Carlo Manzoni Virkisfúsin ungdómur Blaðstjórin á 14. September åvardar (undir »Tysdagshugleid- ingunum« 20. januar) myndu- leikarnar i Føroyum til ikki at fylgja fótasporum Danmarkar i Skúlamenningini viðvíkjandi venjing av næmingunum til atfinningarsemi. Blaðstjórin sig- ur m.a. soleiðis: >..Við at útihýsa al'ari eggjan til tað, ið er vakurt og gott og prisverdugt, og vid heldur at leggja næming- unum lag å og venja teir til atfinningarsemi, hevur Dan- markin fingið ein í mangar mátar sundurtyntan ungdóm, og vit eru á veg í somu grøv...«. Tiverri kemur ikki til sjondar, hvat blaðstjórin beinleiðis hevur í huga í hesum føri. Men ein fer kanska ikki heilt skeivur, um ein gitir sær til, at blaðstjórin m.a. her hugsar um ungdómsupp- reisturin, ið tók seg upp fyri fáum árum síðani. Og tey mongu og ofta horðu tiltøk, ungdómur- in javnan hevur sett í verk síðani tá, í Danmark sum í vestur- heiminum annars, imóti teimum stødugt versnandi vidurskiftun- um har Undir øllum umstødum kann ikki nakar ivi vera um, at ungdómurin tey seinastu árini hevur verið meira virkisfúsin enn nakrantið áður. Ein saman bering millum verisemi hansara hesi seinastu tiggju árini við virksemi hansara fyri bert nøkr- um tiggjuårum síðani sýnir skill- iga, at hansara tiltok í dag yvir- hevur eru fleiri ferðir meira umfatnadi og meria politiskt og sosialt málrættaði enn tey und- anfarnu árini. Ungdómurin, serstakliga stu- dentaungdómurin, hevur mót- mælt teirri einvisi indoktroner- ingini í skúlunum, og stundum í fleiri dagar sett einstakar hægri lærustovnar fyri at mótmæla teirra einstáttaðu stýringini av lærustovnunum eftir torvi vinnulivsins, og kravt at út- bugvingin verður øllum fólkin- um at gagni. Hann hevur mót- mælt íbúðarneyðini og teimum okrusprisum, ið eru á leiguibud- um. Og hann hevur skipað seg í kravgongur so stórar, sum Søg an bert einstakar ferðir veit um at siga. og sum fara at standa sum tydningarmiklar hendingar i søgu manna. Alt hetta til mót mælis móti órættvisinum. Ímóti teirri eirindaleysu útsúgvingini av triðja heiminum. sum t.d Verðinsbankin stendur fyri. Til mótmælis ímóti tí barbariska striðnum í Vietnam, sum ameri- kumenn stóðu fyri. og avrætt ingum av framburðssinnaðum fólki í Spania, framdar av høgra- sinnaðum valdsharrum fyri bert at nevna einstøk dømi. Hvussu skulu vit nu lysa hendan ungdom? Sum sundur- tyntan? Nei. Hvar skulu vit finna orsøkina til hesi tiltøk ungdómsins? I teirri uppaling skúling gevur í atfinningarsemi? Nei, heldur ikki. Rákið gongur tann vegin, at alt fleiri ung ikki longur vilja sita hendur í favn, ella við reyðum kynnum og boygdum høvdi spyrja mynduleikarnar og teir ráðandi, um teir vilja geva fólkinum sámulig kor, um teir ikki vilja taka av fasistisk stjórnarlog ella steðga imperial- istisku stríðunum. Og hetta er ikki at siga seg harman um. Tað ber heldur ikki til at lasta skúlans uppaling av ungdómin- um til atfinningarsemi fyri hesa gongd. Vil ein gera tað til aðaltáttin, so er ikki ov nógv sagt, at ein fult og heilt hevur mist tey sosialu og politisku vidurskiftini, ið liggja sum grund, úr eygsjón. Ti er tað nakað, sum fær ungdóm eins og fremst tey sosialu viðurskiftini, hesi liva undir, og so tann fatan, hesi hava av búskaparligu og politisku støduni í sinum egna landi og heiminum annars. Og tað eru hesi viðurskifti. at blað- stjórin á 14. September átti at sett koyrilin á, og ikki á upp- alingina til atfinningarsemi. H.A.J. ———————— Framhald frá síðu 6 um til Angola er hildið aftur. Aðrenn tann 25. apríl 1974, tá herovastar í Portugal tóku ræði, vóru bert 120.000 limir í arbeið- ararersluni. Síðan hevur rerslan roynt at fingið arbeiðarar at innlima seg, men striltið hevur gingist. Idag eru 150.000 organ- iseradir. Rimulig ynskir Formadurin i LO, Thomas Niel- sen, heldur, at ynskini frá MPLA eru rímilig. Hann sigur, at danska arbeidararørslan må vera åhuga i at rætt lag kemur i Angola. Hann sigur, at danska arbeidararørslan hevur samhuga vid kammeratunum frå MPLA, og at hann fer at tosa vid uttan- ríkisráðharran K. B. Andersen um málið. LO fer annars at royna at fáa humaniterar felags- skapir at veita hjálp — eitt nú Reyðakross SEO: